Boşanma Davasından Nasıl Vazgeçilir? Feragat ve Sonuçları
Boşanma davası açtın ama dava sürerken eşinle barıştınız ya da boşanmaktan vazgeçtin. Belki de dava açıldıktan sonra her şeyi yeniden düşündün. "Boşanma davasından nasıl vazgeçilir, vazgeçersem ileride yeniden dava açabilir miyim, masrafları kim öder?" diye merak ediyorsun. Bu rehberde boşanma davasından vazgeçmenin yollarını ve sonuçlarını anlatıyoruz.
Boşanma davasından vazgeçmenin yolları
Boşanma davasını açan eşin davadan vazgeçmek için başlıca iki yolu vardır:
- Davadan feragat etmek
- Davayı takip etmeyerek dosyanın işlemden kaldırılmasını sağlamak
Bu iki yolun sonuçları birbirinden çok farklıdır. Hangisini seçeceğine karar vermeden önce sonuçlarını iyi bilmelisin.
Davadan feragat
Feragat, davacının talep ettiği şeyden kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Boşanma davasında feragat, boşanma isteğinden vazgeçmek anlamına gelir.
Feragat nasıl yapılır?
- Mahkemeye bir dilekçe vererek ya da duruşmada sözlü olarak beyan edilir.
- Feragat kayıtsız ve şartsız olmalıdır. "Eşim şunu yaparsa vazgeçiyorum" gibi şartlı bir feragat geçerli olmaz.
- Feragatin geçerli olması için karşı tarafın ya da mahkemenin onayı gerekmez.
- Davanı bir avukat takip ediyorsa, avukatın feragat edebilmesi için vekaletnamede bu konuda özel yetki bulunmalıdır.
Feragat ne zaman yapılabilir?
Feragat, karar kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Mahkeme boşanma kararı verdikten sonra, karar kesinleşmeden önce feragat edersen de dava feragat nedeniyle sona erer. Bu durumda mahkeme feragat doğrultusunda ek karar verir.
Feragatin sonuçları
Feragat, kesin hüküm gibi sonuç doğurur. Bu şu anlama gelir:
- Mahkeme davayı feragat nedeniyle reddeder.
- Feragat ettiğin davadaki olaylara dayanarak aynı boşanma davasını yeniden açamazsın.
- Feragat eden taraf, davayı kaybetmiş gibi yargılama giderlerini ve karşı tarafın vekalet ücretini ödemeye mahkum edilir.
Ancak feragatten sonra yeni olaylar yaşanırsa, bu yeni olaylara dayanarak yeniden boşanma davası açabilirsin. Uygulamada feragatten önceki olaylar da yeni davada destekleyici olarak dikkate alınabilir.
Feragat, hata, hile ya da korkutma gibi bir irade bozukluğuyla yapılmışsa iptali istenebilir.
Davayı takip etmemek
Taraflar duruşmaya gelmezse ya da gelip davayı takip etmeyeceklerini bildirirse mahkeme dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verir.
İşlemden kaldırılan dosya, üç ay içinde taraflardan birinin dilekçeyle başvurusu üzerine yenilenebilir. Bu süre içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır. İşlemden kaldırıldıktan bir ay sonra yapılan yenilemelerde yeniden harç ödenir.
Feragatten farkı
- Dava açılmamış sayılırsa bu bir kesin hüküm değildir. Aynı olaylara dayanarak ileride yeniden dava açabilirsin.
- Feragatte ise aynı olaylara dayanarak yeniden dava açamazsın.
Bu yüzden barıştınız ama ileride durumun ne olacağından emin değilsen, feragat etmeden önce bir avukata danışman faydalı olur.
Duruşmaya gitmemenin diğer sonuçlarını Hakkını Sor'daki duruşmaya gitmeme rehberinde bulabilirsin.
Karşı dava varsa ne olur?
Eşin de sana karşı bir boşanma davası açmışsa, yani karşı dava varsa, senin feragatin yalnızca kendi davanı sona erdirir. Eşinin açtığı dava devam eder ve mahkeme o dava üzerinden boşanmaya karar verebilir.
Eşinle tamamen barıştıysanız, her ikinizin de kendi davasından feragat etmesi gerekir.
Barışmanın ve affetmenin etkisi
Kanuna göre zina nedeniyle boşanma davasında, eşini affeden tarafın dava hakkı yoktur. Diğer boşanma sebeplerinde de eşinle barışıp birlikte yaşamaya devam etmen, önceki olayların affedildiği şeklinde yorumlanabilir.
Bu yüzden dava sürerken barıştıysanız ama boşanmaktan tamamen vazgeçmediysen, barışmanın davaya etkisini mutlaka değerlendirmelisin.
Anlaşmalı boşanmaya dönmek
Çekişmeli boşanma davası açtıysan ve dava sırasında eşinle boşanmanın sonuçları konusunda anlaştıysanız, davadan vazgeçmek yerine davayı anlaşmalı boşanmaya çevirebilirsiniz. Evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi halinde mahkeme tarafları bizzat dinledikten ve anlaşmayı uygun bulduktan sonra boşanmaya karar verebilir.
Anlaşmalı boşanma sürecini Hakkını Sor'daki anlaşmalı boşanma rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Boşanmaktan vazgeçtiysen ya dilekçeyle ya da duruşmada sözlü olarak davadan feragat et.
- Feragat kayıtsız ve şartsız olmalı; şartlı feragat geçerli değildir.
- Feragat edersen aynı olaylara dayanarak yeniden dava açamayacağını ve yargılama giderlerini ödeyeceğini unutma.
- Emin değilsen feragat etmek yerine davayı takip etmemeyi değerlendir; dosya üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır.
- Karşı dava varsa onun da geri çekilmesi gerektiğini unutma.
- Anlaşmaya vardıysanız davayı anlaşmalı boşanmaya çevirmeyi düşün.
Dayanak mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 307: Feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.
- 6100 sayılı Kanun m. 309: Feragat dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır; karşı tarafın ve mahkemenin onayına bağlı değildir; kayıtsız ve şartsız olmalıdır.
- 6100 sayılı Kanun m. 310: Feragat hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir; hükümden sonra yapılırsa feragat doğrultusunda ek karar verilir.
- 6100 sayılı Kanun m. 311-312: Feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurur; irade bozukluğunda iptali istenebilir; feragat eden taraf aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini öder.
- 6100 sayılı Kanun m. 150: Taraflar duruşmaya gelmezse dosya işlemden kaldırılır; üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 161: Zina nedeniyle boşanma davasında affeden tarafın dava hakkı yoktur.
- 4721 sayılı Kanun m. 166/3: Evlilik en az bir yıl sürmüşse eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi halinde, hakim tarafları bizzat dinleyip düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya karar verilir.
En çok sorulan sorular
Boşanma davasından nasıl vazgeçilir?
Mahkemeye bir dilekçe vererek ya da duruşmada sözlü olarak davadan feragat ettiğini bildirerek vazgeçebilirsin. Feragat için karşı tarafın onayı gerekmez.
Boşanma davasından feragat ettikten sonra yeniden dava açabilir miyim?
Feragat ettiğin davadaki olaylara dayanarak aynı davayı yeniden açamazsın. Ancak feragatten sonra yaşanan yeni olaylara dayanarak yeniden boşanma davası açabilirsin.
Feragat edersem masrafları kim öder?
Feragat eden taraf, davayı kaybetmiş gibi yargılama giderlerini ve karşı tarafın vekalet ücretini ödemeye mahkum edilir.
Duruşmaya gitmezsem boşanma davası düşer mi?
Taraflar duruşmaya gelmezse dosya işlemden kaldırılır. Üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır. Bu durumda aynı olaylara dayanarak ileride yeniden dava açabilirsin.
Eşim de dava açtıysa benim vazgeçmem yeterli mi?
Hayır. Senin feragatin yalnızca kendi davanı sona erdirir. Eşinin açtığı karşı dava devam eder; o da kendi davasından feragat etmelidir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.