YouTube

Çekim veya Senedim Kayboldu: Ödeme Yasağı ve İptal Davası Nasıl Açılır?

Elindeki bir çek ya da senet kayboldu, çalındı veya yanlışlıkla başkasının eline geçti. Vadesi yaklaşıyor ve "Parayı başkası mı tahsil edecek, kaybolan çek nasıl iptal edilir, ödeme yasağı nedir?" diye endişeleniyorsun. Bu rehberde kaybolan ya da çalınan çek ve senetler için yapman gerekenleri adım adım anlatıyoruz.

Çek veya senet kaybolursa neden risklidir?

Çek ve bono gibi kambiyo senetleri kıymetli evraktır. Bu senetlerde hak, senede bağlıdır. Yani senedi elinde tutan kişi, belirli şartlarla senetteki parayı isteyebilir. Senet ciro yoluyla başkasına devredildiyse ve bu kişi iyiniyetliyse, senedi sana geri vermek zorunda olmayabilir.

Bu yüzden çek veya senet kaybolduğunda ya da çalındığında hızlı hareket etmen gerekir.

Hemen yapman gerekenler

1. Bankaya haber ver

Kaybolan bir çekse, çekin muhatabı olan bankaya hemen yazılı olarak bildirimde bulun. Çekin seri numarasını, tutarını ve keşide tarihini bildir. Banka, mahkemeden bir ödeme yasağı kararı gelmeden ödemeyi kendiliğinden durdurmayabilir; bu yüzden ikinci adımı geciktirme.

2. Polise veya savcılığa başvur

Çek ya da senet çalındıysa kolluğa veya savcılığa suç duyurusunda bulun. Bu başvuru, mahkemeye sunacağın en önemli delillerden biridir.

3. Mahkemeden ödeme yasağı iste

İradesi dışında çek veya senet elinden çıkan kişi, ödeme yerindeki ya da kendi yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden ödeme yasağı kararı isteyebilir. Bu kararla mahkeme, muhatabın senet bedelini ödemesini yasaklar. Mahkeme ayrıca senet bedelinin vadede belirli bir yere yatırılmasına izin verebilir.

Ödeme yasağı kararını mümkün olan en kısa sürede alman, kaybolan senedin bir başkası tarafından tahsil edilmesini önler.

Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa

Senedi eline geçiren kişi biliniyorsa mahkeme, sana bu kişiye karşı senedin iadesi davası açman için uygun bir süre verir. Bu süre içinde dava açmazsan mahkeme ödeme yasağını kaldırır.

Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa: iptal davası

Senedi kimin eline geçirdiği bilinmiyorsa mahkemeden senedin iptaline karar verilmesini isteyebilirsin.

Ne sunmalısın?

İptal isteyen kişi:

Polis tutanağı, bankaya yaptığın bildirim, senedin fotokopisi, fatura ve yazışmalar bu konuda işine yarar.

İlan ve süre

Mahkeme açıklamalarını inandırıcı bulursa, senedi eline geçiren kişiyi senedi belirli bir süre içinde mahkemeye getirmeye davet eden bir ilan yapılır. Bu ilan, kanunda belirtilen gazetede üç kez yayımlanır. Mahkeme gerekli görürse başka ilan yollarına da başvurabilir.

Senedi getirme süresi en az üç ay, en çok bir yıldır. Vadesi gelmiş senetlerde süre birinci ilan gününden, vadesi gelmemiş senetlerde vadeden itibaren işler.

Senet ortaya çıkarsa

Senet bu süre içinde mahkemeye sunulursa, mahkeme sana iade davası açman için süre verir. Bu süre içinde dava açmazsan senet onu sunan kişiye geri verilir ve ödeme yasağı kaldırılır.

Senet ortaya çıkmazsa

Senet verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa mahkeme senedin iptaline karar verir. İptal kararından sonra senetteki hakkını, senet olmadan da borçluya karşı ileri sürebilirsin.

Teminat

Mahkeme iptal kararı vermeden önce borçluya, senet bedelini mahkemenin göstereceği yere yatırma ya da yeterli teminat karşılığında ödeme yapma yükümlülüğü getirebilir. Bu teminat, senedi iyiniyetle edinen kişinin uğrayabileceği zarara karşı güvence oluşturur.

Çekler için de aynı kurallar geçerli

Kanunda bu usul poliçe için düzenlenmiştir. Ancak bono ve çek için de, niteliklerine aykırı düşmedikçe bu iptal hükümleri uygulanır. Yani kaybolan çek ve bono için de aynı yollar izlenir.

Borçluysan ve senedini kaybettiğini söyleyen biri varsa

Sana senet bedelini ödemen için başvuran biri olursa, mahkemeden bir ödeme yasağı kararı olup olmadığını araştır. Mahkeme ödeme yasağı koymuşsa, senedi getiren kişiye ödeme yapmamalısın. Bu durumda bedeli mahkemenin gösterdiği yere yatırabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Kaybolan çek nasıl iptal edilir?

Önce muhatap bankaya bildirimde bulunur, ardından asliye ticaret mahkemesinden ödeme yasağı ve çekin iptali talep edilir. İlan süresi içinde çek ortaya çıkmazsa mahkeme iptal kararı verir.

Ödeme yasağı kararı nereden alınır?

Ödeme yerindeki veya senet sahibinin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden alınır.

Çek iptal davası ne kadar sürer?

Mahkemenin vereceği senedi getirme süresi en az üç ay, en çok bir yıldır. Bu süre ve ilanlar nedeniyle dava genellikle birkaç ay sürer.

Çalınan senedi başkası tahsil edebilir mi?

Senet iyiniyetli birine ciro edildiyse bu kişi tahsil etmeye çalışabilir. Bu yüzden hemen mahkemeden ödeme yasağı kararı alman gerekir.

Senet iptal edilince alacağımı kaybeder miyim?

Hayır. İptal kararından sonra senetteki hakkını, senet olmadan da borçluya karşı ileri sürebilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al