YouTube

Akıl Hastası Suç İşlerse Ne Olur? Ceza ve Güvenlik Tedbiri

Bir yakının psikolojik bir rahatsızlık yaşıyor ve bir olaya karıştı. Ya da sana zarar veren kişinin akıl hastası olduğu söylendi ve "Ona ceza verilmez, hemen çıkar" dediler. "Akıl hastası suç işlerse ne olur, ceza alır mı, ne kadar süre hastanede kalır, 2025'te ne değişti?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde akıl hastalığının ceza sorumluluğuna etkisini anlatıyoruz.

Akıl hastasına ceza verilmez, güvenlik tedbiri uygulanır

Akıl hastalığı nedeniyle işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan ya da bu fiille ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişiye ceza verilmez. Ancak bu kişiler hakkında güvenlik tedbirine hükmedilir.

Bu, kişinin serbestçe bırakılacağı anlamına gelmez. Fiili işlediği sırada akıl hastası olan kişi hakkında, koruma ve tedavi amaçlı güvenlik tedbirine karar verilir ve kişi yüksek güvenlikli sağlık kurumlarında koruma ve tedavi altına alınır.

Kısmi akıl hastalığında indirimli ceza

Akıl hastalığı yukarıdaki dereceye ulaşmıyor ama kişinin fiille ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneği azalmışsa, kişiye ceza verilir ancak indirim yapılır:

7571 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, bu kişiler hakkında cezanın yanında ayrıca akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirine de hükmedilmesi öngörüldü.

Akıl hastalığı nasıl tespit edilir?

Kişinin suç tarihinde akıl hastası olup olmadığı ve bunun ceza sorumluluğuna etkisi, mahkeme tarafından genellikle Adli Tıp Kurumu veya yetkili sağlık kurullarından alınan raporla belirlenir. Kişi gerekirse gözlem altına alınabilir.

Sadece "psikolojik sorunları var" demek yeterli değildir. Önemli olan, hastalığın suç anında kişinin algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğini ne ölçüde etkilediğidir.

Kurumda ne kadar kalır?

Serbest bırakılma

Güvenlik tedbiri uygulanan kişi, yerleştirildiği kurumun sağlık kurulu raporunda toplum açısından tehlikeliliğinin ortadan kalktığı veya önemli ölçüde azaldığı belirtilirse infaz hakiminin kararıyla serbest bırakılabilir.

2025 değişikliği: Asgari süreler

24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla önemli bir değişiklik yapıldı. Ceza sorumluluğu olmadığı için güvenlik tedbirine hükmedilen akıl hastalarının kurumda geçireceği süre:

az olamaz.

Yani örneğin kasten öldürme gibi ağır bir suç işleyen akıl hastası, sağlık kurulu tehlikeliliğinin azaldığını bildirse bile en az bir yıl kurumda kalır.

Tıbbi kontrol ve takip

Serbest bırakılan kişinin tıbbi kontrol ve takibinin gerekip gerekmediği sağlık kurulu raporunda belirtilir. Takip sırasında kişinin toplum açısından tehlikeliliğinin arttığı anlaşılırsa, infaz hakimi yeniden koruma ve tedavi amaçlı güvenlik tedbirine hükmeder.

Alkol ve uyuşturucu bağımlıları

Suç işleyen alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlısı kişilerin, güvenlik tedbiri olarak bağımlılara özgü sağlık kuruluşunda tedavi altına alınmasına karar verilir. Tedavi bağımlılıktan kurtulana kadar devam eder.

Ancak kendi isteğiyle alkol veya uyuşturucu alarak suç işleyen kişi, akıl hastalığı hükümlerinden yararlanamaz ve normal şekilde cezalandırılır.

Mağdur olarak hakların

Sana karşı suç işleyen kişi akıl hastası olsa bile:

Ceza davasına katılmayı Hakkını Sor'daki ceza davasına katılma rehberinde bulabilirsin. Akıl hastası bir yakının için vesayet işlemlerini ise vasi atanması rehberinde bulabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Akıl hastası suç işlerse ceza alır mı?

Akıl hastalığı fiili algılama ve yönlendirme yeteneğini ortadan kaldırıyorsa ceza verilmez, ancak koruma ve tedavi amaçlı güvenlik tedbiri uygulanır. Yetenek yalnızca azalmışsa indirimli ceza verilir.

Akıl hastası suçlu hemen serbest kalır mı?

Hayır. Yüksek güvenlikli sağlık kurumunda koruma ve tedavi altına alınır. Ağır suçlarda kurumda kalma süresi en az bir yıl, üst sınırı on yılı aşan suçlarda en az altı aydır.

Akıl hastası olduğu nasıl kanıtlanır?

Mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya yetkili sağlık kurullarından alınan raporla suç anındaki akıl sağlığını tespit eder.

Alkollüyken işlenen suçta ceza indirimi olur mu?

Kendi isteğiyle alkol veya uyuşturucu alarak suç işleyen kişi akıl hastalığı hükümlerinden yararlanamaz ve normal şekilde cezalandırılır.

Akıl hastasından tazminat isteyebilir miyim?

Evet. Hakkaniyet gereği zarar verenin kendisinden ya da gözetim yükümlülüğü olan kişilerden tazminat isteyebilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al