112'yi Boş Yere Aramanın Cezası Ne? Asılsız Çağrı ve Asılsız İhbar Cezası
Çocuğun telefonla oynarken 112'yi aradı ve birkaç gün sonra eve idari para cezası geldi. Ya da bir tanıdığın şaka olsun diye "binada yangın var" diye ihbarda bulundu, ekipler geldi ve ortada hiçbir şey olmadığı tutanağa geçirildi. "112'yi boş yere aramanın cezası ne?" diye merak ediyorsun. Bu rehberde 112 Acil Çağrı Merkezine yapılan asılsız çağrı ve asılsız ihbar cezasını, kimin ceza alacağını ve nasıl itiraz edebileceğini anlatıyoruz.
Hangi davranışlar cezalandırılır?
Kabahatler Kanunu 112 Acil Çağrı Merkezi için iki ayrı davranışı cezalandırır:
- Asılsız çağrı: 112'yi meşgul etmek amacıyla arayıp görevlilerle konuşmak veya ısrarla çağrı bırakmak.
- Asılsız ihbar: 112'ye gerçekte olmayan bir olayı ihbar etmek ve bu ihbarın asılsız olduğunun olay yerine giden ekiplerce tutanakla tespit edilmesi.
Örneğin:
- Can sıkıntısından 112'yi arayıp görevliyle sohbet etmeye çalışmak,
- Aynı gün içinde defalarca arayıp kapatmak,
- Şaka amacıyla "kaza oldu, ambulans gönderin" demek ve ekipleri boşuna adrese göndermek.
Bu düzenleme 2025 yılında yenilendi ve cezalar önemli ölçüde artırıldı.
Cezası nedir?
Her iki davranışa da il valisi tarafından idari para cezası verilir:
- Asılsız çağrıda kanunda bin beş yüz Türk lirası idari para cezası öngörülür.
- Ekiplerin olay yerine gidip ihbarın asılsız olduğunu tutanakla tespit ettiği asılsız ihbarda ise ceza on beş bin Türk lirasıdır.
- Bu davranışlar bir yıl içinde tekrarlanırsa ceza iki katı olarak uygulanır.
İdari para cezalarının tutarı her yıl başında yeniden değerleme oranında artırılır. Bu yüzden sana verilen cezanın tutarı kanundaki rakamdan daha yüksek olabilir.
Çocuk aradıysa ne olur?
Fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmamış çocuğa idari para cezası verilemez. Çocuğun telefonla oynarken 112'yi araması halinde de bu kural geçerlidir.
Akıl hastalığı nedeniyle yaptığının anlamını algılayamayan kişiye de idari para cezası uygulanmaz.
Uygulamada bazen ceza, hattın sahibi olan anne veya baba adına düzenlenebilir. Aramayı senin değil çocuğunun yaptığını düşünüyorsan bunu itirazında açıkça belirt.
İyi niyetle yapılan ihbar ceza gerektirir mi?
Gerçekten bir tehlike olduğunu düşünerek 112'yi araman bu cezanın amacı dışındadır. Örneğin yolda yatan birini hasta sanıp ambulans çağırdın ve kişinin sadece uyuduğu anlaşıldıysa, bu durum kural olarak asılsız ihbar sayılmamalıdır.
Böyle bir durumda tutanağa itiraz et, olayı nasıl gördüğünü ve neden aradığını anlat; varsa tanıkları ve görüntüleri sun.
Suç uydurma ile farkı
112'ye asılsız ihbar idari para cezası gerektiren bir kabahattir. Ancak işlenmediğini bildiğin bir suçu yetkililere işlenmiş gibi bildirmek ayrıca suç uydurma suçunu oluşturabilir ve hapis cezası gerektirebilir. Bunun için Hakkını Sor'daki suç uydurma rehberine bakabilirsin.
Cezaya nasıl itiraz edilir?
- Ceza kararının sana tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine dilekçeyle başvurabilirsin.
- Dilekçende aramayı kimin yaptığını, aramanın amacını ve olayın nasıl geliştiğini açıkla.
- Telefon kayıtları, tanık beyanları ve varsa görüntüler gibi delilleri ekle.
- Süreyi kaçırırsan ceza kesinleşir.
İtiraz sürecinin ayrıntıları için Hakkını Sor'daki idari para cezasına itiraz rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- 112'yi yalnızca gerçek acil durumlarda ara.
- Çocukların telefonla 112'yi aramasını önlemek için gerekli ayarları yap.
- Ceza geldiyse tebliğ tarihini not et.
- Aramayı on beş yaşından küçük çocuğun yaptıysa bunu belgeleriyle anlat.
- İyi niyetle aradıysan olayı ve delilleri itirazında açıkla.
- On beş gün içinde sulh ceza hakimliğine başvur.
Dayanak mevzuat
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 42/A: 112 Acil Çağrı Merkezini meşgul etmek amacıyla arayarak görevlilerle konuşan veya ısrarla çağrı bırakan kişiye bin beş yüz, ihbarın asılsız olduğu olay yerine giden ekiplerce tutanakla tespit edilen kişiye on beş bin Türk lirası idari para cezası il valisince verilir; fiilin bir yıl içinde tekrarında ceza iki kat uygulanır.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 11: Fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmamış çocuğa ve akıl hastalığı nedeniyle fiilin anlamını algılayamayan kişiye idari para cezası uygulanmaz.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/7: İdari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/1: İdari para cezasına karşı kararın tebliğinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir; süresinde başvurulmazsa karar kesinleşir.
En çok sorulan sorular
112'yi boş yere aramanın cezası ne?
112'yi meşgul etmek amacıyla aramanın kanundaki cezası bin beş yüz Türk lirasıdır. Ekipleri boşuna olay yerine gönderen asılsız ihbarda ceza on beş bin Türk lirasıdır. Tutarlar her yıl artırılır.
Cezayı kim verir?
Asılsız çağrı ve asılsız ihbar cezasını il valisi verir.
Çocuğum 112'yi aradı, ceza öder miyim?
On beş yaşını doldurmamış çocuğa idari para cezası verilemez. Ceza hattın sahibi adına düzenlendiyse aramayı çocuğun yaptığını belirterek itiraz edebilirsin.
Tekrar ararsam ceza artar mı?
Evet. Bu davranışlar bir yıl içinde tekrarlanırsa ceza iki katı olarak uygulanır.
Cezaya kaç gün içinde itiraz etmeliyim?
Ceza kararının tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurmalısın.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.