YouTube

Alacağımı Borcumdan Düşebilir miyim? Borçlar Kanununda Takas

Arkadaşına 20.000 lira borcun var, ama onun da sana 15.000 lira borcu var. "Ben sana 5.000 lira öderim, ödeşmiş oluruz" diyorsun ama o kabul etmiyor ve 20.000 liranın tamamını istiyor. Ya da sana borçlu olan biri, aranızda başka bir alacağı olduğunu söyleyerek ödemeden kaçınıyor. "Alacağımı borcumdan düşebilir miyim? Takas için karşı tarafın onayı gerekir mi?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Borçlar Kanunundaki takası anlatıyoruz.

Takas nedir?

Takas, iki kişinin karşılıklı olarak birbirine borçlu olması halinde, borçların birbirinden düşülerek az olan tutar ölçüsünde sona ermesidir. Halk arasında buna "mahsup etmek" veya "ödeşmek" de denir.

Örneğin sen arkadaşına 20.000 lira, o da sana 15.000 lira borçluysa, takasla iki borç 15.000 lira tutarında sona erer. Geriye senin 5.000 liralık borcun kalır.

Takasın şartları

Takas yapılabilmesi için şu şartlar aranır:

Alacak çekişmeli olsa bile

Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir. Yani karşı taraf "sana borcum yok" diyor diye takas hakkın ortadan kalkmaz. Takasın geçerli olup olmadığına, alacağın gerçekten var olup olmadığına göre mahkeme karar verir.

Zamanaşımına uğramış alacak takas edilebilir mi?

Zamanaşımına uğramış bir alacağın takası, ancak takas edilebileceği anda henüz zamanaşımına uğramamış olması koşuluyla ileri sürülebilir.

Örneğin iki alacak da muaccel olduğunda senin alacağın henüz zamanaşımına uğramamışsa, sonradan zamanaşımı dolsa bile takası ileri sürebilirsin.

Takas nasıl yapılır?

Takas kendiliğinden gerçekleşmez. Takas, ancak borçlunun takas iradesini alacaklıya bildirmesiyle gerçekleşir.

Bildirim yapıldığında her iki borç, takas edilebilecekleri andan itibaren az olan borç tutarında sona erer.

Bu bildirimin ispat edilebilir olması için yazılı yapılması, tercihen noter aracılığıyla gönderilmesi faydalıdır. Bunu Hakkını Sor'daki ihtarname rehberinde bulabilirsin.

Takas karşı tarafın onayına bağlı değildir. Şartlar varsa, karşı taraf kabul etmese bile takas bildirimiyle borçlar sona erer.

Hangi alacaklar takas edilemez?

Bazı alacaklar, ancak alacaklının rızasıyla takas edilebilir:

Örneğin işveren, işçiden olan bir alacağını işçinin rızası olmadan ücretinden düşemez. Benzer şekilde nafaka borçlusu, nafaka alacaklısından olan başka bir alacağını nafakadan kendiliğinden düşemez.

Emanet eşyalarla ilgili kuralları Hakkını Sor'daki saklama sözleşmesi rehberinde bulabilirsin.

Diğer özel durumlar

Takastan feragat

Borçlu, takas hakkından önceden de vazgeçebilir. Bazı sözleşmelerde "takas hakkından feragat ediyorum" şeklinde maddeler bulunur. Böyle bir madde imzaladıysan, takas hakkını kullanman mümkün olmayabilir. Bu nedenle sözleşmeleri imzalamadan önce dikkatle okumalısın.

Takas davada ve icrada nasıl ileri sürülür?

Ödeme emrine itirazı Hakkını Sor'daki ödeme emrine itiraz rehberinde bulabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Takas için karşı tarafın onayı gerekir mi?

Hayır. Şartlar varsa takas iradeni bildirmen yeterlidir.

Alacağım çekişmeli, yine de takas edebilir miyim?

Evet. Alacak çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir.

İşveren alacağını maaşımdan kesebilir mi?

İşçi ücreti, ancak işçinin rızasıyla takas edilebilecek alacaklardandır.

Zamanaşımına uğramış alacağımı takas edebilir miyim?

Takas edilebileceği anda, yani her iki borç da muaccel olduğunda henüz zamanaşımına uğramamışsa edebilirsin.

Takas bildirimi nasıl yapılır?

Yazılı olarak, tercihen noter aracılığıyla karşı tarafa bildirmen ispat açısından en güvenli yoldur.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al