Arabayla Hayvana Çarptım: Ne Yapmalıyım, Hasarı Kim Öder?
Gece köy yolunda giderken aniden yola çıkan bir köpeğe çarptın. Hayvan yaralandı, aracının da tamponu kırıldı. Panikle ne yapacağını bilemedin. Ya da şehir içinde bir kediye çarpan bir sürücünün durmadan yoluna devam ettiğini gördün. Belki de köylünün başıboş bıraktığı ineğe çarptın ve aracın ağır hasar gördü. "Hayvana çarparsam ne yapmalıyım? Aracımın hasarını kim öder?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Hayvanları Koruma Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu'ndaki kuralları anlatıyoruz.
Hayvana çarparsan durmak zorundasın
Bir hayvana çarpan ve ona zarar veren sürücü, hayvanı en yakın veteriner hekime veya tedavi ünitesine götürmek ya da götürülmesini sağlamak zorundadır.
Bu kural sahipli ve sahipsiz bütün hayvanlar için geçerlidir. Yaralı hayvanı yolda bırakıp gitmek kanuna aykırıdır.
Yükümlülüğe uymazsan
Bu yükümlülüğe aykırı davranan sürücüye, hayvan başına idari para cezası verilir. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.
Hayvana kasten zarar vermek ise ayrıca suç oluşturabilir. Bunun için Hakkını Sor'daki hayvana eziyet ve hayvan öldürmenin cezası rehberine bakabilirsin.
Ne yapmalısın?
- Aracını güvenli bir yere çek, dörtlülerini yak ve yolu kontrol altına al.
- Yaralı hayvana dikkatle yaklaş; korkmuş hayvanlar ısırabilir.
- Hayvanı en yakın veteriner kliniğine götür. Götüremiyorsan belediyenin veteriner işleri birimini, 112'yi veya jandarmayı arayarak götürülmesini sağla.
- Hayvanın sahibi varsa ona ulaşmaya çalış.
- Kaza yerinin, hayvanın ve aracının fotoğraflarını çek; tanıkların iletişim bilgilerini al.
- Aracında hasar varsa trafik polisine veya jandarmaya haber ver.
Aracının hasarını kim öder?
Sahipli hayvan
Bir hayvanın bakımını ve yönetimini sürekli veya geçici olarak üstlenen kişi, hayvanın verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Yani yola başıboş çıkan bir inek, at veya sahipli köpek aracına zarar verdiyse, hayvanın sahibinden zararını isteyebilirsin.
Hayvan sahibi, zararın doğmasını önlemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Örneğin hayvanın sağlam bir ağılda bağlı olduğunu ve başkası tarafından serbest bırakıldığını ispat edebilir.
Hayvan bir başkası veya başkasına ait bir hayvan tarafından ürkütüldüyse, hayvan sahibi zararı ödedikten sonra o kişilere rücu edebilir.
Sahipsiz hayvan
Sahipsiz bir hayvan kazaya sebep olduysa, belediyelerin sahipsiz hayvanları toplama ve bakımevlerinde barındırma yükümlülüğü gündeme gelir. Belediyenin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi nedeniyle zarara uğradıysan idari yargıda tam yargı davası açılması mümkün olabilir. Bunun için Hakkını Sor'daki köpek ısırdı, sahibinden veya belediyeden tazminat nasıl alınır rehberine bakabilirsin.
Kasko
Aracında kasko sigortası varsa, hayvana çarpma sonucu oluşan hasarı poliçe teminatına göre kasko şirketinden de isteyebilirsin. Kasko şirketi ödeme yaptıktan sonra hayvanın sahibine rücu edebilir.
Kısaca yapılacaklar
- Hayvana çarptıysan dur, yaralı hayvanı veterinere götür veya götürülmesini sağla.
- Kaza yerini ve hasarı fotoğraflarla belgele, tanıkları not al.
- Hayvanın sahibini tespit etmeye çalış; köylerde muhtardan yardım iste.
- Sahipli hayvansa hayvan sahibinden zararını yazılı olarak iste.
- Kaskon varsa hasarı sigorta şirketine bildir.
- Sahipsiz hayvan söz konusuysa belediyeye başvur ve gerekirse idari yargıya git.
Dayanak mevzuat
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m. 21: Bir hayvana çarpan ve zarar veren sürücü, onu en yakın veteriner hekim veya tedavi ünitesine götürmek ya da götürülmesini sağlamak zorundadır.
- 5199 sayılı Kanun m. 28: 21. maddeye aykırı hareket edenlere hayvan başına idari para cezası verilir.
- 5199 sayılı Kanun ek m. 1: Belirli belediyeler sahipsiz veya tehlike arz eden hayvanlar için bakımevi kurar ve bu hayvanları bakımevine götürür.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 67: Hayvanın bakımını ve yönetimini üstlenen kişi, hayvanın verdiği zararı giderir; gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz; ürkütenlere rücu hakkı saklıdır.
En çok sorulan sorular
Hayvana çarparsam durmak zorunda mıyım?
Evet. Hayvanı en yakın veteriner hekime götürmek veya götürülmesini sağlamak zorundasın.
Yaralı hayvanı bırakıp gidersem ne olur?
Hayvan başına idari para cezası verilir.
Yola çıkan inek aracıma zarar verdi, kim öder?
Hayvanın bakımını ve yönetimini üstlenen sahibi öder. Gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz.
Sahipsiz köpeğe çarptım, hasarı kimden isteyebilirim?
Kasko teminatın varsa sigorta şirketinden; belediyenin yükümlülüklerini yerine getirmediği durumlarda belediyeden idari yargı yoluyla isteyebilirsin.
Veteriner masrafını kim öder?
Sahipli hayvanda masrafların paylaşımı kusur durumuna göre belirlenir. Sahipsiz hayvanlarda belediyenin veteriner birimine haber vermek en doğru yoldur.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.