Aldığım Hizmet Kötü Yapıldı: Ayıplı Hizmette Para İadesi ve Diğer Haklar
Kombini bakım için çağırdığın usta işini yaptı, ücretini aldı ama ertesi gün kombi yine çalışmadı. Ya da kuru temizlemeye verdiğin montun rengi soldu, boyacı evin duvarlarını lekeli bıraktı, düğün fotoğrafçısı çektiği fotoğrafların yarısını bulanık teslim etti. Firma "Biz işimizi yaptık" diyor. "Kötü yapılan bir hizmet için ne isteyebilirim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'daki ayıplı hizmet kurallarını anlatıyoruz.
Ayıplı hizmet nedir?
Bir hizmet şu durumlarda ayıplıdır:
- Sözleşmede belirlenen süre içinde başlamadıysa
- Taraflarca kararlaştırılan ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımıyorsa
- Hizmet sağlayıcının bildirdiği, internet sitesinde veya reklam ve ilanlarında yer alan özellikleri taşımıyorsa
- Yararlanma amacı bakımından değerini veya senin makul olarak beklediğin faydayı azaltan ya da ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeriyorsa
Hizmet sağlayıcı, hizmeti sözleşmeye uygun olarak yerine getirmekle yükümlüdür. Reklamında verdiği vaatlerle de kural olarak bağlıdır.
Dört seçimlik hakkın var
Hizmet ayıplı yapıldıysa, şu haklardan birini seçmekte serbestsin:
- Hizmetin yeniden görülmesi
- Hizmet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı
- Ayıp oranında bedelden indirim
- Sözleşmeden dönme, yani ödediğin bedelin tamamen iadesi
Hizmet sağlayıcı senin seçtiğin talebi yerine getirmek zorundadır. Bu hakların kullanılmasından doğan tüm masraflar ona aittir.
Ayrıca bu haklardan biriyle birlikte, uğradığın zarar için Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre tazminat da isteyebilirsin. Örneğin kuru temizlemede zarar gören montun değerini veya ustanın hatası yüzünden bozulan eşyanın tamir masrafını talep edebilirsin.
Orantısızlık istisnası
Yeniden yapma veya ücretsiz onarım, hizmet sağlayıcı için orantısız güçlükler doğuracaksa bu hakları kullanamazsın. Orantısızlığa karar verilirken hizmetin ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer haklara başvurmanın senin için sorun yaratıp yaratmayacağı dikkate alınır. Bu durumda bedelden indirim veya sözleşmeden dönme hakların devam eder.
Süreler
- Bedelden indirim veya sözleşmeden dönmeyi seçersen, ödediğin bedelin tamamı veya indirim tutarı derhal sana iade edilir.
- Yeniden yapma veya ücretsiz onarımı seçersen, bu iş makul bir sürede ve senin için ciddi sorun yaratmayacak şekilde yapılmalıdır. Bu süre talebinin hizmet sağlayıcıya ulaşmasından itibaren en fazla otuz iş günüdür.
- Otuz iş günü içinde yapılmazsa diğer seçimlik haklarını kullanabilirsin.
Zamanaşımı
Kanunda veya sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmemişse, ayıplı hizmetten sorumluluk, ayıp sonradan ortaya çıksa bile hizmetin yapıldığı tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir.
Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlendiyse bu zamanaşımı süresi uygulanmaz.
Ürünlerdeki ayıplar için Hakkını Sor'daki ayıplı mal alımında tüketicinin sahip olduğu haklar rehberine, araç tamirindeki sorunlar için servis aracımı kötü tamir etti rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Hizmetin ayıplı olduğunu fotoğraf, video veya bilirkişi görüşüyle belgele.
- Fatura, fiş, sözleşme veya ödeme dekontunu sakla.
- Hizmet sağlayıcıya yazılı olarak başvur ve dört seçimlik haktan hangisini istediğini açıkça belirt.
- Yeniden yapma veya onarım istediysen otuz iş günü süreyi takip et.
- Zararın varsa ayrıca tazminat iste.
- Sonuç alamazsan iki yıl dolmadan tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvur.
Dayanak mevzuat
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 13: Süresinde başlamayan, kararlaştırılan veya objektif olarak beklenen özellikleri, ilan ve reklamlarda bildirilen özellikleri taşımayan ya da değerini veya beklenen faydayı azaltan eksiklikler içeren hizmet ayıplıdır.
- 6502 sayılı Kanun m. 14: Sağlayıcı hizmeti sözleşmeye uygun ifa etmekle yükümlüdür.
- 6502 sayılı Kanun m. 15: Tüketici hizmetin yeniden görülmesi, ücretsiz onarım, bedelden indirim veya sözleşmeden dönme haklarından birini seçebilir; masraflar sağlayıcıya aittir; tazminat da istenebilir; orantısız güçlük halinde yeniden görme ve onarım istenemez; iade derhal yapılır; onarım veya yeniden görme en fazla otuz iş gününde yerine getirilir.
- 6502 sayılı Kanun m. 16: Ayıplı hizmetten sorumluluk, daha uzun süre öngörülmedikçe hizmetin ifasından itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; ağır kusur veya hileyle gizlenen ayıpta zamanaşımı uygulanmaz.
En çok sorulan sorular
Kötü yapılan hizmet için paramı geri alabilir miyim?
Evet. Sözleşmeden dönmeyi seçersen ödediğin bedelin tamamı derhal iade edilir. İstersen bedelden indirim, yeniden yapılma veya ücretsiz onarım da isteyebilirsin.
Usta işi yeniden yapmayı kabul etti, ne kadar beklemeliyim?
En fazla otuz iş günü. Bu süre içinde yapılmazsa diğer haklarını kullanabilirsin.
Hizmet yüzünden eşyam zarar gördü, tazminat isteyebilir miyim?
Evet. Seçimlik haklarından biriyle birlikte uğradığın zararın tazminini de isteyebilirsin.
Ayıplı hizmet için ne kadar sürem var?
Kural olarak hizmetin yapıldığı tarihten itibaren iki yıl. Ayıp hileyle gizlendiyse bu süre uygulanmaz.
Reklamda söylenen ama yapılmayan hizmet ayıplı sayılır mı?
Evet. Reklam ve ilanlarda bildirilen özellikleri taşımayan hizmet ayıplıdır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.