Binamız Riskli Yapı Çıktı: Tespite Nasıl İtiraz Edilir, Süresi Ne Kadar?
Bir sabah apartmanın girişinde bir tutanak asılı gördün: "Bu bina riskli yapıdır." Komşulardan biri gizlice risk tespiti yaptırmış, şimdi bina yıkılacak diyorlar. Ama sen binanın sağlam olduğunu düşünüyorsun ya da tespitin usulsüz yapıldığından şüpheleniyorsun. "Riskli yapı kararına itiraz edebilir miyim? Süresi ne kadar?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'a göre riskli yapı tespitine itirazı anlatıyoruz.
Riskli yapı nedir?
Riskli yapı, ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır. Yapının riskli alan içinde olması şart değildir; tek bir bina da riskli yapı olarak tespit edilebilir.
Tespiti kim yaptırır?
- Riskli yapı tespiti öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, masrafları kendilerine ait olmak üzere yaptırılır.
- Tespit, Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca lisans verilmiş kurum ve kuruluşlara yaptırılır.
- Başkanlık veya belediye de tespiti kendiliğinden yapabilir ya da süre vererek maliklerden isteyebilir.
Önemli: Tespiti yaptırmak için bütün maliklerin kararı gerekmez. Binadaki tek bir malik bile lisanslı bir kuruluşa başvurarak tespit yaptırabilir.
Tespitin engellenmesi halinde, mülki amirin yazılı izniyle kolluk kuvveti eşliğinde kapalı kapılar açtırılarak tespit yapılabilir.
Tespit sana nasıl bildirilir?
- Riskli yapı, tespit tarihinden itibaren en geç on iş günü içinde tapu müdürlüğüne bildirilir ve tapunun beyanlar hanesine işlenir.
- Tespite ilişkin tutanak binaya asılır.
- Maliklere e-Devlet üzerinden bildirim yapılır.
- Tespit muhtarlıkta on beş gün süreyle ilan edilir.
- Ayrıca Başkanlığın internet sayfasında on beş gün süreyle ilan edilir.
Muhtarlıktaki ilanın son günü, tespit bütün hak sahiplerine tebliğ edilmiş sayılır. Yani e-Devlet bildirimini görmesen bile süre işlemeye başlar.
İtiraz süresi on beş gündür
Riskli yapı tespitine karşı malikler veya kanuni temsilcileri on beş gün içinde itiraz edebilir.
- İtiraz, tespitin tebliğ edilmiş sayıldığı tarihten itibaren hesaplanır; uygulamada muhtarlık ilanının son günü esas alınır.
- İtiraz dilekçesi, binanın bulunduğu ildeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne verilir.
- İtirazlar, üniversitelerden görevlendirilen dört öğretim üyesi ile Bakanlıktan veya Başkanlıktan üç kişiden oluşan teknik heyetlerce incelenip karara bağlanır.
İtirazda şu noktalara dikkat et:
- Tespiti yapan kuruluşun lisanslı olup olmadığını kontrol et.
- Tespit raporunu iste ve incele; karot numunelerinin nereden ve kaç tane alındığına bak.
- Mümkünse bağımsız bir inşaat mühendisinden teknik görüş al.
Teknik heyet kararına karşı dava
Teknik heyetin kararı ve 6306 sayılı Kanun uyarınca yapılan diğer idari işlemler, idari işlem niteliğindedir. Bu işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.
İdari işlemlere karşı dava açma usulünü Hakkını Sor'daki idari işlemlere karşı iptal davası rehberinde bulabilirsin.
Kentsel dönüşüm sürecinin bütününü Hakkını Sor'daki binamız kentsel dönüşüme girdi rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Binaya asılan tutanağı, e-Devlet bildirimini ve muhtarlık ilanını takip et.
- Tespit raporunun bir örneğini al ve tespiti yapan kuruluşun lisansını kontrol et.
- On beş günlük süre içinde il müdürlüğüne yazılı itiraz et; itiraz dilekçesinin alındığına dair belge al.
- İtirazını teknik verilerle destekle; gerekirse bağımsız bir mühendisten görüş al.
- Teknik heyet itirazı reddederse, tebliğden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava aç.
- Tapudaki riskli yapı şerhini takip et.
Dayanak mevzuat
- 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun m. 2: Riskli yapı, ekonomik ömrünü tamamlamış ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır.
- 6306 sayılı Kanun m. 3: Riskli yapı tespiti öncelikle maliklerce, masrafları kendilerine ait olmak üzere lisanslı kuruluşlara yaptırılır; tespite karşı malikler on beş gün içinde itiraz edebilir ve itirazlar teknik heyetlerce karara bağlanır; riskli yapı en geç on iş günü içinde tapuya bildirilir, tutanak yapıya asılır, e-Devlet üzerinden bildirilir ve muhtarlıkta on beş gün ilan edilir; ilanın son günü tebliğ edilmiş sayılır.
- 6306 sayılı Kanun m. 6: Bu Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde idari yargıda dava açılabilir.
En çok sorulan sorular
Riskli yapı tespitine itiraz süresi ne kadar?
Malikler tespite karşı on beş gün içinde itiraz edebilir.
Süre ne zaman başlar?
Tespit muhtarlıkta on beş gün ilan edilir ve ilanın son günü tebliğ edilmiş sayılır. İtiraz süresi bu tarihten itibaren işler.
Tek bir komşu riskli yapı tespiti yaptırabilir mi?
Evet. Tespiti maliklerden biri de lisanslı bir kuruluşa yaptırabilir.
İtirazımı kim inceler?
Üniversite öğretim üyeleri ile Bakanlık veya Başkanlık görevlilerinden oluşan teknik heyetler inceler.
İtirazım reddedilirse ne yapabilirim?
Tebliğden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.