YouTube

Borçlu Mallarını Yakınlarına Devretti: Tasarrufun İptali Davası

Birine borç verdin, icra takibi başlattın, ama borçlunun üzerinde haczedilecek hiçbir mal çıkmadı. Sonra öğrendin ki borçlu, borcu ödememek için evini eşine, arabasını kardeşine devretmiş. Bu durumda borçlunun yaptığı bu devirlerin iptalini isteyebilirsin. Bu rehberde tasarrufun iptali davasını anlatıyoruz.

Tasarrufun iptali davası nedir?

Tasarrufun iptali davası, borçlunun alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla yaptığı işlemlerin, alacaklı bakımından geçersiz sayılmasını sağlayan bir davadır (İİK md. 277 ve devamı).

Bu dava sonunda mal borçlunun adına geri dönmez. Ancak alacaklı, malı devralan kişinin adına kayıtlı olsa bile o malı haczettirip sattırabilir ve alacağını buradan tahsil edebilir.

Davanın şartları

Kesinleşmiş bir icra takibi

Alacaklının borçlu hakkında başlattığı ve kesinleşmiş bir icra takibi olmalıdır.

Aciz belgesi

Alacaklının elinde borçlu hakkında alınmış bir aciz belgesi olmalıdır. Aciz belgesi, borçlunun malvarlığının borcu karşılamaya yetmediğini gösterir.

Mahkemeler, davanın açılmasından sonra ama karar verilmeden önce aciz belgesinin sunulmasını da yeterli görebilir.

Borcun, tasarruftan önce doğmuş olması

Kural olarak alacağın, iptali istenen işlemden önce doğmuş olması gerekir.

Hangi işlemlerin iptali istenebilir?

Kanun, iptal edilebilecek işlemleri üç grupta düzenler:

1. Karşılıksız işlemler

Borçlunun, haciz ya da iflastan önceki iki yıl içinde yaptığı bağışlamalar ve karşılıksız tasarruflar iptal edilebilir (İİK md. 278).

Borçlunun eşi, altsoyu, üstsoyu, kardeşleri gibi yakınlarıyla yaptığı karşılıklı işlemler de bu bakımdan bağışlama gibi değerlendirilir. Örneğin borçlunun evini kardeşine "sattığı" durumlarda bu kural uygulanır.

Ayrıca borçlunun aldığı karşılık ile verdiği şeyin değeri arasında açık bir orantısızlık varsa, örneğin ev piyasa değerinin çok altında satıldıysa, bu işlem de iptal edilebilir.

2. Borçlu acz içindeyken yapılan işlemler

Borçlunun borca batık olduğu sırada, haciz ya da iflastan önceki bir yıl içinde yaptığı bazı işlemler iptal edilebilir (İİK md. 279). Örneğin vadesi gelmemiş bir borcun ödenmesi ya da daha önce teminatı olmayan bir borç için sonradan rehin verilmesi.

3. Alacaklılara zarar verme kastıyla yapılan işlemler

Borçlunun, alacaklılarına zarar vermek amacıyla yaptığı ve karşı tarafın da bu amacı bildiği ya da bilmesi gerektiği işlemler, haciz ya da iflastan önceki beş yıl içinde yapılmışsa iptal edilebilir (İİK md. 280).

Mahkemeler, karşı tarafın borçlunun durumunu bilip bilmediğini değerlendirirken şunlara bakar:

Davayı kime karşı açarsın?

Dava, borçluya ve malı devralan kişiye karşı açılır. Mal daha sonra başka birine devredildiyse, bu kişiye karşı da dava açılabilir.

Malı devralan kişi malı başkasına sattıysa, alacaklı ondan malın değerini isteyebilir.

Süre

Tasarrufun iptali davası, iptali istenen işlemin yapıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde açılmalıdır (İİK md. 284). Bu süre hak düşürücüdür.

Davayı nerede açarsın?

Dava, asliye hukuk mahkemesinde açılır. Alacağın türüne göre, dava açmadan önce arabulucuya başvurmanın zorunlu olup olmadığını kontrol etmelisin.

Dava sırasında malın elden çıkarılmasını önlemek

Dava sürerken malı devralan kişinin malı başkasına satmasını önlemek için, mahkemeden tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasını isteyebilirsin.

Kısaca yapılacaklar

En çok sorulan sorular

Borçlu evini eşine devretti, malı geri alabilir miyim?

Tasarrufun iptali davasını kazanırsan mal devralanın adına kayıtlı olsa bile haczettirip sattırarak alacağını tahsil edebilirsin.

Bu dava için hangi şartlar gerekir?

Kesinleşmiş bir icra takibi, kesin ya da geçici aciz belgesi ve kural olarak alacağın işlemden önce doğmuş olması gerekir.

Aciz belgesi olmadan dava açabilir miyim?

Mahkemeler, aciz belgesinin dava açıldıktan sonra ama karar verilmeden önce sunulmasını yeterli görebilir.

Hangi işlemler iptal edilebilir?

Haciz ya da iflastan önceki iki yıl içindeki bağışlamalar, yakınlarla yapılan karşılıklı işlemler ve piyasa değerinin çok altındaki satışlar gibi işlemler.

Kardeşine satış gibi gösterilen devir de iptal edilir mi?

Evet. Borçlunun eşi, altsoyu, üstsoyu ve kardeşleriyle yaptığı karşılıklı işlemler de bağışlama gibi değerlendirilir.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al