Apartman Dairesi İşyerine Çevrilebilir mi? Kafe, Pastane ve Klinik İçin Kat Maliklerinin İzni
Oturduğun apartmanın giriş katındaki daireyi biri satın aldı ve pastane açacağını söyledi. Ya da sen kendi daireni kafe, atölye veya dükkân olarak kullanmak istiyorsun. Belki de komşu dairede bir klinik açıldı ve apartmana her gün onlarca kişi girip çıkıyor. "Apartman dairesi işyerine çevrilebilir mi? Komşuların izni gerekir mi?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Kat Mülkiyeti Kanunundaki bağımsız bölümlerin kullanım amacına ilişkin kuralları anlatıyoruz.
Tapudaki nitelik önemlidir
Her bağımsız bölümün niteliği kat mülkiyeti kütüğünde, yani tapuda yazılıdır. Örneğin "mesken", "dükkân", "işyeri" gibi.
Bir dairenin hangi amaçla kullanılabileceği, büyük ölçüde bu niteliğe bağlıdır. Tapu kaydını e-Devlet'ten veya tapu müdürlüğünden öğrenebilirsin.
Hastane ve klinik hiçbir şekilde açılamaz
Tapuda mesken, iş veya ticaret yeri olarak gösterilen bağımsız bir bölümde şunlar kurulamaz:
- Hastane
- Dispanser
- Klinik ve poliklinik
- Ecza laboratuvarı ve benzeri kuruluşlar
Kat maliklerinin buna izin veren anlaşmaları bile hükümsüzdür. Yani bütün komşular razı olsa bile bu kuruluşlar açılamaz.
İstisna: Klinik veya poliklinik niteliğinde olmayan muayenehaneler bu yasağın dışındadır. Yani bir doktorun kendi muayenehanesini açması mümkündür.
Meskende hangi işler oybirliği ister?
Tapuda mesken olarak gösterilen bir dairede şu yerler, ancak kat malikleri kurulunun oybirliğiyle vereceği kararla açılabilir:
- Eğlence ve toplantı yerleri: Sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzerleri
- Gıda ve beslenme yerleri: Fırın, lokanta, pastane, süthane ve benzerleri
- Diğer işyerleri: İmalathane, boyahane, basımevi, dükkân, galeri, çarşı ve benzerleri
Oybirliği, bütün kat maliklerinin kabulü demektir. Tek bir kat maliki bile karşı çıkarsa bu yerler açılamaz.
Oybirliğiyle verilen karar, yöneticinin veya kat maliklerinden birinin istemi üzerine bütün bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarına şerh verilir. Böylece sonradan daire alan kişiler de bu karardan haberdar olur.
Bunların dışındaki işler
Kanunda sayılanlar dışındaki bazı meslek faaliyetlerinin meskende yürütülmesi uygulamada tartışmalıdır. Örneğin büro niteliğindeki işler için yönetim planındaki hükümler ve somut olayda komşulara verilen rahatsızlık önem taşır.
Yönetim planında meskenlerin başka amaçla kullanılmasını yasaklayan bir hüküm varsa, bu hüküm de bütün kat maliklerini bağlar. Yönetim planının bağlayıcılığını Hakkını Sor'daki yönetim planı rehberinde bulabilirsin.
Kurala aykırı işyeri açılırsa
Komşu daire izinsiz olarak pastane, kafe veya atölyeye çevrildiyse:
- Önce yöneticiye ve kat malikine yazılı olarak bildir.
- Sonuç alamazsan sulh hukuk mahkemesinden hakimin müdahalesini isteyebilirsin. Bu yolu Hakkını Sor'daki apartmanda sulh hakiminin müdahalesi rehberinde bulabilirsin.
- İşyerinin belediyeden ruhsat almış olması, kat maliklerinin oybirliği şartını ortadan kaldırmaz.
Kısaca yapılacaklar
- Daireyi işyerine çevirmeden önce tapudaki niteliğini ve yönetim planını kontrol et.
- Açmak istediğin iş kanunda sayılanlardansa, bütün kat maliklerinin yazılı onayını al.
- Oybirliği kararını kat malikleri karar defterine yazdır ve tapuya şerh verdir.
- Hastane, klinik veya poliklinik açmayı düşünüyorsan meskenin uygun olmadığını bil.
- Komşu daire izinsiz işyerine çevrildiyse belgele ve hakimin müdahalesini iste.
- Daire alırken diğer bölümlerin kullanım şeklini ve tapudaki şerhleri incele.
Dayanak mevzuat
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 24: Mesken, iş veya ticaret yeri olarak gösterilen bağımsız bölümde hastane, dispanser, klinik, poliklinik, ecza laboratuvarı gibi kuruluşlar açılamaz ve aksine sözleşmeler hükümsüzdür; muayenehaneler istisnadır; meskende eğlence ve toplantı yerleri, gıda ve beslenme yerleri, imalathane, dükkân, galeri gibi yerler ancak kat malikleri kurulunun oybirliğiyle açılabilir ve bu karar tapuya şerh verilir.
- 634 sayılı Kanun m. 28: Yönetim planı kullanma amaç ve şeklini düzenler ve bütün kat maliklerini bağlayan sözleşme niteliğindedir.
En çok sorulan sorular
Apartman dairesinde kafe veya pastane açılabilir mi?
Tapuda mesken olarak gösterilen dairede ancak bütün kat maliklerinin oybirliğiyle açılabilir.
Bütün komşular izin verirse dairede klinik açılabilir mi?
Hayır. Hastane, klinik, poliklinik gibi kuruluşlar kat maliklerinin izniyle bile açılamaz. Klinik niteliğinde olmayan muayenehaneler istisnadır.
Belediye ruhsatı aldıysa komşuların izni gerekir mi?
Evet. Belediye ruhsatı, Kat Mülkiyeti Kanunundaki oybirliği şartını ortadan kaldırmaz.
Komşu dairesini izinsiz atölyeye çevirdi, ne yapabilirim?
Yöneticiye bildir, sonuç alamazsan sulh hukuk mahkemesinden hakimin müdahalesini iste.
Oybirliğiyle verilen izin sonradan daire alanları bağlar mı?
Karar bütün bağımsız bölümlerin tapu kaydına şerh verilirse sonradan daire alanlar da bundan haberdar olur.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.