Askerlik Borçlanması Nasıl Yapılır, Emekliliğe Etkisi Nedir?
Askerlik yaptığın süreyi emekliliğine saydırabileceğini biliyor muydun? Askerlik borçlanmasıyla, askerde geçirdiğin günleri primini ödeyerek hizmet sürene ekleyebilir, bazı durumlarda emekliliğini yıllarca öne çekebilirsin. Bu rehberde askerlik borçlanmasının şartlarını ve avantajlarını anlatıyoruz.
Askerlik borçlanması nedir?
Askerlik borçlanması, askerlik görevini yaptığın sürenin primini ödeyerek sigortalı hizmet sayılmasını sağlamaktır (5510 s.K. md. 41). Borçlandığın günler prim gün sayına eklenir.
Kimler borçlanabilir?
- Er ya da erbaş olarak askerlik yapanlar.
- Yedek subay ya da yedek astsubay olarak askerlik yapanlar.
- Bedelli askerlik yapanlar, fiilen yaptıkları askerlik süresi kadar.
Askerlik borçlanması yapabilmek için daha önce en az bir gün sigortalı olarak çalışmış ve sigorta kaydının bulunması gerekir. Hiç sigortalı olmadan borçlanma başvurusu yapamazsın.
Askerlik sigortalı olmadan önce de yapılmış olsa borçlanılabilir. Bu doğum borçlanmasından önemli bir farktır.
Emekliliğe etkisi
Askerlik borçlanmasının iki önemli etkisi olabilir:
Prim gün sayısının artması
Borçlandığın günler toplam prim gün sayına eklenir. Emeklilik için gereken gün sayısını tamamlamakta zorlanıyorsan, askerlik borçlanması bu açığı kapatmanı sağlar.
Sigorta başlangıç tarihinin geriye gitmesi
Askerliğini ilk kez sigortalı olarak çalışmaya başlamadan önce yaptıysan ve 4/a (SSK) kapsamında sigortalıysan, borçlandığın gün kadar sigorta başlangıç tarihin geriye çekilir.
Bu çok önemli bir avantajdır. Emeklilik yaşın ve şartların sigorta başlangıç tarihine göre belirleniyorsa, başlangıç tarihin geriye gittiğinde daha avantajlı bir emeklilik grubuna girebilirsin. Örneğin sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999'dan sonra olan biri, başlangıç tarihi bu tarihin öncesine çekilirse EYT kapsamına girebilir.
Borçlanma bedeli nasıl hesaplanır?
Borçlanma bedeli, başvuru tarihindeki asgari ücret ile prime esas kazanç üst sınırı arasında, senin seçeceğin bir günlük kazanç üzerinden hesaplanır. Bu kazancın belirli bir oranı, borçlanmak istediğin gün sayısıyla çarpılarak toplam borç bulunur.
- En düşük tutarı ödemek istersen, asgari ücret üzerinden borçlanabilirsin.
- Daha yüksek bir kazanç seçersen, emekli aylığın da daha yüksek hesaplanabilir.
Borçlanma bedeli başvuru tarihindeki asgari ücrete göre belirlendiği için, asgari ücret artışından önce başvurmak genellikle daha avantajlıdır.
Nasıl başvurulur?
- e-Devlet üzerinden SGK'nın borçlanma hizmetini kullanarak başvurabilirsin.
- Ya da bağlı olduğun SGK il müdürlüğüne ya da sosyal güvenlik merkezine dilekçeyle başvurabilirsin.
- Askerlik süreni gösteren terhis belgesi ya da askerlik şubesinden alınacak belge gerekebilir. Bu bilgilere e-Devlet üzerinden de ulaşılabilir.
SGK başvurunu inceler ve borçlanma tutarını hesaplayarak sana bildirir.
Ödeme süresi
Borçlanma tutarının sana tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde ödemen gerekir. Bu süre içinde ödeme yapmazsan, borçlanma talebin geçersiz olur. Daha sonra tekrar başvurabilirsin, ancak bu durumda tutar yeni başvuru tarihindeki asgari ücrete göre yeniden hesaplanır.
Tutarın tamamını ödemek zorunda değilsin. Ödeyebildiğin kadarını ödeyerek, bu tutara karşılık gelen gün sayısını borçlanabilirsin.
Borçlanmadan önce hesap yap
Askerlik borçlanması her durumda avantajlı olmayabilir. Başvurmadan önce şunları öğren:
- Emeklilik için kaç gün eksiğin olduğunu.
- Sigorta başlangıç tarihin geriye giderse emeklilik yaşının nasıl değişeceğini.
- Kaç gün borçlanman gerektiğini.
Gereğinden fazla gün borçlanmak, fazladan ödeme yapmana neden olabilir. SGK'dan ya da bir uzmandan hesaplama yaptırman faydalı olur.
Kısaca yapılacaklar
- e-Devlet'ten askerlik süreni ve sigorta başlangıç tarihini kontrol et.
- Emeklilik için kaç gün eksiğin olduğunu öğren.
- Askerliğin sigortalılıktan önceyse başlangıç tarihinin geriye gitmesinin sana etkisini hesapla.
- e-Devlet ya da SGK üzerinden borçlanma başvurusu yap.
- Tebliğden itibaren bir ay içinde borçlanma tutarını öde.
En çok sorulan sorular
Hiç sigortalı çalışmadım, askerlik borçlanması yapabilir miyim?
Hayır. Borçlanma için daha önce en az bir gün sigortalı çalışmış ve sigorta kaydının bulunması gerekir.
Sigortalı olmadan önce yaptığım askerliği borçlanabilir miyim?
Evet. Askerlik sigortalılıktan önce yapılmış olsa da borçlanılabilir.
Askerlik borçlanması sigorta başlangıç tarihimi değiştirir mi?
Askerliğini ilk sigortalılıktan önce yaptıysan ve 4/a kapsamındaysan, borçlandığın gün kadar sigorta başlangıç tarihin geriye gider.
Borçlanma bedeli nasıl hesaplanır?
Başvuru tarihindeki asgari ücret ile prime esas kazanç üst sınırı arasında seçeceğin günlük kazanç üzerinden hesaplanır.
Askerlik borçlanmasına nereden başvururum?
e-Devlet'teki SGK borçlanma hizmetinden ya da SGK il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine dilekçeyle başvurabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.