YouTube

Alacağıma Karşılık Borçlunun Eşyasını Aldım: Alacağını Kendin Tahsil Etmenin Cezası

Birine borç verdin, aylardır ödemiyor. Sonunda sabrın taştı ve evine giderek televizyonunu, aracını ya da dükkanındaki malları "alacağıma karşılık" diyerek aldın. Belki de borçlu seni kandırarak kendisine para verdirdi ve sen de aynı yolla parayı geri almaya çalıştın. Şimdi borçlu senden şikayetçi oldu ve "hırsızlıktan yargılanır mıyım?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde alacağını kendi başına tahsil etmeye çalışmanın ceza hukukundaki sonuçlarını ve doğru yolu anlatıyoruz.

Alacağın olması eşyayı almana izin verir mi?

Hayır. Gerçekten alacaklı olsan bile borçlunun eşyasını izni olmadan alamazsın. Alacağını almak için kullanabileceğin yol icra takibi veya dava açmaktır. Borçlunun malını haczettirmek ve sattırmak yalnızca icra dairesinin yetkisindedir.

Ancak kanun, gerçekten var olan bir alacak için bu yola başvuran kişiyi sıradan bir hırsızla aynı şekilde cezalandırmaz. Alacağın varlığı daha hafif bir ceza uygulanmasını sağlar.

Alacağa karşılık eşya almak: hafif hırsızlık

Hukuki bir ilişkiye dayanan alacağını tahsil etmek amacıyla borçlunun eşyasını rızası olmadan alırsan hırsızlık suçunun daha az cezayı gerektiren hali uygulanır. Bu halde:

Hukuki ilişkiye dayanan alacak; borç para, ödenmemiş kira, satılan malın bedeli, ödenmeyen ücret gibi gerçekten var olan ve hukuken istenebilen bir alacak demektir. Kumar borcu gibi hukuken istenemeyen borçlar için bu indirim tartışmalıdır.

Aynı hafif hüküm, paylı veya elbirliğiyle malik olunan ortak bir mal üzerinde işlenen hırsızlıkta da uygulanır. Örneğin miras kalan ortak bir eşyayı diğer mirasçılara sormadan alıp götürmek bu kapsama girebilir.

Alacağı tahsil için tehdit veya zor kullanmak

Alacağını almak için borçluyu tehdit eder veya ona zor kullanırsan yağma suçu oluşmaz. Bu durumda yalnızca tehdit veya kasten yaralama suçlarının hükümleri uygulanır. Ayrıntılar için Hakkını Sor'daki yağma suçu rehberine bakabilirsin.

Yine de tehdit ve yaralama da suçtur. Silahla tehdit veya birkaç kişiyle birlikte borçlunun kapısına dayanmak cezayı ağırlaştırır.

Alacağı tahsil için hile yapmak

Alacağını almak için borçluyu kandırırsan da dolandırıcılığın daha hafif hali uygulanır. Örneğin borçluya yalan söyleyerek ondan para veya mal almak bu kapsama girebilir. Bu halde soruşturma şikayete bağlıdır ve ceza altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.

Alacak yoksa ne olur?

Bu indirimler ancak alacak gerçekten varsa uygulanır. Alacağın olmadığı, çoktan ödendiği veya miktarının çok daha az olduğu anlaşılırsa normal hırsızlık, yağma veya dolandırıcılık hükümleri uygulanabilir ve ceza çok daha ağır olur.

Alacağından çok daha değerli bir eşyayı almak da sorun yaratır. Örneğin küçük bir borç için borçlunun aracını almak, alacağı tahsil amacıyla hareket ettiğin iddianı zayıflatır.

Yakın akrabadan alınırsa

Bu suçlar eşinin, anne babanın, çocuğunun veya aynı evde yaşadığın kardeşinin zararına işlenirse ceza verilmez. Diğer bazı yakınlarda ise ceza yarı oranında indirilir. Ayrıntılar için Hakkını Sor'daki akrabalar arasında mal suçları rehberine bakabilirsin.

Eşyayı geri verirsen

Aldığın eşyayı geri verir veya borçlunun zararını tamamen karşılarsan etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilirsin. Kovuşturma başlamadan önce zararı tamamen gidermek cezada önemli bir indirim sağlar. Ayrıca suç şikayete bağlı olduğu için borçlu şikayetinden vazgeçerse dava düşer.

Doğru yol: icra takibi

Alacağını almak için şu yolları kullanmalısın:

İcra yoluyla borçlunun aracı, maaşı ve banka hesapları haczedilebilir. Bu yol hem güvenli hem de seni suç işlemekten korur.

Borçlu eşyanı aldıysa

Sen borçluysan ve alacaklın evinden veya işyerinden izinsiz eşya aldıysa:

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Alacağıma karşılık borçlunun eşyasını alabilir miyim?

Hayır. Alacağın olsa bile eşyayı izinsiz alman suçtur. Ancak gerçek bir alacak için alındıysa daha hafif ceza uygulanır ve soruşturma şikayete bağlıdır.

Bu durumda ceza ne kadar?

İki aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.

Borçluyu tehdit ederek alacağımı alırsam ne olur?

Yağma suçu oluşmaz, ancak tehdit veya kasten yaralama suçundan yargılanırsın.

Borçlu şikayetini geri alırsa dava düşer mi?

Evet. Bu suç şikayete bağlı olduğu için şikayetten vazgeçme davayı düşürür.

Alacağımı nasıl güvenle alırım?

İcra takibi başlatarak veya alacak davası açarak. Mal kaçırma riski varsa ihtiyati haciz isteyebilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al