Boşanmada Kedi veya Köpek Kime Kalır?
Evliliğiniz boyunca birlikte baktığınız bir kediniz ya da köpeğiniz var. Artık boşanıyorsunuz ve ikiniz de onu yanınızda tutmak istiyorsunuz. Eşin "onu ben aldım, benim" diyor, sen ise yıllarca onun bakımını yapanın sen olduğunu düşünüyorsun. Bu rehberde boşanmada evcil hayvanın kime kalacağını anlatıyoruz.
Hukuk evcil hayvanı nasıl görür?
Türk hukukunda hayvanlar, çocuklar gibi velayet konusu olmaz. Evcil hayvanlar hukuken taşınır mal olarak kabul edilir. Bu nedenle bir evcil hayvanın kime kalacağı, kural olarak mal paylaşımına ilişkin kurallarla belirlenir.
Ancak son yıllarda bazı mahkemeler, evcil hayvanın bir eşya gibi değil, canlı bir varlık olarak değerlendirilmesi gerektiğini de göz önünde bulundurmaktadır.
Evcil hayvan kimin malıdır?
Evlilikten önce sahiplenildiyse
Evcil hayvanı evlenmeden önce sahiplendiysen, o hayvan senin kişisel malındır. Boşanmada da sende kalır.
Evlilik sırasında sahiplenildiyse
Evlilik süresince eşlerin kazançlarıyla satın alınan bir evcil hayvan, kural olarak edinilmiş mal sayılır. Bu durumda mal rejiminin tasfiyesinde değerlendirilir.
Hediye olarak verildiyse
Evcil hayvan, eşlerden birine hediye edildiyse, örneğin eşinin sana doğum gününde bir yavru köpek hediye ettiyse, bu hayvan hediye alan eşin kişisel malıdır.
Mahkeme neye bakar?
Eşler anlaşamazsa, mahkeme evcil hayvanın kime kalacağına karar verirken şunları dikkate alabilir:
- Hayvanın kim tarafından ve ne zaman sahiplenildiği.
- Hayvanın sahiplik kaydının kimin adına olduğu.
- Hayvanın bakımını, beslenmesini ve veteriner ziyaretlerini kimin üstlendiği.
- Hayvanın masraflarını kimin karşıladığı.
- Hayvanın hangi eşle daha güçlü bir bağı olduğu.
- Eşlerin hayvana uygun bir yaşam alanı sunup sunamayacağı.
- Çocukların hayvanla olan bağı ve çocukların kiminle kalacağı.
Sahiplik kaydı
Kedi ve köpeklerin mikroçiple kayıt altına alınması zorunludur. Bu kayıtta hayvanın sahibi olarak kimin adı yazıyorsa, bu durum sahipliğin ispatında önemli bir delildir. Hayvanının kaydının kimin adına olduğunu kontrol et.
Sahipliğini nasıl ispat edersin?
- Hayvanın mikroçip kaydı ve sahiplik belgesi.
- Hayvanın satın alındığına ya da sahiplenildiğine ilişkin belgeler.
- Veteriner faturaları ve aşı karnesi.
- Mama ve diğer masraflara ilişkin faturalar ve banka kayıtları.
- Hayvanla birlikte çekilmiş fotoğraflar ve videolar.
- Hayvanın bakımını kimin yaptığını bilen tanıklar.
Anlaşmalı boşanmada evcil hayvan
Anlaşmalı boşanıyorsanız, evcil hayvanınızla ilgili konuları boşanma protokolüne açıkça yazabilirsiniz. Protokolde şunları kararlaştırabilirsiniz:
- Hayvanın hangi eşle kalacağı.
- Diğer eşin hayvanı görmesi için belirli günler.
- Hayvanın veteriner ve bakım masraflarının nasıl paylaşılacağı.
- Hayvanın ileride başka birine verilmesi ya da sahiplendirilmesi gerekirse nasıl karar verileceği.
Bu düzenlemeyi protokolde yapmak, ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları önler.
Hayvana zarar verilmesi
Eşlerden biri, boşanma sürecinde diğerine zarar vermek amacıyla evcil hayvana kötü davranırsa ya da hayvanı terk ederse, bu davranış hayvanları koruma mevzuatına göre suç oluşturabilir. Bu durumda savcılığa ya da kolluk kuvvetlerine şikâyette bulunabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Evcil hayvanının sahiplik kaydını kontrol et.
- Veteriner faturalarını, aşı karnesini ve masraf belgelerini topla.
- Hayvanın bakımını kimin yaptığını gösteren delilleri sakla.
- Anlaşmalı boşanıyorsan hayvanla ilgili düzenlemeyi protokole yaz.
- Hayvana zarar verilirse şikâyette bulun.
En çok sorulan sorular
Boşanmada evcil hayvan için velayet kararı verilir mi?
Hayır. Hukukta evcil hayvanlar taşınır mal sayılır; kime kalacağı mülkiyet kurallarına göre belirlenir.
Evlenmeden önce sahiplendiğim köpek kime kalır?
Evlilikten önce sahiplendiğin hayvan kişisel malındır ve sende kalır.
Eşimin bana hediye ettiği kedi kimin olur?
Hediye edilen hayvan, hediyeyi alan eşin kişisel malıdır.
Mahkeme hangi kriterlere bakar?
Kimin sahiplendiğine, mikroçip kaydına, bakımı ve masrafları kimin üstlendiğine, hayvanın kiminle bağı güçlü olduğuna ve çocukların kiminle kalacağına bakabilir.
Sahipliğimi nasıl ispat ederim?
Mikroçip kaydı, veteriner faturaları, aşı karnesi, mama masraflarının banka kayıtları, fotoğraflar ve tanıklarla.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.