Binadan Düşen Parça veya Bakımsız Merdiven Yüzünden Yaralandım: Kim Sorumlu?
Kaldırımda yürürken bir binanın balkonundan saksı düştü ve yaralandın. Ya da apartmanın bakımsız merdivenlerinde kaydın, çatıdan düşen kiremit aracına zarar verdi veya bina cephesinden kopan bir parça başına isabet etti. Bu durumda zararını kimden isteyeceğini bilmen gerekir. Bu rehberde binalardan kaynaklanan zararlarda bina sahibinin sorumluluğunu anlatıyoruz.
Yapı malikinin sorumluluğu nedir?
Bir binanın ya da başka bir yapının maliki, yapının yapımındaki bozukluklardan ya da bakımındaki eksikliklerden doğan zararları gidermekle yükümlüdür (TBK md. 69).
Bu sorumluluk, kusura bağlı değildir. Yani bina sahibinin kusurlu olup olmadığına bakılmaz. Zararın, yapının bozukluğundan ya da bakımsızlığından kaynaklandığının ispatı yeterlidir.
Hangi durumlarda uygulanır?
Yapım bozukluğu
Yapının projeye ya da tekniğe uygun yapılmaması. Örneğin:
- Balkon korkuluklarının yetersiz yüksekliği nedeniyle bir çocuğun düşmesi.
- Merdivenlerin tehlikeli şekilde yapılmış olması.
Bakım eksikliği
Yapının gerektiği gibi bakımının yapılmaması. Örneğin:
- Çatıdaki gevşek kiremitlerin düşmesi.
- Cepheden sıva ya da kaplama parçalarının kopması.
- Çatıda biriken kar ya da buz sarkıtlarının düşmesi.
- Merdiven ve ortak alanlardaki aydınlatmanın çalışmaması nedeniyle düşme.
- Asansörün bakımsızlık nedeniyle arızalanması.
Kim sorumludur?
Tek malikli binalarda
Bina tek bir kişiye aitse, bu kişi sorumludur.
Apartmanlarda
- Ortak alanlardan kaynaklanan zararlarda, örneğin çatı, cephe, merdiven ya da asansör gibi ortak yerlerden kaynaklanan zararlarda, kural olarak bütün kat malikleri sorumludur.
- Bağımsız bölümden kaynaklanan zararlarda, örneğin bir dairenin balkonundan düşen saksıda, o dairenin maliki ya da kullanıcısı sorumludur.
Kiracının sorumluluğu
Zarar, binanın yapısından değil de kiracının davranışından kaynaklandıysa, örneğin kiracı balkona sabitlenmemiş saksılar koyduysa ve bunlar düştüyse, kiracı da haksız fiil hükümlerine göre sorumlu olabilir.
Yapıyı inşa eden müteahhidin sorumluluğu
Bina sahibi, zararı ödedikten sonra, zarara yol açan yapım bozukluğundan sorumlu olan müteahhide ya da bakımdan sorumlu olan kişiye başvurabilir.
Belediyenin sorumluluğu
Kaldırımdaki bozukluk, açık bırakılmış bir rögar kapağı ya da bakımsız bir kamu binası nedeniyle zarar gördüysen, belediyenin ya da ilgili idarenin sorumluluğu söz konusu olabilir. Bu durumda önce idareye başvurman ve ardından idare mahkemesinde dava açman gerekir.
Hangi zararlar istenebilir?
- Tedavi giderleri.
- Çalışamadığın günler için kazanç kaybı.
- Kalıcı bir sakatlık oluştuysa, çalışma gücü kaybından doğan zarar.
- Araç ya da eşya hasarları.
- Yaşadığın acı ve üzüntü için manevi tazminat.
- Ölüm hâlinde, geride kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminatı.
Delil topla
- Olay yerinin ve zarara yol açan unsurun, örneğin düşen parçanın ya da bozuk merdivenin fotoğraflarını çek.
- Olayı gören tanıkların bilgilerini al.
- Hastane raporlarını ve faturaları sakla.
- Kolluğa başvurarak olay tutanağı düzenlenmesini sağla.
- Gerekirse sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti iste.
Zamanaşımı
Tazminat talebi, zararı ve sorumluyu öğrendiğin tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde olay tarihinden itibaren on yıl içinde istenmelidir. Olay bir suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa, o süre uygulanır.
Kısaca yapılacaklar
- Olay yerini ve zarara yol açan unsuru fotoğrafla.
- Tanıkları ve kolluk tutanağını sağla.
- Binanın malikini ve sorumlu olabilecek diğer kişileri tespit et.
- Önce bina sahibine ya da yöneticiye yazılı olarak başvur.
- Sonuç alamazsan tazminat davası aç.
En çok sorulan sorular
Binadan düşen kiremit yüzünden yaralandım, kim sorumlu?
Yapının bakım eksikliğinden doğan zarardan bina maliki sorumludur; bu sorumluluk kusura bağlı değildir.
Bina sahibinin kusurlu olduğunu ispat etmem gerekir mi?
Hayır. Zararın yapının bozukluğundan ya da bakımsızlığından kaynaklandığını ispat etmen yeterlidir.
Apartmanın bakımsız merdiveninde düştüm, kime başvururum?
Ortak alanlardan kaynaklanan zararlarda kural olarak bütün kat malikleri sorumludur.
Balkondan saksı düştü, kiracı da sorumlu olur mu?
Evet. Kiracı balkona sabitlenmemiş saksı koyduysa haksız fiil nedeniyle o da sorumlu olabilir.
Hangi zararlarımı isteyebilirim?
Tedavi giderleri, çalışamadığın günlerin kazanç kaybı, kalıcı sakatlıkta çalışma gücü kaybı ve manevi tazminat isteyebilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.