Aday Sürücü Nedir? Yeni Ehliyet Hangi Cezalarda İptal Edilir?
Ehliyetini yeni aldın ve ilk aylarda birkaç trafik cezası yedin. Bir arkadaşın "dikkat et, aday sürücüsün, ehliyetin iptal olur" dedi. "Aday sürücülük ne demek, hangi cezada ehliyetim gider?" diye soruyorsan, bu rehberde 2026 yılında değişen aday sürücülük kurallarını, ehliyetin iptal edildiği halleri ve yeniden nasıl ehliyet alınacağını anlatıyoruz.
Aday sürücü kimdir?
Şu kişiler sürücü belgesini aldıkları tarihten itibaren iki yıl boyunca aday sürücü sayılır:
- İlk kez sürücü belgesi alanlar,
- Sürücü belgesi herhangi bir nedenle iptal edilip yeniden ehliyet almaya hak kazananlar.
Bu iki yıl içinde diğer sürücülere göre daha sıkı kurallara tabisin. İki yıl dolduğunda aday sürücülük kendiliğinden sona erer.
Hangi hallerde ehliyet iptal edilir?
24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen kurala göre aday sürücülük süresi içinde şunlardan biri olursa aday sürücü belgesi iptal edilir:
- Kanuna göre sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren herhangi bir ihlal yapmak,
- 75 ceza puanını aşmak,
- Araç cinsi ne olursa olsun 0.20 promilin üzerinde alkollü araç kullanmak,
- Aşağıdaki kurallardan herhangi birini üç kez ihlal etmek.
Üç kez ihlal edildiğinde iptal sonucunu doğuran kurallar şunlardır:
- Sağa ve sola dönüşlerde yayalara, bisiklet ve elektrikli skuter kullananlara ve karşıdan gelen trafiğe ilk geçiş hakkını vermemek,
- Yaya geçitlerinde ve işaretli kavşaklarda yayalara yol vermemek,
- Emniyet kemeri, kask gibi koruyucu sistemleri kullanmamak.
Alkol sınırına dikkat
Diğer hususi otomobil sürücüleri için alkollü araç kullanma sınırı 0.50 promildir. Aday sürücü için ise bu sınır, hangi aracı kullandığına bakılmaksızın 0.20 promildir. Yani bir kadeh içki bile ehliyetinin iptaline yetebilir. Aday sürücüysen hiç alkol almadan araç kullanman en güvenlisidir.
Geçici geri alma gerektiren ihlaller
Bazı trafik ihlalleri diğer sürücüler için ehliyetin bir süre geri alınması sonucunu doğurur. Aday sürücüde bu ihlallerden biri tek başına iptal sebebidir. Örneğin:
- Hız sınırını ehliyetin geri alınmasını gerektirecek ölçüde aşmak,
- Kırmızı ışık ihlallerinin geri almayı gerektirecek sayıya ulaşması,
- Kaza yapıp olay yerini terk etmek,
- Dur ihtarına uymamak veya ters yönde araç kullanmak.
Bu ihlallerin ayrıntıları için Hakkını Sor'daki hız cezası, kırmızı ışık ve ehliyet ceza puanı rehberlerine bakabilirsin.
Ehliyetin iptal edilirse ne olur?
İptal, geçici geri almadan farklıdır. Belgen tamamen geçersiz olur ve yeniden ehliyet alman gerekir. Bunun için:
- Sürücü kursuna yeniden yazılman ve sınavlarda başarılı olman gerekir.
- Kursa başlamadan önce psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçip sürücülüğe engel halin olmadığını gösteren belgeyi kursa vermelisin.
- Kanuna göre verilen trafik cezalarının tamamını ödemiş olmalısın.
- Varsa bekleme veya geri alma süresi kadar zamanın geçmesi gerekir. Örneğin alkol nedeniyle iptalde, o ihlalin geri alma süresi dolmadan yeniden kursa başlayamazsın.
Yeniden aldığın ehliyetle birlikte iki yıllık aday sürücülük süresi de yeniden başlar.
İptal işlemine itiraz
Aday sürücü belgesinin iptali trafik polisi veya jandarma gibi kanunda sayılan görevlilerce yapılır. İptalin dayanağı olan trafik cezalarına itiraz ederek cezanın kaldırılmasını sağlarsan iptal sebebi de ortadan kalkabilir:
- Her trafik cezasına tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edebilirsin.
- Ceza haksızsa süresi içinde itiraz etmek, ileride ehliyetinin iptal edilmesini önleyebilir.
- İptal işleminin kendisine karşı başvuru yolu için bir avukata danışman faydalı olur.
Kısaca yapılacaklar
- Ehliyeti aldığın tarihi not et; iki yıl boyunca aday sürücüsün.
- Aday sürücüyken hiç alkol alıp araç kullanma.
- Yaya geçitlerinde yayaya yol ver, emniyet kemerini her zaman tak.
- Ceza puanını e-Devlet'ten düzenli olarak takip et.
- Haksız olduğunu düşündüğün her cezaya on beş gün içinde itiraz et.
Dayanak mevzuat
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ek m. 17: İlk kez veya iptalden sonra yeniden sürücü belgesi alanlar iki yıl aday sürücüdür; bu sürede geri almayı gerektiren bir ihlal, 75 ceza puanının aşılması, 0.20 promil üzeri alkol veya m. 53/2, 74 ya da 78 kurallarından birinin üç kez ihlali halinde belge iptal edilir; yeniden belge için kurs, sınav, psiko-teknik ve psikiyatri değerlendirmesi, cezaların ödenmesi ve bekleme süresinin geçmesi gerekir.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 53: Dönüşlerde sürücüler kurallara uygun geçen yayalara, bisiklet ve elektrikli skuter kullananlara ve sola dönüşte sağdan ve karşıdan gelen trafiğe ilk geçiş hakkını vermek zorundadır.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 74: Sürücüler işaretli kavşak giriş ve çıkışlarında ve yaya ya da okul geçitlerinde yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermek zorundadır.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 78: Araç sürülürken emniyet kemeri, koruma başlığı ve çocuk bağlama sistemi gibi koruyucu sistemlerin usulüne uygun kullanılması zorunludur.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 48: Hususi otomobil sürücüleri için 0.50 promilin üzerinde alkollü araç kullanmak idari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınmasını gerektirir.
En çok sorulan sorular
Aday sürücülük kaç yıl sürer?
Sürücü belgesinin alındığı tarihten itibaren iki yıl sürer.
Aday sürücüler için alkol sınırı kaç promil?
Aday sürücülerde araç cinsine bakılmaksızın 0.20 promilin üzerinde alkollü araç kullanmak ehliyetin iptal edilmesine yol açar.
Aday sürücü kaç ceza puanında ehliyetini kaybeder?
Aday sürücülük süresi içinde 75 ceza puanının aşılması halinde aday sürücü belgesi iptal edilir.
Yayaya yol vermemek ehliyetimi iptal ettirir mi?
Aday sürücüysen yaya geçidinde veya dönüşte yayaya yol vermeme kuralını üç kez ihlal etmen halinde belgen iptal edilir.
Ehliyetim iptal olursa yeniden nasıl alırım?
Sürücü kursuna devam edip sınavları geçmen, psiko-teknik ve psikiyatri değerlendirmesinden geçmen, trafik cezalarını ödemen ve varsa bekleme süresinin dolması gerekir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.