Babalık Davası Nasıl Açılır?
Evlilik dışında doğan bir çocuğun babası çocuğu tanımıyorsa, anne ya da çocuk babalık davası açarak soybağının kurulmasını isteyebilir. Bu dava sayesinde çocuk babasının soyadını alabilir, nafaka ve miras hakkı kazanır. Bu rehberde babalık davasının kimler tarafından, ne zaman ve nasıl açılacağını anlatıyoruz.
Önce tanıma yolu
Baba çocuğu kendi isteğiyle tanırsa dava açmaya gerek kalmaz. Tanıma şu yollarla yapılabilir (TMK md. 295):
- Nüfus müdürlüğüne yazılı başvuruyla.
- Noterde düzenlenen bir senetle.
- Mahkemede hâkim önünde beyanla.
- Vasiyetnameyle.
Tanımadan sonra çocuk ile baba arasında soybağı kurulur ve çocuk babasının nüfusuna kaydedilir. Baba çocuğu tanımaktan kaçınıyorsa babalık davası açılır.
Babalık davasını kimler açabilir?
Babalık davasını anne ya da çocuk, babaya karşı açabilir (TMK md. 301). Baba ölmüşse dava onun mirasçılarına karşı açılır. Çocuk küçükse dava çocuk adına bir kayyım aracılığıyla da yürütülebilir.
Önemli bir şart: Çocuğun başka bir erkekle soybağı bulunmamalıdır. Anne çocuk doğduğunda başka biriyle evliyse, çocuk kanunen o kişinin çocuğu sayılır. Bu durumda önce soybağının reddi davası açılması gerekir.
Dava süreleri
- Anne için: Davayı çocuğun doğumundan önce ya da doğumdan itibaren bir yıl içinde açmalıdır (TMK md. 303).
- Çocuk için: Anayasa Mahkemesi'nin çocuk yönünden öngörülen süre sınırını iptal etmesi nedeniyle, çocuk babalık davasını yetişkin olduktan sonra da açabilir.
Haklı bir sebeple gecikilmişse, sebebin ortadan kalkmasından itibaren bir ay içinde de dava açılabilir.
Dava nerede açılır?
- Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde dava asliye hukuk mahkemesinde görülür.
- Dava, taraflardan birinin yerleşim yerindeki, ya da doğum anında yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki mahkemede açılabilir.
DNA testi
Babalık davasında en önemli delil DNA testidir. Mahkeme Adli Tıp Kurumu ya da yetkili bir hastane aracılığıyla anne, çocuk ve davalı babadan kan veya doku örneği alınmasına karar verir.
Davalı baba testten kaçamaz. Kanun, soybağının belirlenmesi için gerekli incelemelere herkesin katlanmak zorunda olduğunu öngörür (TMK md. 284). Baba ölmüşse onun yakın akrabalarından örnek alınabilir.
Hangi hakları doğurur?
Babalık davası kabul edilirse çocuk ile baba arasında soybağı kurulur. Bunun sonucunda:
- Çocuk babasının nüfusuna kaydedilir ve babasının soyadını alabilir.
- Çocuk babasının mirasçısı olur.
- Baba çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmakla yükümlü olur. Bunun için mahkemeden iştirak nafakası istenebilir.
- Baba ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulabilir.
Annenin mali talepleri
Anne, babalık davasıyla birlikte ya da ayrı olarak babadan şunları isteyebilir (TMK md. 304):
- Doğum giderleri.
- Doğumdan önceki ve sonraki altı haftalık geçim giderleri.
- Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.
Bu taleplerin de doğumdan itibaren bir yıl içinde yapılması gerekir.
Kısaca yapılacaklar
- Babanın çocuğu kendi isteğiyle tanıyıp tanımayacağını öğren.
- Tanımazsa aile mahkemesinde babalık davası aç.
- Anne olarak doğumdan itibaren bir yıllık süreyi kaçırma.
- DNA testi talep et.
- Nafaka ve doğum giderlerini de iste.
En çok sorulan sorular
Babalık davasını kimler açabilir?
Anne ya da çocuk babaya karşı açabilir; baba ölmüşse dava mirasçılarına karşı açılır.
Anne babalık davasını ne kadar sürede açmalı?
Anne davayı doğumdan önce ya da doğumdan itibaren bir yıl içinde açmalıdır; haklı sebeple gecikilmişse sebebin kalkmasından itibaren bir ay içinde açılabilir.
Çocuk yetişkin olduktan sonra dava açabilir mi?
Evet. Anayasa Mahkemesi çocuk için öngörülen süre sınırını iptal ettiği için çocuk yetişkinken de dava açabilir.
Baba DNA testi yaptırmayı reddedebilir mi?
Hayır. Soybağının belirlenmesi için gerekli incelemelere herkes katlanmak zorundadır.
Dava kabul edilirse çocuk babasının mirasçısı olur mu?
Evet. Soybağı kurulunca çocuk babasının mirasçısı olur, nüfusuna kaydedilir ve nafaka hakkı doğar.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.