Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı: Artık Miktarı Belli Olmayan Alacak Nasıl Dava Edilir?
İşten çıkarıldın ve fazla mesai alacağının tam olarak ne kadar olduğunu bilmiyorsun. Ya da bir kazada zarara uğradın ve tazminat miktarı ancak bilirkişi raporuyla belli olacak. Avukatın "belirsiz alacak davası açarız" diyordu, ama şimdi bu davanın kaldırıldığını duydun. "Belirsiz alacak davası kalktı mı, artık miktarı bilmediğim alacağı nasıl dava edeceğim, ne değişti?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde 2026'daki değişikliği ve yeni kısmi dava sistemini anlatıyoruz.
Belirsiz alacak davası kaldırıldı
16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla Hukuk Muhakemeleri Kanunundaki belirsiz alacak davası maddesi yürürlükten kaldırıldı.
Belirsiz alacak davası, alacağın miktarını dava açarken tam olarak bilemeyen kişinin, en az bir miktar göstererek dava açmasına ve miktar belli olunca talebini artırmasına imkan veriyordu. Özellikle işçi alacakları ve tazminat davalarında çok kullanılıyordu. Ancak hangi alacağın "belirsiz" sayılacağı konusunda uygulamada çok tartışma yaşanıyor, birçok dava bu yüzden usulden reddediliyordu.
Yeni sistem: Kısmi dava ve bir defalık artırma
Aynı Kanunla kısmi dava maddesine yeni bir hüküm eklendi. Buna göre:
- Alacağının sadece bir kısmını dava edebilirsin.
- Dava ettiğin miktarı, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, tahkikatın sona ermesine kadar artırabilirsin.
- Bu artırma için iddianın genişletilmesi yasağı uygulanmaz.
- Artırdığın kısım için de zamanaşımı, davayı açtığın tarihten itibaren kesilmiş sayılır.
Yani artık alacağın belirsiz olup olmadığı tartışmasına girmeden, alacağın bir kısmını dava edip bilirkişi raporundan sonra miktarı artırabilirsin.
Zamanaşımı açısından önemi
Eski sistemde kısmi dava açan kişi, dava etmediği kısım için zamanaşımı riskiyle karşılaşabiliyordu. Yeni düzenlemede, bir defalık artırma hakkını kullandığında artırılan kısım da dava tarihinde dava edilmiş gibi sayılır. Bu sayede dava sürerken alacağın geri kalanı zamanaşımına uğramaz.
İşçi alacaklarındaki zamanaşımı sürelerini Hakkını Sor'daki işçi alacaklarında zamanaşımı rehberinde bulabilirsin.
Kalan kısımdan feragat edilmiş sayılmazsın
Dava açarken alacağının kalan kısmından açıkça vazgeçmediysen, kısmi dava açman kalan kısımdan feragat ettiğin anlamına gelmez. Bu yüzden dava dilekçende "fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla" ifadesini kullanman önemlidir.
Nasıl uygulanır?
1. Alacağını tahmini olarak hesapla ve en azından emin olduğun bir miktarı dava et.
2. Dilekçende alacağın bir kısmını dava ettiğini ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğunu belirt.
3. Mahkeme bilirkişi incelemesi yaptırır ve alacağın gerçek miktarını hesaplatır.
4. Bilirkişi raporundan sonra, tahkikat sona ermeden önce, talebini rapordaki miktara kadar artır.
5. Artırdığın kısım için harcını yatır.
Bu artırma hakkı yalnızca bir kez kullanılabilir. Bu yüzden artırmayı bilirkişi raporu kesinleşmeye yakın, miktar netleştiğinde yapmak daha doğrudur. Bilirkişi raporunda hata varsa önce itiraz et. Bunu Hakkını Sor'daki bilirkişi raporuna itiraz rehberinde bulabilirsin.
Hukuk davalarında duruşmalar arası en fazla üç ay
Aynı Kanunla getirilen başka bir önemli değişiklik de duruşma aralarıyla ilgili. Artık hukuk davalarında duruşmalar arasındaki süre üç aydan uzun olamaz. Ancak işin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması ya da başka bir yerdeki mahkeme aracılığıyla işlem yapılması gibi zorunlu hallerde hakim, gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilir.
Daha önce açılmış belirsiz alacak davaları
Değişiklikten önce açılmış belirsiz alacak davalarının nasıl yürüyeceği konusunda kanunda açık bir geçiş hükmü bulunup bulunmadığını ve uygulamanın nasıl şekilleneceğini avukatınla birlikte takip etmelisin. Bu konuda Yargıtay kararlarıyla netlik oluşması beklenebilir.
Kısaca yapılacaklar
- Belirsiz alacak davası 7589 sayılı Kanunla 2026'da kaldırıldı.
- Artık alacağının bir kısmını kısmi dava olarak açabilirsin.
- Dava ettiğin miktarı tahkikat sona erene kadar bir defaya mahsus artırabilirsin.
- Artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden kesilmiş sayılır.
- Dilekçende fazlaya ilişkin haklarını saklı tut.
- Hukuk davalarında duruşmalar arası süre kural olarak üç ayı geçemez.
Dayanak mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 107: Belirsiz alacak davasını düzenleyen madde 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.
- 6100 sayılı Kanun m. 109/1, 3: Talep konusu bölünebilir ise sadece bir kısmı dava edilebilir; kalan kısımdan açıkça feragat edilmedikçe kısmi dava açılması geri kalan kısımdan feragat anlamına gelmez.
- 6100 sayılı Kanun m. 109/4: Alacağın bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
- 6100 sayılı Kanun m. 147/3: Duruşmalar arasındaki süre üç aydan uzun olamaz; zorunlu hallerde hakim gerekçesini belirterek daha uzun süre belirleyebilir.
En çok sorulan sorular
Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı?
Evet. 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla belirsiz alacak davasını düzenleyen madde yürürlükten kaldırıldı.
Miktarını bilmediğim alacak için artık nasıl dava açarım?
Alacağının bir kısmını kısmi dava olarak açarsın. Bilirkişi raporundan sonra, tahkikat sona erene kadar talebini bir defaya mahsus artırabilirsin.
Kısmi davada miktarı kaç kez artırabilirim?
Yeni hükümle tanınan artırma hakkı aynı davada yalnızca bir kez kullanılabilir.
Kısmi dava açarsam kalan alacağım zamanaşımına uğrar mı?
Bir defalık artırma hakkını kullandığında artırdığın kısım için de zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
Hukuk davasında duruşmalar arası ne kadar olabilir?
Kural olarak en fazla üç ay olabilir. Bilirkişi incelemesinin uzaması gibi zorunlu hallerde hakim gerekçe göstererek daha uzun süre verebilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.