YouTube

Alkollüyken Suç İşledim, Cezam Azalır mı? Alkol ve Uyuşturucu Etkisinde Suç

Bir düğünde ya da gece dışarıda fazla içtin, sonrasında bir kavgaya karıştın veya birine hakaret ettin. Şimdi ifadeye çağrıldın ve "O sırada sarhoştum, ne yaptığımı hatırlamıyorum. Bu cezamı azaltır mı?" diye soruyorsun. Ya da biri içkine haberin olmadan bir şey kattı ve sonrasında olanları kontrol edemedin. Bu rehberde Türk Ceza Kanunu'na göre alkol veya uyuşturucu etkisinde suç işlemenin sonuçlarını anlatıyoruz.

Alkollü olmak cezayı azaltır mı?

Hayır. Kendi isteğinle alkol veya uyuşturucu aldıysan ve bu etkiyle suç işlediysen, ceza sorumluluğun ortadan kalkmaz ve cezanda indirim de yapılmaz. Kanun bunu açıkça düzenler: İradi olarak alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisinde suç işleyen kişiye, sorumluluğu kaldıran kural uygulanmaz.

Yani "Çok sarhoştum, hatırlamıyorum" demek, kendi isteğinle içtiysen seni cezadan kurtarmaz. Mahkeme seni, ayıkken o fiili işlemiş gibi değerlendirir.

İrade dışı alınan alkol veya uyuşturucu

Durum, maddeyi kendi isteğinle almadıysan farklıdır. Örneğin:

ve bu etkiyle işlediğin fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamadıysan ya da davranışlarını yönlendirme yeteneğin önemli derecede azaldıysa, sana ceza verilmez.

Burada iki şart birlikte aranır: Madde irade dışı alınmış olmalı ve etkisi algılama ya da davranışlarını yönlendirme yeteneğini önemli ölçüde etkilemiş olmalı. Hafif bir sersemlik yeterli değildir.

Geçici nedenler

Kanun, alkol ve uyuşturucu dışında geçici nedenleri de aynı kurala bağlar. Örneğin ani bir şeker düşmesi, yüksek ateşle gelen bilinç bulanıklığı veya bir nöbet sırasında, kişi istemeden fiilin anlamını algılayamaz hale gelebilir. Bu durumda da, algılama veya davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli ölçüde azaldıysa ceza verilmez.

Bunu kanıtlamak için mutlaka tıbbi rapor ve uzman görüşü gerekir. Mahkeme genellikle Adli Tıp Kurumu'ndan rapor ister.

İrade dışı olduğunu nasıl kanıtlarsın?

Maddenin isteğin dışında alındığını iddia ediyorsan bunu delillerle desteklemen gerekir:

Kimse sana haber vermeden bir madde verdiyse, bunu yapan kişi hakkında ayrıca suç duyurusunda bulunabilirsin.

Alkol veya uyuşturucu bağımlılığı

Suçu işleyen kişi alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlısıysa, ceza yine verilir ama ayrıca güvenlik tedbiri olarak bağımlılara özgü bir sağlık kuruluşunda tedavi altına alınmasına karar verilir. Tedavi, bağımlılıktan kurtuluncaya kadar sürer. Kişi, sağlık kurulunun raporu üzerine infaz hâkimi kararıyla serbest bırakılabilir.

Bağımlılığın varsa bunu yargılama sırasında saklama; tedavi tedbiri hem senin hem çevren için yararlıdır. Uyuşturucu kullanmanın kendisi ise ayrı bir suçtur; bunun için Hakkını Sor'daki uyuşturucu kullanma suçu rehberine bakabilirsin.

Akıl hastalığından farkı

Akıl hastalığı nedeniyle fiilin anlamını algılayamayan kişiye de ceza verilmez, ama bu durum kalıcı bir hastalığa dayanır ve kişi hakkında güvenlik tedbirine hükmedilir. Geçici nedenler ve irade dışı alınan maddeler ise kısa süreli bir durumu ifade eder. Akıl hastalığı için Hakkını Sor'daki akıl hastasının işlediği suç rehberine bakabilirsin.

Alkollüyken araç kullanmak

Alkollü araç kullanmak, trafik kurallarına göre ayrıca idari para cezası ve ehliyetin geri alınması sonucunu doğurur. Alkol etkisiyle trafik güvenliğini tehlikeye sokarsan veya kaza yaparsan, kendi isteğinle içtiğin için bu durum seni ceza sorumluluğundan kurtarmaz. Ayrıntılar için Hakkını Sor'daki alkollü araç kullanma rehberine bakabilirsin.

Alkollüyken verilen ifade

Sarhoşken verilen bir ifade, irade serbestliğini etkileyen bir durum altında alınmış olabilir. Ceza muhakemesinde, iradeyi bozan yöntemlerle alınan ifadeler delil olarak kullanılamaz. Eğer polis ifadeni sen henüz alkolün etkisindeyken aldıysa, bunu sonraki ifadende ve duruşmada mutlaka belirt; ifadeyi bir avukat eşliğinde ve ayıkken tekrar vermek istediğini söyle. İfade sürecin için Hakkını Sor'daki ifadeye çağrıldım rehberine bakabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Sarhoşken işlenen suçta ceza indirimi var mı?

Kendi isteğinle içtiysen hayır. İradi alınan alkol ceza indirimi sağlamaz.

İçkime ilaç katıldı, ceza alır mıyım?

Madde irade dışı alındıysa ve fiilin anlamını algılayamadıysan ceza verilmez; bunu tıbbi raporla kanıtlaman gerekir.

Hatırlamıyorum demek savunma olur mu?

Kendi isteğinle alkol veya uyuşturucu aldıysan olmaz.

Bağımlıysam cezam düşer mi?

Hayır. Ceza verilir; ayrıca tedavi altına alınmana karar verilir.

Alkollüyken verdiğim ifade geçerli mi?

İradeni etkileyen koşullarda alınan ifade tartışmalı olabilir. Bunu sonraki ifadende ve duruşmada açıkça belirt.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al