Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılan Kıdem Tazminatı Alır mı?
Askere gitmek için işinden ayrılıyorsan, kıdem tazminatını kaybetmen gerekmez. Kanun, askerlik nedeniyle işten ayrılan işçiye kendi isteğiyle ayrılmasına rağmen kıdem tazminatı hakkı tanır. Bu rehberde askerlik nedeniyle işten ayrılmanın şartlarını ve terhis olduktan sonra işine geri dönme hakkını anlatıyoruz.
Askerlik nedeniyle ayrılan işçi kıdem tazminatı alır
Kural olarak kendi isteğiyle istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz. Ancak muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılan işçi, bu kuralın istisnasıdır ve kıdem tazminatına hak kazanır (1475 s. İş Kanunu md. 14).
Hangi şartlar gerekir?
- Aynı işverende en az bir yıl çalışmış olman gerekir.
- İşten ayrılma sebebinin gerçekten askerlik olması gerekir.
- Askerlik hizmetinin muvazzaf askerlik olması gerekir.
Bedelli askerlik nedeniyle işten ayrılma durumunda kıdem tazminatı hakkı doğup doğmadığı konusunda farklı görüşler olabilir. Bu durumdaysan, ayrılmadan önce konuyu araştırman faydalı olur.
Ayrılma zamanı önemlidir
İşten ayrılma tarihin ile askere sevk tarihin arasında makul bir süre olmalıdır. Örneğin sevk tarihinden çok önce, aylar öncesinden işten ayrılır ve bu sürede başka bir işte çalışırsan, ayrılma sebebinin askerlik olmadığı kabul edilebilir. Bu durumda kıdem tazminatı alamayabilirsin.
Genellikle askerlik hazırlıkları için makul görülebilecek bir süre önce ayrılmak sorun oluşturmaz. Ancak ayrıldıktan sonra sevk tarihine kadar başka bir işte çalışmamaya dikkat et.
Nasıl ayrılmalısın?
Sevk belgesini al
Askerlik şubesinden ya da e-Devlet üzerinden, askere sevk tarihini gösteren belgeyi al. Bu belge, ayrılma sebebinin askerlik olduğunu kanıtlar.
Yazılı dilekçe ver
İşverene, muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmeni sona erdirdiğini ve kıdem tazminatını talep ettiğini açıkça belirten bir dilekçe ver. Dilekçene sevk belgesinin bir örneğini ekle.
Dilekçenin bir örneğini işverene imzalatarak ya da noter aracılığıyla göndererek tarihini belgele.
İhbar süresi
Askerlik nedeniyle ayrılırken ihbar süresine uyman gerekmez. Ancak ihbar tazminatı da alamazsın, çünkü sözleşmeyi sen sona erdiriyorsun.
İşveren ödemezse
İşveren kıdem tazminatını ödemezse:
- Önce arabulucuya başvurman zorunludur.
- Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açabilirsin.
- Kıdem tazminatı alacağı, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren beş yıllık zamanaşımına tabidir. Bu yüzden askerden döndükten sonra da dava açabilirsin.
Terhisten sonra işe dönme hakkı
Askerlik nedeniyle işinden ayrıldıysan, terhis olduktan sonra eski işine dönme hakkın vardır (4857 s.K. md. 31):
- Terhis tarihinden itibaren iki ay içinde işverene başvurarak işe dönmek istediğini bildirmelisin.
- İşveren, eski işinde ya da benzeri bir işte boş yer varsa seni hemen işe almak zorundadır.
- Boş yer yoksa, ilk boşalacak yere seni alması gerekir.
- İşveren bu yükümlülüğüne uymazsa, sana üç aylık ücretin tutarında tazminat ödemek zorundadır.
İşe dönme talebini de yazılı olarak yap ve bir örneğini sakla.
Kısaca yapılacaklar
- Askere sevk tarihini gösteren belgeyi al.
- İşverene askerlik nedeniyle ayrıldığını ve kıdem tazminatı istediğini yazılı olarak bildir.
- Ayrıldıktan sonra sevk tarihine kadar başka bir işte çalışma.
- İşveren ödemezse arabulucuya, ardından iş mahkemesine başvur.
- Terhisten sonra iki ay içinde işe dönme talebini yazılı olarak ilet.
En çok sorulan sorular
Askere gitmek için istifa edersem kıdem tazminatı alır mıyım?
Evet. Muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi, aynı işverende en az bir yıl çalıştıysa kıdem tazminatı alır.
İşten ne zaman ayrılmalıyım?
Ayrılma tarihin ile sevk tarihin arasında makul bir süre olmalı ve bu sürede başka bir işte çalışmamalısın.
İhbar süresine uymam gerekir mi?
Hayır, ihbar süresine uyman gerekmez; ancak sözleşmeyi sen sona erdirdiğin için ihbar tazminatı da alamazsın.
İşveren kıdem tazminatımı ödemezse ne yaparım?
Önce arabulucuya başvurman zorunludur; anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açabilirsin.
Terhis olunca eski işime dönebilir miyim?
Evet. Askerlik nedeniyle ayrılan işçinin, kanundaki süre içinde başvurarak eski işine dönme hakkı vardır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.