Aday Memurluk Ne Kadar Sürer? Adaylıkta Memurluktan Çıkarılır mıyım?
KPSS'yi kazandın, bir kuruma memur olarak atandın. İlk gün sana "Şu an aday memursun, adaylığın bitince asli memur olacaksın" dediler. Birkaç ay sonra eşinin tayini çıktı ve sen de başka bir şehre nakil istemek istiyorsun, ama "Adayken nakil olmaz" deniyor. Ya da amirinle yaşadığın bir tartışma sonrası bir uyarma cezası aldın ve memurluğunun bitebileceğinden korkuyorsun. "Aday memurluk ne kadar sürer? Adaylıkta memurluktan çıkarılabilir miyim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Devlet Memurları Kanunu'ndaki adaylık kurallarını anlatıyoruz.
Aday memurluk nedir?
Sınavlarda başarılı olup devlet memurluğuna girenler, önce memur adayı olarak atanır. Asli memur olabilmek için bir adaylık dönemini başarıyla tamamlamak gerekir.
Adaylık süresi
Aday memurun adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz. Kesin süre, kurumların yönetmeliklerinde belirlenir.
Adaylıkta nakil yapılamaz
Adaylık süresi içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz. Yani adaylığın bitmeden başka bir bakanlığa veya kuruma geçemezsin. Aynı kurum içindeki yer değiştirme, örneğin eş durumu nedeniyle başka bir ile atanma ise kurumun kendi mevzuatına göre değerlendirilir.
Eğitim ve staj
Aday memurlar şu aşamalardan geçer:
- Bütün memurların ortak nitelikleriyle ilgili temel eğitim
- Kendi sınıflarıyla ilgili hazırlayıcı eğitim
- Staj
Devlet memuru olarak atanabilmek için bu aşamalarda başarılı olmak şarttır. Temel eğitim ile hazırlayıcı eğitim aynı kurumda yapılır. Eğitim süreleri ve değerlendirme esasları yönetmelikle düzenlenir.
Adaylıkta memurluğa son verilen durumlar
Adaylık süresi içinde şu durumlarda, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla aday memurun kurumla ilişiği kesilir:
- Temel eğitim, hazırlayıcı eğitim veya staj aşamalarından herhangi birinde başarısız olmak
- Birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası almak
- Aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almak
Yani adaylık döneminde tek bir uyarma veya kınama cezası, tek başına ilişiğinin kesilmesine yol açmaz. Ancak birden fazla uyarma ya da kınama veya bir aylıktan kesme cezası, memurluğunun sona ermesine neden olabilir.
Bu sebeplerle ilişiği kesilenler, sağlık nedenleri hariç, üç yıl süreyle devlet memurluğuna alınmaz.
Disiplin cezasına itiraz için Hakkını Sor'daki memura verilen disiplin cezasına nasıl itiraz edilir rehberine bakabilirsin. Adaylık döneminde aldığın cezalara mutlaka süresi içinde itiraz et, çünkü bu cezalar memurluğunun devamını doğrudan etkiler.
Asli memurluğa atanma
Adaylık döneminde eğitimlerde başarılı olan adaylar, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla, onay tarihinden geçerli olmak üzere asli memurluğa atanır. Asli memurluğa geçiş tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez.
İlişiğin kesilmesine karşı ne yapabilirsin?
İlişiğinin kesilmesi bir idari işlemdir. Bu işleme karşı, tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsin. Dava açarken özellikle disiplin cezalarının hukuka uygun olup olmadığını ve eğitim değerlendirmesinin doğru yapılıp yapılmadığını tartışabilirsin.
İptal davası için Hakkını Sor'daki idari işlemlere karşı iptal davası nasıl açılır rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Kurumunun adaylık süresini ve eğitim programını öğren.
- Temel ve hazırlayıcı eğitime ve staja düzenli katıl; sınavlarını takip et.
- Adaylık döneminde başka kuruma nakil isteyemeyeceğini bil.
- Aldığın her disiplin cezasına süresi içinde itiraz et.
- İlişiğin kesildiyse altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası aç.
Dayanak mevzuat
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 54: Sınavda başarılı olanlar memur adayı olarak atanır; adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz; bu sürede başka kurumlara nakil yapılamaz.
- 657 sayılı Kanun m. 55: Adaylar temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staja tabi tutulur ve memur olarak atanmak için başarılı olmaları şarttır.
- 657 sayılı Kanun m. 56: Adaylık süresinde eğitim veya stajda başarısız olanlar, birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası alanlar ile aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanların ilişiği kesilir; bunlar sağlık nedenleri hariç üç yıl memurluğa alınmaz.
- 657 sayılı Kanun m. 58: Eğitimde başarılı adaylar onay tarihinden geçerli olarak asli memurluğa atanır; geçiş tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez.
En çok sorulan sorular
Aday memurluk ne kadar sürer?
En az bir, en fazla iki yıl.
Aday memur başka kuruma geçebilir mi?
Hayır. Adaylık süresi içinde başka kurumlara nakil yapılamaz.
Adaylıkta bir uyarma cezası aldım, memurluğum biter mi?
Tek bir uyarma veya kınama cezası tek başına ilişiğin kesilmesi sebebi değildir. Birden fazla uyarma ve/veya kınama veya bir aylıktan kesme cezası ise ilişiğin kesilmesine yol açar.
Adaylıkta ilişiği kesilen tekrar memur olabilir mi?
Sağlık nedenleri dışında ilişiği kesilenler üç yıl süreyle devlet memurluğuna alınmaz.
İlişiğimin kesilmesine nasıl itiraz ederim?
Tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.