Boşanmadan Ayrılık Kararı: Nedir, Ne Kadar Sürer, Süre Bitince Ne Olur?
Evliliğinde ciddi sorunlar var ama boşanmaya da tam karar veremedin. Belki çocuklar için, belki de evliliğin düzelebileceğine dair bir umut taşıyorsun. "Boşanmadan ayrılık kararı alınabilir mi? Ayrılık kararı ne kadar sürer? Süre bitince ne olur?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Medeni Kanundaki ayrılık kararını anlatıyoruz.
Ayrılık kararı nedir?
Ayrılık kararı, evliliği sona erdirmeden eşlerin belirli bir süre ayrı yaşamasına mahkeme tarafından karar verilmesidir. Bu süre içinde eşler hukuken evli kalır ama birlikte yaşama yükümlülüğü askıya alınır.
Ayrılık, boşanmaya bir alternatif olarak düşünülmüştür. Amacı, eşlere ortak hayatı yeniden kurma fırsatı vermektir.
Fiilen ayrı yaşamaktan farklıdır. Boşanma davası açmadan eşinden ayrı yaşamanın şartlarını Hakkını Sor'daki boşanmadan ayrı yaşamak rehberinde bulabilirsin.
Kimler ayrılık isteyebilir?
Boşanma davası açmaya hakkı olan eş, dilerse boşanma, dilerse ayrılık isteyebilir. Yani ayrılık kararı istemek için de bir boşanma sebebinin bulunması gerekir:
- Aldatma
- Hayata kast, pek kötü muamele veya onur kırıcı davranış
- Suç işleme veya haysiyetsiz hayat sürme
- Terk
- Akıl hastalığı
- Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (şiddetli geçimsizlik)
Bu sebepleri Hakkını Sor'daki boşanma rehberlerinde bulabilirsin.
Mahkeme nasıl karar verir?
Boşanma sebebi ispatlanırsa hakim:
- Dava yalnızca ayrılık için açıldıysa, boşanmaya karar veremez. Yalnızca ayrılığa karar verebilir.
- Dava boşanma için açıldıysa, ancak ortak hayatın yeniden kurulması olasılığı bulunuyorsa ayrılığa karar verebilir.
Yani boşanma isteyen eşe, hakim kendiliğinden ayrılık kararı verebilir; ama bunun için evliliğin kurtarılabileceğine kanaat getirmesi gerekir. Uygulamada mahkemeler buna nadiren başvurur.
Ayrılık ne kadar sürer?
Ayrılığa bir yıldan üç yıla kadar bir süre için karar verilebilir. Süre, ayrılık kararının kesinleşmesiyle başlar.
Ayrılık süresinde ne olur?
- Eşler hukuken evli kalır. Başka biriyle evlenemezler.
- Eşler ayrı yaşar; birlikte yaşama yükümlülüğü yoktur.
- Mahkeme çocukların velayeti, kişisel ilişki ve nafaka konusunda düzenleme yapar.
- Mahkeme, ayrılığın süresine ve eşlerin durumuna göre, aralarında sözleşmeyle kabul edilmiş mal rejiminin kaldırılmasına karar verebilir.
- Eşler birbirinin mirasçısı olmaya devam eder.
Süre bitince ne olur?
Ayrılık süresi bitince ayrılık durumu kendiliğinden sona erer. Bundan sonra iki ihtimal vardır:
- Ortak hayat yeniden kurulursa, evlilik normal şekilde devam eder.
- Ortak hayat yeniden kurulmamışsa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir.
Bu yeni boşanma davasında, boşanmanın sonuçları düzenlenirken ilk davada ispatlanmış olaylar ve ayrılık süresinde ortaya çıkan durumlar dikkate alınır. Yani ilk davadaki deliller tekrar ispat edilmek zorunda kalınmaz.
Ayrılık mı boşanma mı?
Ayrılık kararı şu durumlarda tercih edilebilir:
- Evliliğin kurtarılabileceğine dair bir umut varsa
- Dini veya kişisel sebeplerle boşanmak istemiyorsan
- Çocuklar için zaman kazanmak istiyorsan
- Sağlık sigortası, miras gibi evliliğe bağlı hakları kısa süreliğine korumak istiyorsan
Ancak ayrılık sürecin uzamasına yol açar. Evliliğin kurtarılamayacağı açıksa doğrudan boşanma davası açmak daha uygun olabilir.
Kısaca yapılacaklar
- Ayrılık istemek için de bir boşanma sebebinin bulunması gerektiğini bil.
- Dilekçende açıkça ayrılık kararı istediğini yaz.
- Velayet, nafaka ve kişisel ilişki taleplerini de belirt.
- Ayrılık süresinin bir ile üç yıl arasında olacağını bil.
- Süre sonunda ortak hayat kurulamadıysa boşanma davası aç.
- İlk davadaki delillerin yeni davada da kullanılacağını unutma.
Dayanak mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 167: Boşanma davası açmaya hakkı olan eş, dilerse boşanma, dilerse ayrılık isteyebilir.
- 4721 sayılı Kanun m. 170: Boşanma sebebi ispatlanmış olursa hakim boşanmaya veya ayrılığa karar verir; dava yalnız ayrılığa ilişkinse boşanmaya karar verilemez; dava boşanmaya ilişkinse ancak ortak hayatın yeniden kurulması olasılığı bulunduğu takdirde ayrılığa karar verilebilir.
- 4721 sayılı Kanun m. 171: Ayrılığa bir yıldan üç yıla kadar bir süre için karar verilebilir; bu süre ayrılık kararının kesinleşmesiyle işlemeye başlar.
- 4721 sayılı Kanun m. 172: Süre bitince ayrılık durumu kendiliğinden sona erer; ortak hayat yeniden kurulmamışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir; boşanmanın sonuçları düzenlenirken ilk davada ispatlanmış olaylar ve ayrılık süresindeki durumlar göz önünde tutulur.
- 4721 sayılı Kanun m. 180: Ayrılığa karar verilirse mahkeme, ayrılığın süresine ve eşlerin durumlarına göre aralarında sözleşmeyle kabul edilmiş mal rejiminin kaldırılmasına karar verebilir.
En çok sorulan sorular
Ayrılık kararı nedir?
Evliliği sona erdirmeden, mahkeme kararıyla eşlerin bir ila üç yıl ayrı yaşamasıdır.
Ayrılık kararı ne kadar sürer?
Bir yıldan üç yıla kadar. Süre kararın kesinleşmesiyle başlar.
Ayrılık süresinde başka biriyle evlenebilir miyim?
Hayır. Ayrılık süresinde evlilik devam eder.
Süre bitince otomatik olarak boşanmış olur muyuz?
Hayır. Ortak hayat kurulmadıysa eşlerden birinin boşanma davası açması gerekir.
Boşanma davası açtım, mahkeme ayrılığa karar verebilir mi?
Evet, ancak ortak hayatın yeniden kurulması olasılığı varsa.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.