Apartmanda Çatı Akıtıyor: Tamir Masrafını Kim Öder?
Apartmanın en üst katında oturuyorsun ve her yağmurda tavanından su damlıyor. Çatının tamir edilmesi gerekiyor ama alt kattaki komşular "Çatı senin sorunun, biz para vermeyiz" diyor. "Çatı tamiri masrafını kim öder, zemin kattakiler de ödemek zorunda mı, yönetici yaptırmazsa ne yapabilirim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde apartmanda çatı onarımının kurallarını anlatıyoruz.
Çatı ortak yerdir
Kat Mülkiyeti Kanununa göre çatılar, bacalar, genel dam terasları ve yağmur olukları her halde ortak yer sayılır. Yani çatı, en üst kattaki dairenin değil, apartmandaki tüm kat maliklerinin ortak malıdır.
Masrafı tüm kat malikleri öder
Ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderlerine, aralarında başka bir anlaşma yoksa tüm kat malikleri kendi arsa payları oranında katılmak zorundadır.
Bu yüzden:
- Çatı tamiri masrafını sadece en üst kattaki kat maliki ödemez.
- Zemin kattaki, bodrumdaki ya da dükkan sahibi kat malikleri de arsa payları oranında öder.
- Hiçbir kat maliki "Çatıyı kullanmıyorum, bana faydası yok" diyerek ödemeden kaçınamaz.
Kanun bunu açıkça düzenler: Kat malikleri, ortak yerlerdeki kullanma hakkından vazgeçerek ya da bunlardan faydalanmaya ihtiyaçları olmadığını ileri sürerek gider payını ödemekten kaçınamaz.
Kiracı mı öder, ev sahibi mi?
Çatı onarımı gibi büyük ve kalıcı onarım masrafları kat malikine yani ev sahibine aittir. Kiraya veren, evi sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli şekilde bulundurmakla yükümlüdür. Kiracıysan tavanından su akıyorsa durumu yazılı olarak ev sahibine bildir.
Kiracının ödemesi gereken giderler ile ev sahibinin ödemesi gereken giderlerin ayrımını Hakkını Sor'daki apartman aidatı rehberinde bulabilirsin.
Onarım kararı nasıl alınır?
Çatı onarımı için genellikle kat malikleri kurulu toplanarak karar alır ve yönetici onarımı yaptırır. Toplanan para tüm kat maliklerinden arsa payı oranında istenir.
Bir kat maliki, diğer kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadan ortak yerlerde tek başına onarım yaptıramaz. Yani "Kendim yaptırayım, sonra paylarını alırım" demeden önce dikkatli ol.
Acil durumlarda mahkeme yolu
Çatıdaki bozukluk bağımsız bölümlere veya binaya zarar veriyorsa ve acilen onarılması gerekiyorsa, bu durum mahkemece tespit edilebilir. Mahkeme onarımın acil ve zorunlu olduğunu tespit ederse, onarım için kat maliklerinin rızası aranmaz.
Ayrıca kat maliklerinden biri yükümlülüklerini yerine getirmiyorsa, zarar gören kat maliki apartmanın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesine başvurarak hakimin müdahalesini isteyebilir. Hakim, kararın kısa bir süre içinde yerine getirilmesini emreder.
Payını ödemeyen kat maliki
Gider payını ödemeyen kat maliki hakkında diğer kat malikleri veya yönetici dava açabilir ya da icra takibi yapabilir. Gider payını zamanında ödemeyen kat maliki, geciktiği günler için aylık yüzde beş gecikme tazminatı öder.
Hasarın sorumlusu
Çatıdaki hasara kat maliklerinden biri kusuruyla sebep olduysa, örneğin çatıya izinsiz bir yapı ya da anten kurarken zarar verdiyse, diğer kat malikleri onarım için ödedikleri parayı ondan geri isteyebilir.
Dairendeki hasar
Çatıdan sızan su nedeniyle dairende hasar oluştuysa:
- Hasarın fotoğraflarını ve videolarını çek.
- Durumu yöneticiye yazılı olarak bildir.
- Apartmanın veya dairenin sigortası varsa sigorta şirketine başvur.
- Onarım gecikiyorsa ve zarar büyüyorsa sulh hukuk mahkemesinde tespit ve tazminat yoluna gidebilirsin.
Yöneticinin görevini yapmaması durumunu Hakkını Sor'daki apartman yöneticisi hesap vermiyor rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Çatı, bacalar ve yağmur olukları kanunen ortak yerdir.
- Çatı tamiri masrafına tüm kat malikleri arsa payı oranında katılır.
- Zemin kattakiler de "Çatıyı kullanmıyorum" diyerek ödemeden kaçınamaz.
- Büyük onarım masrafı kiracıya değil, ev sahibine aittir.
- Tek başına onarım yaptırmadan önce kurul kararı veya gerekli rızayı al.
- Acil durumlarda sulh hukuk mahkemesine başvurabilirsin.
Dayanak mevzuat
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 4/c: Çatılar, bacalar, genel dam terasları, yağmur olukları ve yangın merdivenleri her halde ortak yer sayılır.
- 634 sayılı Kanun m. 19/2: Kat maliklerinden biri, kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça ortak yerlerde inşaat ve onarım yaptıramaz; ancak acil onarımın zorunlu olduğu mahkemece tespit edilmişse rıza aranmaz.
- 634 sayılı Kanun m. 20: Kat malikleri ortak yerlerin bakım, koruma ve onarım giderlerine arsa payı oranında katılır, kullanma hakkından vazgeçerek bu paydan kaçınamaz; ödemeyen kat maliki aylık yüzde beş gecikme tazminatı öder; gidere kusuruyla sebep olana rücu edilebilir.
- 634 sayılı Kanun m. 33/2: Yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden zarar gören kat maliki sulh mahkemesinden hakimin müdahalesini isteyebilir.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 301: Kiraya veren, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda teslim etmek ve bu durumda bulundurmakla yükümlüdür.
En çok sorulan sorular
Apartmanda çatı tamirini kim öder?
Çatı ortak yer olduğu için masrafa tüm kat malikleri, aralarında başka anlaşma yoksa arsa payları oranında katılır.
Zemin kattakiler çatı masrafına katılmak zorunda mı?
Evet. Kat malikleri, ortak yerden faydalanmaya ihtiyaçları olmadığını ileri sürerek gider payını ödemekten kaçınamaz.
Kiracı çatı tamiri parası öder mi?
Çatı onarımı gibi büyük ve kalıcı onarım masrafları ev sahibine aittir. Kiracı bu masrafı ödemek zorunda değildir.
Çatıyı kendim yaptırıp komşulardan parasını isteyebilir miyim?
Ortak yerde tek başına onarım için kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası gerekir. Acil durumlarda mahkemeden onarımın zorunlu olduğunun tespitini isteyebilirsin.
Komşu payını ödemezse ne olur?
Yönetici veya diğer kat malikleri dava açabilir ya da icra takibi yapabilir. Geciken kat maliki aylık yüzde beş gecikme tazminatı da öder.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.