Boşanmadan Sonra Tazminat, Nafaka ve Mal Paylaşımı Davası Ne Zamana Kadar Açılır?
Boşanman kesinleşti ama o dönem tazminat, nafaka ya da mal paylaşımı istemedin. Şimdi bunları istemek istiyorsun. "Boşanmadan sonra tazminat davası açabilir miyim? Nafaka sonradan istenir mi? Mal paylaşımı için ne kadar sürem var?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde boşanmadan sonra açılabilecek davaları ve sürelerini anlatıyoruz.
Genel kural: Bir yıllık zamanaşımı
Kanuna göre evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
Bu süre, boşanma kararının kesinleştiği tarihten başlar. Kararın verildiği veya açıklandığı tarih değil, kesinleştiği tarih esas alınır.
Bir yıllık süreye tabi davalar
Uygulamada boşanmanın doğrudan sonucu sayılan şu talepler bu bir yıllık süreye tabidir:
- Maddi tazminat: Boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eşin tazminat talebi
- Manevi tazminat: Boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan eşin talebi
- Yoksulluk nafakası: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin nafaka talebi
Bu talepler boşanma davasında ileri sürülmediyse, kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde ayrı bir dava ile istenebilir. Süre geçerse istenemez.
Tazminatı ve nafakayı Hakkını Sor'daki boşanmada maddi ve manevi tazminat ile boşanmada nafaka rehberlerinde bulabilirsin.
Bir yıllık süreye tabi olmayan davalar
Uygulamada bazı talepler bu bir yıllık süreye tabi değildir:
Mal rejiminin tasfiyesi
Edinilmiş mallara katılma rejiminden doğan katılma alacağı ve değer artış payı alacağı gibi mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda Yargıtay uygulamasına göre genel on yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Bu süre de boşanma kararının kesinleşmesinden başlar. Bunu Hakkını Sor'daki boşanmada katkı payı rehberinde bulabilirsin.
Ziynet eşyası ve kişisel mallar
Düğünde takılan altınlar, çeyiz eşyası gibi kişisel malların iadesine ilişkin davalarda da uygulamada on yıllık süre kabul edilir. Bunu Hakkını Sor'daki boşanmada ziynet eşyası ve çeyiz eşyası rehberlerinde bulabilirsin.
İştirak nafakası
Çocuğun bakımı için iştirak nafakası, çocuğun hakkı olduğu için çocuk ergin olana kadar her zaman istenebilir. Bunu Hakkını Sor'daki çocuk nafakası rehberinde bulabilirsin.
Velayet ve kişisel ilişki
Velayetin değiştirilmesi veya kişisel ilişkinin düzenlenmesi, durum değiştiğinde her zaman istenebilir. Bunu Hakkını Sor'daki velayetin değiştirilmesi rehberinde bulabilirsin.
Nafakanın artırılması veya kaldırılması
Hükmedilen nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması, durumlar değiştiğinde her zaman istenebilir. Bunu Hakkını Sor'daki nafaka artırım ve kaldırma rehberinde bulabilirsin.
Özet tablo
- Maddi tazminat: Kesinleşmeden itibaren 1 yıl
- Manevi tazminat: Kesinleşmeden itibaren 1 yıl
- Yoksulluk nafakası: Kesinleşmeden itibaren 1 yıl
- Mal paylaşımı (katılma alacağı, değer artış payı): Uygulamada 10 yıl
- Ziynet eşyası ve kişisel mallar: Uygulamada 10 yıl
- İştirak nafakası: Çocuk ergin olana kadar
- Velayet ve kişisel ilişki: Her zaman
- Nafakanın değiştirilmesi: Her zaman
Zamanaşımına dikkat
Zamanaşımını hakim kendiliğinden dikkate almaz; karşı tarafın bunu ileri sürmesi gerekir. Ancak karşı taraf süre geçtiğini ileri sürerse davan reddedilir. Bu yüzden süreleri kaçırmamaya özen göster.
Dava açmadan önce boşanma kararının kesinleşme tarihini öğren. Bu tarih kararın üzerindeki kesinleşme şerhinde yazar veya UYAP üzerinden öğrenilebilir.
Kısaca yapılacaklar
- Boşanma kararının kesinleşme tarihini öğren.
- Tazminat ve yoksulluk nafakası için bir yıllık süreyi kaçırma.
- Mal paylaşımı ve ziynet eşyası için daha uzun sürenin uygulandığını bil, ama gecikme.
- Çocuk nafakası, velayet ve nafaka değişikliği taleplerinin her zaman yapılabileceğini bil.
- Davayı aile mahkemesinde aç.
- Delillerini ve tanıklarını hazırla; boşanma dosyasındaki delillerden de yararlanabilirsin.
Dayanak mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 178: Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
- 4721 sayılı Kanun m. 174: Boşanma yüzünden menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf maddi tazminat, kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat isteyebilir.
- 4721 sayılı Kanun m. 175: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka isteyebilir.
- 4721 sayılı Kanun m. 179: Mal rejiminin tasfiyesinde eşlerin bağlı olduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 146: Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir.
- 6098 sayılı Kanun m. 161: Zamanaşımı ileri sürülmedikçe hakim bunu kendiliğinden göz önüne alamaz.
En çok sorulan sorular
Boşandıktan sonra tazminat davası açabilir miyim?
Evet, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde açabilirsin.
Boşanmadan sonra nafaka istenebilir mi?
Yoksulluk nafakası kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde istenebilir. Çocuk için iştirak nafakası ise çocuk ergin olana kadar her zaman istenebilir.
Mal paylaşımı davası için ne kadar sürem var?
Yargıtay uygulamasına göre boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıl.
Düğün takılarımı ne zamana kadar isteyebilirim?
Uygulamada ziynet eşyası için on yıllık süre kabul edilir.
Bir yıllık süre ne zaman başlar?
Boşanma kararının kesinleştiği tarihten başlar.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.