Alkollü Araç Kullanmanın Cezası ve Ehliyetin Geri Alınması
Trafik kontrolünde alkollü çıktıysan, ehliyetine el konulduysa ya da hakkında ceza davası açıldıysa, hangi sonuçlarla karşılaşacağını ve neye itiraz edebileceğini bilmen önemlidir. Alkollü araç kullanmanın hem idari hem de bazı durumlarda cezai sonuçları vardır. Bu rehberde bunları anlatıyoruz.
Yasal sınır nedir?
Hususi otomobil sürücüleri için yasal alkol sınırı 0,50 promildir (2918 s.K. md. 48). Ticari araç, kamu aracı ve yolcu taşıyan araç sürücüleri için ise alkollü olarak araç kullanmak hiçbir şekilde kabul edilmez; bu sürücüler için çok daha sıkı kurallar uygulanır.
Alkolün kandaki etkisi kişiden kişiye değişir. "Bir kadeh içtim, bir şey olmaz" düşüncesi seni yanıltabilir. En güvenli yol, alkol aldığında araç kullanmamaktır.
İdari yaptırımlar
Yasal sınırın üzerinde alkollü olarak araç kullandığın tespit edilirse:
- İlk seferde: İdari para cezası verilir ve sürücü belgen altı ay süreyle geri alınır.
- İkinci seferde, beş yıl içinde: Para cezası artar ve sürücü belgen iki yıl süreyle geri alınır.
- Üçüncü ve sonraki seferlerde: Para cezası daha da artar ve sürücü belgen beş yıl süreyle geri alınır.
Sürücü belgenin iade edilmesi için ayrıca eğitim programına katılman, ikinci ve sonraki seferlerde psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesinden geçmen gerekebilir.
Para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.
Alkol testini reddedersen
Trafik kontrolünde alkol testi yaptırmayı ya da kan tahlili vermeyi reddetmenin de ağır sonuçları vardır. Bu durumda yüksek bir idari para cezası verilir ve sürücü belgen uzun bir süre için geri alınır. Testi reddetmek, alkollü çıkmaktan daha hafif bir sonuç doğurmaz.
Ceza davası açılabilir mi?
Alkolün etkisiyle güvenli şekilde araç kullanamayacak durumda olmana rağmen araç kullanırsan, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu oluşabilir (TCK md. 179/3). Bu suçun cezası üç aydan iki yıla kadar hapistir.
Uygulamada, alkol miktarı yüksek olduğunda ve özellikle 1,00 promilin üzerinde ölçüldüğünde, savcılıklar genellikle soruşturma başlatır. Bu durumda alkol miktarının yanında araç kullanma şeklin, olay anındaki davranışların ve kolluğun tuttuğu tutanaklar da değerlendirilir.
Alkollü olarak bir kazaya neden olursan, kazanın sonuçlarına göre taksirle yaralama ya da taksirle öldürme suçlarından da yargılanabilirsin. Bu durumda alkollü olman, kusurunun ağır kabul edilmesine yol açar.
Sigorta açısından
Alkollü olarak bir kazaya neden olursan:
- Trafik sigortan karşı tarafın zararını öder; ancak sigorta şirketi ödediği tutarı daha sonra senden geri isteyebilir.
- Kasko sigortan, poliçende alkol nedeniyle teminat dışı kalma şartı varsa kendi aracındaki hasarı ödemeyebilir.
İtiraz edebilir misin?
İdari para cezasına ve sürücü belgesinin geri alınmasına karşı, kararın tebliğinden ya da öğrendiğin tarihten itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilirsin (5326 s.K. md. 27).
İtirazında şunları ileri sürebilirsin:
- Alkol ölçüm cihazının kalibrasyonunun yapılmamış olması.
- Ölçümün usulüne uygun yapılmaması, örneğin alkol aldıktan hemen sonra ağızda kalan alkolle ölçüm yapılması.
- Tutanakta önemli hatalar bulunması.
- Kan tahlili istediğin hâlde yapılmaması.
Ölçüm sonucuna güvenmiyorsan, olay anında kan tahlili yapılmasını isteme hakkın vardır.
Kısaca yapılacaklar
- Alkol aldıysan araç kullanma.
- Ölçüm sonucuna güvenmiyorsan kan tahlili iste.
- Tutanağın bir örneğini al ve dikkatle oku.
- İtiraz edeceksen 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvur.
- Ceza soruşturması başlatıldıysa bir avukattan destek al.
En çok sorulan sorular
Hususi otomobilde yasal alkol sınırı nedir?
0,50 promildir. Ticari araç, kamu aracı ve yolcu taşıyan araç sürücülerinin ise alkollü araç kullanmasına izin verilmez.
İlk kez alkollü yakalandım, ehliyetim ne kadar süre alınır?
İdari para cezasının yanında sürücü belgen altı ay süreyle geri alınır.
Alkol testini reddetmek daha mı iyidir?
Hayır. Testi reddetmek de yüksek bir para cezasına ve ehliyetin uzun süre geri alınmasına yol açar.
Alkollü araç kullanmak suç mudur?
Güvenli araç kullanamayacak durumdaysan trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu oluşabilir; cezası üç aydan iki yıla kadar hapistir.
Alkol cezasına nasıl itiraz ederim?
Tebliğden ya da öğrenmeden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.