Çağrı Üzerine Çalışma: Çağrılmadığın Günler İçin Ücret Alır mısın?
Bir kafede, etkinlik firmasında ya da çağrı merkezinde "seni ihtiyaç olunca arayacağız" denilerek işe alındın. Bazı haftalar hiç çağrılmıyorsun, bazen de bir gün önceden haber verilip saatlerce çalıştırılıyorsun. "Çağrılmadığım günler için para alır mıyım, işveren beni son dakika çağırabilir mi, sigortam nasıl yatar?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde çağrı üzerine çalışmanın kurallarını anlatıyoruz.
Çağrı üzerine çalışma nedir?
Çağrı üzerine çalışma, işçinin yapmayı üstlendiği işle ilgili olarak kendisine ihtiyaç duyulduğunda çalışacağının kararlaştırıldığı bir iş ilişkisidir. Kanun bunu kısmi süreli iş sözleşmesinin bir türü olarak düzenler.
Bu sözleşme yazılı olarak yapılmalıdır.
Ne kadar çalışacağın belli olmalı
Sözleşmede hafta, ay veya yıl gibi bir zaman dilimi içinde ne kadar çalışacağın belirlenmelidir. Taraflar bunu belirlememişse haftalık çalışma süresi yirmi saat kararlaştırılmış sayılır.
Çağrılmasan da ücret alırsın
Bu kuralın en önemli sonucu şudur: Çağrı üzerine çalıştırılmak için belirlenen sürede çalıştırılsan da çalıştırılmasan da ücrete hak kazanırsın.
Örneğin sözleşmende haftada yirmi saat çalışacağın yazıyorsa ya da hiç süre yazılmadıysa, işveren seni o hafta hiç çağırmasa bile yirmi saatlik ücretini ödemek zorundadır.
Çağrı en az dört gün önce yapılmalı
İşveren, aksi kararlaştırılmadıkça, seni çalışacağın zamandan en az dört gün önce çağırmak zorundadır. Süresine uygun yapılan çağrıya uyman gerekir.
Dört günden kısa süre önce yapılan bir çağrıya uymak zorunda değilsin, sözleşmende aksi kararlaştırılmadıysa.
Her çağrıda en az dört saat
Sözleşmede günlük çalışma süresi kararlaştırılmamışsa, işveren her çağrıda seni günde en az dört saat üst üste çalıştırmak zorundadır. Yani seni bir saatliğine çağırıp göndermesi kurala aykırıdır.
Kısmi süreli çalışanın hakları
Çağrı üzerine çalışan işçi kısmi süreli işçidir. Kısmi süreli çalışan işçi, haklı bir neden olmadıkça tam süreli çalışan emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. Ücretin ve paraya ilişkin hakların çalıştığın süreye oranla ödenir.
Kıdem tazminatı, yıllık izin ve diğer haklarda da kısmi süreli çalışma kuralları uygulanır. Ayrıntıları Hakkını Sor'daki yarı zamanlı çalışanın hakları rehberinde bulabilirsin.
Sigortan nasıl yatar?
Çağrı üzerine çalışan işçinin de sigortalı olması zorunludur. Kısmi süreli çalışanlarda prim gün sayısı çalışılan süreye göre hesaplanabilir. Bu durumda eksik günlerini isteğe bağlı sigorta ile tamamlayabilirsin.
E-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümünü düzenli kontrol et. Sigortan hiç yatırılmıyorsa Hakkını Sor'daki sigortasız çalışma rehberine bakabilirsin.
Dikkat etmen gerekenler
- Sözleşmeyi yazılı yap ve haftalık ya da aylık çalışma süresini mutlaka yazdır.
- Çağrıların tarihlerini ve saatlerini, gelen mesajları sakla.
- Çalıştığın saatleri not et.
- Çağrılmadığın haftalar için ücretin ödenmiyorsa bunu yazılı olarak iste.
Kısaca yapılacaklar
- Çağrı üzerine çalışma sözleşmesi yazılı yapılmalıdır.
- Süre belirlenmemişse haftalık çalışma süresi yirmi saat sayılır.
- Belirlenen sürede çağrılmasan da ücretini alırsın.
- İşveren seni aksi kararlaştırılmadıkça en az dört gün önce çağırmalıdır.
- Günlük süre belirlenmemişse her çağrıda en az dört saat üst üste çalıştırılmalısın.
- Çağrıları, mesajları ve çalışma saatlerini kaydet.
Dayanak mevzuat
- 4857 sayılı İş Kanunu m. 14/1: Yazılı sözleşmeyle işçinin işle ilgili ihtiyaç duyulması halinde çalışacağının kararlaştırıldığı ilişki, çağrı üzerine çalışmaya dayalı kısmi süreli iş sözleşmesidir; süre belirlenmemişse haftalık çalışma süresi yirmi saat sayılır ve işçi belirlenen sürede çalıştırılsın veya çalıştırılmasın ücrete hak kazanır.
- 4857 sayılı Kanun m. 14/2-3: İşveren çağrıyı aksi kararlaştırılmadıkça en az dört gün önce yapmak zorundadır; günlük süre kararlaştırılmamışsa her çağrıda işçiyi günde en az dört saat üst üste çalıştırmak zorundadır.
En çok sorulan sorular
Çağrılmadığım haftalarda maaş alır mıyım?
Evet. Çağrı üzerine çalıştırılmak için belirlenen sürede çalıştırılsan da çalıştırılmasan da ücrete hak kazanırsın.
Sözleşmede süre yazmıyor, ne kadar çalışmış sayılırım?
Süre belirlenmemişse haftalık çalışma süresi yirmi saat kararlaştırılmış sayılır.
İşveren beni bir gün önceden çağırabilir mi?
Aksi kararlaştırılmadıkça çağrının en az dört gün önce yapılması gerekir. Daha kısa sürede yapılan çağrıya uymak zorunda değilsin.
İşveren beni bir saatliğine çağırabilir mi?
Sözleşmede günlük süre belirlenmemişse işveren her çağrıda seni en az dört saat üst üste çalıştırmak zorundadır.
Çağrı üzerine çalışan kıdem tazminatı alır mı?
Çağrı üzerine çalışan işçi kısmi süreli işçidir ve şartları varsa kıdem tazminatı dahil kısmi süreli işçilere tanınan haklardan yararlanır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.