YouTube

Askerlikten Kimler Muaf? Çürük Raporu, Şehit Yakınları ve Yurt Dışında Askerlik

Askerlik çağına geldin ve "Ben askerlikten muaf olabilir miyim?" diye düşünüyorsun. Belki bir sağlık sorunun var, belki kardeşin askerlik sırasında hayatını kaybetti ya da yurt dışında başka bir ülkede askerlik yaptın. Bu rehberde Türkiye'de kimlerin askerlik yapmadığını ve muafiyetin nasıl sağlandığını anlatıyoruz.

Askerlik muafiyeti nedir?

Askerlik muafiyeti, kanunda sayılan sebeplerden biri bulunan yükümlünün askerlik hizmetine hiç alınmaması ya da askerlik yapmış sayılmasıdır. Erteleme ile karıştırılmamalıdır. Ertelemede askerlik sonraya bırakılır; muafiyette ise yükümlü askere alınmaz.

Türkiye'de askerlik muafiyeti sınırlı sayıda durumda tanınır. Bunların başında sağlık nedeni ve askerlik sırasında hayatını kaybedenlerin yakınlarına tanınan haklar gelir.

Sağlık nedeniyle muafiyet

Yoklamada sağlık muayenesinden geçen yükümlüler üç gruba ayrılır:

Askerliğe elverişli olmadığı anlaşılanlar silahaltına alınmaz. Halk arasında "çürük raporu" denen bu belge, resmi adıyla "askerliğe elverişli değildir" kararlı sağlık kurulu raporudur.

Rapor nasıl alınır?

Sağlık sorununun varsa önce askerlik şubesine başvur. Şube seni yetkili bir hastaneye sevk eder.

Geçici rahatsızlık

Rahatsızlığın geçiciyse askerliğin ertelenir ve rapor süresi bitince yeniden muayene edilirsin. Aynı rahatsızlık nedeniyle erteleme üç yıl boyunca sürerse askerliğe elverişli olup olmadığın hakkında kesin karar verilir.

Sağlık kararına itiraz

Hakkında verilen sağlık kararına itiraz edersen yeniden muayeneye gönderilirsin. Askerliğe elverişli bulunduğun halde ciddi bir sağlık sorunun olduğunu düşünüyorsan itiraz hakkını kullanabilirsin.

Şehit ve gazi yakınlarına tanınan muafiyet

Askerlik hizmetini yaparken hayatını kaybeden, hakkında gaiplik kararı verilen, malulen aylık bağlanacak şekilde malul olan ya da terhisten sonra askerlik hizmetinin sebebi ve etkisiyle öldüğü mahkeme kararıyla kesinleşen kişilerin kardeşlerinden biri, istemedikçe askere alınmaz. Askerdeyse istemesi halinde terhis edilir.

Muafiyetten hangi kardeşin yararlanacağı şöyle belirlenir:

Terörle mücadelede hayatını kaybedenlerin yakınları

Terörle mücadele kapsamında askerlik hizmetini yaparken hayatını kaybedenlerin çocuklarının ve aynı anne babadan kardeşlerinin tamamı, istemedikçe askere alınmaz. 15 Temmuz 2016 darbe teşebbüsüne karşı koyarken şehit olan sivillerin erkek çocukları ve kardeşleri ile şehit olan kamu görevlilerinin çocukları ve kardeşlerinden biri için de benzer haklar tanınmıştır.

Bu muafiyetler seferberlik ve savaş halinde uygulanmaz.

Başka ülkede askerlik yapanlar

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

KKTC kanunlarına göre zorunlu askerlik hizmetini yaptığını belgeleyen Türk vatandaşları, Türkiye'de askerlik yapmış sayılır.

İkili anlaşmalar

Türkiye'nin bazı ülkelerle yaptığı ikili anlaşmalar kapsamında, diğer ülkede yapılan askerlik Türkiye'de de sayılabilir. Bu durumda işlemler anlaşma hükümlerine göre yürütülür. Çifte vatandaşsan, yaşadığın ülkeyle böyle bir anlaşma olup olmadığını konsolosluğa sor.

Sonradan Türk vatandaşı olanlar

Türk vatandaşlığını sonradan kazananlar, vatandaşlığa alınmadan önce geldikleri ülkede askerlik yaptıklarını belgelerse veya vatandaşlığa alındıkları yıl 22 ve daha büyük yaştaysalar askerlik yapmış sayılırlar. Ancak soybağı yoluyla sonradan vatandaşlığa alınanlar bu hükümden yararlanamaz.

Muafiyet olmayan durumlar

Bazı durumlar sık sık muafiyet sebebi sanılır ama değildir:

Bu durumlarda bedelli askerlik, dövizle askerlik ya da erteleme gibi seçenekleri değerlendirebilirsin. Bunları Hakkını Sor'daki bedelli askerlik, dövizle askerlik ve askerlik erteleme rehberlerinde bulabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Çürük raporu nereden alınır?

"Askerliğe elverişli değildir" raporu yalnızca Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen sağlık kuruluşlarının sağlık kurullarınca verilir. Askerlik şubesine başvurarak yetkili hastaneye sevk edilmen gerekir.

Tek çocuk olan askerlikten muaf mı?

Hayır. Tek çocuk olmak, evli olmak ya da anne babaya bakmak askerlik muafiyeti sebebi değildir.

Şehit kardeşi askerlik yapar mı?

Askerlik sırasında hayatını kaybeden kişinin kardeşlerinden biri, istemedikçe askere alınmaz. Terörle mücadelede şehit olanların ise aynı anne babadan kardeşlerinin tamamı bu haktan yararlanır.

Yurt dışında askerlik yapan Türkiye'de de askerlik yapmış sayılır mı?

KKTC'de askerlik yapanlar sayılır. Diğer ülkeler için Türkiye ile ikili anlaşma bulunması gerekir. Sonradan Türk vatandaşı olup önceki ülkesinde askerlik yaptığını belgeleyenler de askerlik yapmış sayılır.

Sağlık kararına itiraz edebilir miyim?

Evet. Hakkında verilen sağlık kararına itiraz edersen yeniden muayeneye gönderilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al