Apartmanda Ortak Alana El Konulursa Ne Yapmalı?
Apartmanda bir komşun merdiven boşluğuna eşya yığdıysa, bahçenin bir kısmını kendi kullanımına ayırdıysa, çatıya izinsiz oda yaptıysa ya da sığınağı depo olarak kullanıyorsa, bu durum diğer kat maliklerinin haklarını ihlal eder. Bu rehberde apartmanın ortak alanlarına el konulduğunda neler yapabileceğini anlatıyoruz.
Ortak alan nedir?
Kat mülkiyetine tabi bir binada, bağımsız bölümler dışında kalan ve bütün kat maliklerinin ortak kullanımına ait alanlara ortak alan denir. Örneğin:
- Merdivenler, koridorlar ve giriş holü.
- Çatı ve çatı arası.
- Bahçe ve otopark alanları.
- Sığınak, kömürlük ve kazan dairesi.
- Asansör ve kapıcı dairesi.
- Binanın dış cephesi.
Bu alanlar, kat maliklerinin arsa payları oranında ortak mülkiyetindedir. Hiçbir kat maliki, bu alanları tek başına kendi kullanımına ayıramaz.
Kat maliklerinin yükümlülükleri
Kat malikleri, ana gayrimenkulün mimari durumunu, güzelliğini ve sağlamlığını korumakla yükümlüdür (634 s. Kat Mülkiyeti Kanunu md. 19). Bir kat maliki, diğer kat maliklerinin rızası olmadan ortak alanlarda inşaat, onarım, tesis ve değişiklik yapamaz.
Kanun bu konuda diğer kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını arar. Bazı değişiklikler, özellikle binanın projesini değiştiren işlemler ise bütün kat maliklerinin oybirliğini gerektirebilir.
Yaygın ortak alan ihlalleri
- Merdiven boşluğuna ayakkabılık, dolap ya da eşya koymak.
- Bahçenin bir kısmını çit çekerek kendi kullanımına ayırmak.
- Çatıya izinsiz oda, teras ya da depo yapmak.
- Otoparkta başkalarına ait yerleri sürekli işgal etmek.
- Sığınağı ya da kömürlüğü kendi deposu gibi kullanmak.
- Binanın dış cephesine izinsiz klima, tabela ya da çanak anten takmak.
- Balkonu kapatarak binanın dış görünüşünü değiştirmek.
Merdiven boşluklarına eşya koymak, yangın ve tahliye güvenliği açısından da tehlike oluşturabilir.
1. Önce yöneticiye başvur
- Durumu apartman yöneticisine yazılı olarak bildir.
- Yönetici, ihlal yapan kat malikine ortak alanı boşaltması ve eski hâle getirmesi için uyarıda bulunabilir.
- Konuyu kat malikleri kurulu toplantısının gündemine aldırabilirsin. Kurulun alacağı karar, ileride mahkemede delil olarak kullanılabilir.
2. Arabulucuya başvur
Kat mülkiyetinden doğan uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanırsa, imzalanan anlaşma belgesi mahkeme kararı gibi uygulanabilir.
3. Sulh hukuk mahkemesinde dava aç
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, sulh hukuk mahkemesinde dava açabilirsin. Mahkemeden şunları isteyebilirsin:
- Ortak alana yapılan müdahalenin önlenmesi.
- Yapılan değişikliğin kaldırılması ve alanın eski hâline getirilmesi.
- Ortak alanı haksız olarak kullanan kat malikinden, bu kullanım için ecrimisil, yani haksız işgal tazminatı.
Kat malikleri, yöneticiye bu konuda dava açma yetkisi de verebilir. Ancak yönetici dava açmasa bile her kat maliki tek başına dava açabilir.
4. Belediyeye şikâyet
Ortak alanda izinsiz bir yapı yapıldıysa, örneğin çatıya oda eklendiyse ya da bahçeye kulübe kurulduysa, bu durum imar mevzuatına da aykırı olabilir. Belediyenin imar müdürlüğüne şikâyette bulunabilirsin. Belediye, kaçak yapı tespit ederse yıkım kararı ve para cezası verebilir.
Hangi deliller önemlidir?
- İşgal edilen alanın fotoğrafları ve videoları.
- Binanın onaylı mimari projesi. Bunu belediyeden alabilirsin.
- Tapu kaydı ve yönetim planı.
- Yöneticiye yapılan yazılı başvurular ve kat malikleri kurulu kararları.
- Diğer kat maliklerinin tanıklığı.
Kısaca yapılacaklar
- İhlali fotoğraf ve videoyla belgele.
- Yöneticiye yazılı olarak bildir ve konuyu kurul gündemine aldır.
- Binanın onaylı projesini belediyeden al.
- Dava açmadan önce arabulucuya başvur.
- Anlaşma olmazsa sulh hukuk mahkemesinde dava aç.
- İzinsiz yapı varsa belediyeye şikâyette bulun.
En çok sorulan sorular
Komşum merdiven boşluğuna dolap koydu, kaldırtabilir miyim?
Evet. Merdivenler ortak alandır ve hiçbir kat maliki bu alanları tek başına kendi kullanımına ayıramaz.
Ortak alan ihlalinde ilk olarak kime başvurmalıyım?
Durumu yöneticiye yazılı olarak bildir ve konuyu kat malikleri kurulu toplantısının gündemine aldır.
Dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Evet. Kat mülkiyetinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Çatıya izinsiz yapılan oda için hangi mahkemeye başvurulur?
Arabuluculukta anlaşma çıkmazsa sulh hukuk mahkemesinde ortak alanın eski hâle getirilmesini isteyebilirsin.
Balkonu kapatmak ortak alan ihlali sayılır mı?
Binanın dış görünüşünü değiştiren balkon kapatma gibi işler, kanunun aradığı kat maliki rızası olmadan yapılamaz.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.