Askerlik Erteleme (Tecil) Nasıl Yapılır? Öğrenci, Mezun ve Yurt Dışı Ertelemesi
Askerlik çağına girdin ama okulun bitmedi, yurt dışında çalışıyorsun ya da sağlık sorunun var. "Askerliğimi erteleyebilir miyim, kaç yaşına kadar ertelenir, mezun olunca ne kadar sürem var?" diye merak ediyorsun. Halk arasında "tecil" olarak bilinen askerlik ertelemesini bu rehberde adım adım anlatıyoruz.
Askerlik ertelemesi nedir?
Askerlik ertelemesi, askerlik yükümlüsünün kanunda sayılan bir sebep nedeniyle askerlik hizmetini daha sonraya bırakabilmesidir. Eski kanunda "tecil" olarak geçen bu kavram, bugün yürürlükte olan Askeralma Kanunu'nda "erteleme" olarak düzenlenir.
Erteleme bir muafiyet değildir. Erteleme sebebi ortadan kalkınca askerlik yükümlülüğü devam eder.
Öğrencilik nedeniyle erteleme
Öğrencisen askerliğin, mezun olana ya da okulla ilişiğin kesilene kadar ertelenir. Ancak bunun yaş sınırları vardır:
- Lise veya dengi okul öğrencileri: 22 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar
- Fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulu öğrencileri: 28 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar
Bitirdiğin okulun dengi ya da daha alt seviyedeki bir okula kayıt yaptırırsan askerliğin ertelenmez. Yurt dışında okuyorsan öğrenciliğin yetkili Türk makamlarınca tanındıktan sonra aynı kurallara göre erteleme yapılır.
Öğrencilik ertelemesi nasıl yapılır?
Yükseköğretim kurumlarına kayıtlı öğrencilerin bilgileri çoğunlukla kurumlar arası sistemle askerlik şubesine aktarılır ve erteleme kendiliğinden işlenir. Yine de e-Devlet üzerinden askerlik durum belgeni kontrol etmen önemlidir. Ertelemen görünmüyorsa öğrenci belgenle askerlik şubesine ya da e-Devlet üzerinden başvurmalısın.
Mezun olduktan sonra erteleme
Okuldan mezun olduysan ya da ilişiğin kesildiyse isteğin halinde ek erteleme hakkın vardır:
- Lise veya dengi okul mezunları: mezuniyetten itibaren üç yıl (22 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçemez)
- Mesleki ve teknik lise mezunları: ilave üç yıl (25 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçemez)
- Fakülte veya yüksekokuldan ilişiği kesilenler ile yüksekokul ve meslek yüksekokulu mezunları: iki yıl (28 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçemez)
- Dört yıl ve daha uzun süreli fakülte mezunları: iki yıla kadar
- Yüksek lisans mezunları: bir yıla kadar
- Yurt dışından mezun olanlar: denklik işlemleri için ayrıca en fazla bir yıl
Fakülte ve yüksek lisans mezunları için bu erteleme süreleri 32 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçemez.
Mezuniyet ertelemesi kendiliğinden yapılmaz; senin talep etmen gerekir. Bu süre içinde yeniden bir yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırırsan askerliğin yine öğrencilik nedeniyle ertelenir.
Yüksek lisans, doktora ve ihtisas ertelemesi
Kanun bazı durumlarda daha uzun erteleme imkanı tanır:
- Yurt içinde veya yurt dışında staj ve yüksek lisans yapanlar ile hizmetinin özelliği nedeniyle ertelenmesi gereken bazı kamu personeli: kurum amirinin teklifiyle 32 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar
- Doktora, sanatta yeterlik veya tıpta uzmanlık gibi ihtisas yapanlar: kurum amirinin teklifiyle 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar
- Belirli şartları taşıyan aktif sporcular: Gençlik ve Spor Bakanlığının bildirimiyle 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar
Bu ertelemeler genellikle okulun ya da kurumun yazısıyla yapılır.
Yurt dışında yaşayanlar için erteleme
Yabancı bir ülkede çalışma izni içeren oturma izniyle ya da doğrudan çalışma izniyle işçi, işveren veya meslek mensubu olarak bulunanlar, yabancı bandıralı gemilerde gemi adamı olarak çalışanlar ve bulundukları ülkede ikamet eden çok vatandaşlık sahipleri, belgeleriyle bağlı oldukları Türk konsolosluğuna başvurarak askerliklerini 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar erteletebilir.
Dikkat etmen gereken önemli bir kural var: Erteleme süresi içinde herhangi bir takvim yılının yarısından fazlasını Türkiye'de geçirirsen yurt dışı ertelemen iptal edilir.
Yurt dışında yaşayanlar için dövizle askerlik seçeneğini Hakkını Sor'daki dövizle askerlik rehberinde bulabilirsin.
Sağlık nedeniyle erteleme
Yoklama ya da sevk sırasında geçici bir rahatsızlığın nedeniyle askerlik yapamayacağın anlaşılırsa askerlik işlemlerin ertelenir. Rapor süresi bitince yeniden muayene edilirsin. Aynı rahatsızlık nedeniyle erteleme üç yıl boyunca devam ederse, askerliğe elverişli olup olmadığın hakkında kesin karar verilir.
Tutuklu veya hükümlü olanların askerlik işlemleri de bu süre boyunca ertelenir.
Kardeşi askerde olanlar için erteleme
Savaş zamanı hariç olmak üzere, bir anne veya babanın iki oğlundan biri askerdeyken diğerinin; ikiden fazla oğlu varsa ikisi askerdeyken diğerlerinin askerlik işlemleri, anne veya babanın talebi üzerine ertelenir. Bu erteleme, oğullardan biri askerliğini bitirene kadar sürer.
Ertelemeyi kaybedersen ne olur?
Erteleme şartlarını taşımadığın halde ertelendiği anlaşılırsa ya da erteleme şartlarını sonradan kaybedersen askerlik işlemlerin bu tarihteki durumuna göre yürütülür. Yanlış bilgi veya belge verdiysen hakkında suç duyurusunda bulunulabilir.
Erteleme süren bittiği halde askerlik şubesine başvurmaz ve sevk tarihinde birliğine katılmazsan yoklama kaçağı ya da bakaya durumuna düşersin. Bu durumda idari para cezası uygulanır ve kamu ya da özel sektörde işe alınman engellenir. Ayrıntıları Hakkını Sor'daki yoklama kaçağı ve bakaya rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- e-Devlet'ten askerlik durum belgeni düzenli kontrol et.
- Öğrenciysen ertelemenin sisteme işlendiğinden emin ol.
- Mezun olunca ek erteleme istiyorsan kendin başvur; kendiliğinden yapılmaz.
- Yaş sınırlarını takip et: lisede 22, üniversitede 28, yüksek lisansta 32, doktora ve ihtisasta 35 yaşını tamamladığın yılın sonu.
- Yurt dışındaysan konsolosluğa başvur ve bir yılın yarısından fazlasını Türkiye'de geçirme.
- Erteleme süren bitmeden askerlik şubesiyle iletişime geç; yoklama kaçağı ya da bakaya duruma düşme.
Dayanak mevzuat
- 7179 sayılı Askeralma Kanunu m. 20/1: Geçici rahatsızlığı olanlar ile tutuklu ve hükümlülerin askerlik işlemleri ertelenir; aynı rahatsızlıkla erteleme üç yıl sürerse elverişlilik kararı verilir.
- 7179 sayılı Kanun m. 20/2: Lise ve dengi okul öğrencilerinin askerliği 22, yükseköğretim öğrencilerinin askerliği 28 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçmemek üzere mezuniyete veya ilişik kesilmesine kadar ertelenir.
- 7179 sayılı Kanun m. 20/3: Mezunlara ve ilişiği kesilenlere istekleri halinde öğrenim düzeyine göre ek erteleme verilir; fakülte ve yüksek lisans mezunları için bu süre 32 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçemez.
- 7179 sayılı Kanun m. 20/4: Staj, yüksek lisans ve bazı kamu personeli için 32, doktora, ihtisas ve sporcular için 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar erteleme yapılabilir.
- 7179 sayılı Kanun m. 20/6: Anne veya babanın oğullarından biri ya da ikisi askerdeyken diğerlerinin askerlik işlemleri talep üzerine ertelenir.
- 7179 sayılı Kanun m. 38: Yurt dışında çalışma veya oturma izniyle bulunanlar konsolosluğa başvurarak 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar erteleme alabilir; bir takvim yılının yarısından fazlasını yurt içinde geçirenlerin ertelemesi iptal edilir.
En çok sorulan sorular
Üniversite öğrencisinin askerliği kaç yaşına kadar ertelenir?
Fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulu öğrencilerinin askerliği, 28 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçmemek üzere mezun olana veya ilişikleri kesilene kadar ertelenir.
Mezun olduktan sonra askerliğimi erteleyebilir miyim?
Evet. Dört yıllık fakülte mezunları isteği halinde iki yıla, yüksek lisans mezunları bir yıla kadar erteleme alabilir. Bu erteleme kendiliğinden yapılmaz, başvurman gerekir.
Askerlik ertelemesi e-Devlet'ten yapılabilir mi?
Öğrencilik ertelemeleri genellikle okul kayıtları üzerinden sisteme kendiliğinden işlenir. Durumunu e-Devlet'teki askerlik durum belgesinden kontrol edebilir, eksiklik varsa askerlik şubesine başvurabilirsin.
Yurt dışında yaşayanlar askerliği nasıl erteler?
Çalışma veya oturma izni gibi belgelerle bağlı olduğun Türk konsolosluğuna başvurarak 35 yaşını tamamladığın yılın sonuna kadar erteleme alabilirsin. Bir yılın yarısından fazlasını Türkiye'de geçirirsen erteleme iptal edilir.
Erteleme süresi bitince ne yapmalıyım?
Askerlik şubesiyle iletişime geçip sevk durumunu öğrenmelisin. Süren bittiği halde işlem yaptırmaz ve sevk tarihinde birliğine katılmazsan yoklama kaçağı ya da bakaya sayılır, idari para cezasıyla karşılaşırsın.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.