YouTube

Boşanmada Katkı Payı ve Değer Artış Payı: Eşimin Malına Katkımı Nasıl Alırım?

Evlenmeden önce babandan kalan parayı eşinin üzerine kayıtlı evin peşinatına verdin. Ya da eşinin kendi parasıyla aldığı dairenin tadilatını senin birikiminle yaptırdınız. Şimdi boşanıyorsunuz ve "Eşimin adına kayıtlı mala katkım oldu, boşanınca payımı alabilir miyim, katkı payı davası nasıl açılır?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde boşanmada değer artış payını ve katkı payını sade bir dille anlatıyoruz.

Önce mal rejimini bil

Eşler evlenirken başka bir mal rejimi seçmediyse, aralarında yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi geçerli olur.

Bu rejimde mallar ikiye ayrılır:

Boşanmada her eş, diğer eşin edinilmiş mallarındaki artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur. Buna katılma alacağı denir. Mal paylaşımının genel kurallarını Hakkını Sor'daki boşanmada mal paylaşımı rehberinde bulabilirsin.

Bu rehber ise daha özel bir durumu anlatıyor: Eşinin malına kendi malvarlığından katkıda bulunduğun durumu.

Değer artış payı nedir?

Eşlerden biri, diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunduysa, mal rejiminin tasfiyesi sırasında o malda ortaya çıkan değer artışından katkısı oranında pay isteyebilir. Buna değer artış payı denir.

Bu hak özellikle şu durumlarda önem taşır:

Değer artış payı nasıl hesaplanır?

Kanun hesaplama için şu kuralları koyar:

Hesaplama genellikle mahkemenin atadığı bilirkişi tarafından yapılır.

Değer artış payından vazgeçilebilir mi?

Evet. Eşler yazılı bir anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir ya da pay oranını değiştirebilir. Bu yüzden boşanma sürecinde imzaladığın protokollere dikkat et. Anlaşmalı boşanma protokolünde "eşler birbirlerinden mal rejimi tasfiyesinden kaynaklanan hiçbir talepte bulunmayacaktır" gibi bir ifade varsa, bu hakkını kaybedebilirsin.

Katkı payı ile değer artış payı aynı şey mi?

Günlük dilde ikisi de "katkı payı" olarak anılır. Ancak hukuken farklı olabilir:

Evliliğin 2002'den önce başladıysa, iki dönem ayrı ayrı hesaplanabilir. Bu yüzden eski evliliklerde mutlaka bir avukata danış.

Ne zaman ve nerede dava açılır?

Dava açmadan önce zamanaşımı ve süreler konusunda bir avukatla görüşmen faydalı olur.

Hangi delilleri toplamalısın?

Değer artış payını ispat etmen için katkını belgelemen gerekir:

Elden yapılan ödemeleri ispat etmek daha zordur. Bu yüzden elinde ne kadar yazılı belge varsa topla.

Düğün takılarının ve çeyizin boşanmada kime kalacağını Hakkını Sor'daki ilgili rehberlerde bulabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Eşimin adına alınan eve para verdim, boşanınca geri alabilir miyim?

Kendi kişisel malından katkıda bulunduysan, değer artış payı olarak evin bugünkü değeri üzerinden katkın oranında alacak isteyebilirsin. Katkını banka dekontu gibi belgelerle ispat etmen gerekir.

Katkı payı nasıl hesaplanır?

Katkının malın alındığı tarihteki değere oranı bulunur ve bu oran malın tasfiye tarihindeki değerine uygulanır. Hesaplamayı genellikle bilirkişi yapar.

Ev satıldıysa katkı payı alabilir miyim?

Evet. Mal daha önce elden çıkarıldıysa, ödenecek alacağı hakim hakkaniyete uygun olarak belirler.

Anlaşmalı boşanmada katkı payı istenebilir mi?

Protokolde bu konuda bir düzenleme yoksa ayrıca dava açılabilir. Ancak protokolde mal rejiminden doğan tüm haklardan vazgeçildiği yazıyorsa bu hakkını kaybedebilirsin. İmzalamadan önce protokolü dikkatle oku.

Katkı payı davası hangi mahkemede açılır?

Aile mahkemesinde açılır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu davalara bakar.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al