YouTube

Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer? Aşamaları Nelerdir?

**Anahtar kelimeler:** çekişmeli boşanma davası, boşanma davası ne kadar sürer, boşanma dava aşamaları, boşanma delilleri, boşanma tanıkları, istinaf, aile mahkemesi

Çekişmeli boşanma davası nedir?

Çekişmeli boşanma, eşlerin boşanma konusunda veya boşanmanın sonuçlarında anlaşamaması nedeniyle mahkemenin uyuşmazlığı delilleri değerlendirerek çözdüğü dava türüdür. Eşlerden biri boşanmak istemeyebilir; taraflar boşanma konusunda uzlaşsa bile velayet, nafaka, tazminat ya da malvarlığına ilişkin konularda anlaşmazlık yaşayabilir.

Çekişmeli boşanma davaları, tarafların iddialarının ve savunmalarının incelenmesini, delillerin toplanmasını ve gerektiğinde tanıkların dinlenmesini gerektirir. Bu nedenle anlaşmalı boşanmaya kıyasla daha uzun sürebilir. Ancak her dosya için geçerli sabit bir dava süresi bulunmaz.

Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?

Çekişmeli boşanma davasının süresi; mahkemenin iş yüküne, tarafların sayısına, delillerin toplanma hızına, tanıkların dinlenmesine, bilirkişi incelemesine, tebligat işlemlerine ve kanun yolu başvurularına göre değişir.

Bazı dosyalar ilk derece mahkemesinde daha kısa sürede sonuçlanabilirken, kapsamlı delil incelemesi veya ek uyuşmazlıklar içeren dosyalar daha uzun sürebilir. İstinaf ve şartları varsa temyiz aşamaları da toplam süreyi uzatabilir. Bu nedenle “çekişmeli boşanma kesin olarak şu kadar ayda biter” şeklindeki ifadeler güvenilir değildir.

Çekişmeli boşanma davasının aşamaları

1. Dava dilekçesinin hazırlanması ve sunulması

Davacı eş, boşanma talebini ve dayandığı vakıaları dilekçesinde açıklamalıdır. Boşanma sebebi, olayların tarihleri, varsa çocuklara ilişkin talepler, nafaka ve tazminat istekleri mümkün olduğunca açık belirtilmelidir.

Dava dilekçesinde ileri sürülmeyen veya usulüne uygun biçimde süresinde bildirilmeyen vakıa ve deliller bakımından sonradan sınırlamalarla karşılaşılabilir. Bu nedenle dava stratejisinin başlangıçta doğru kurulması önemlidir.

Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Yetki bakımından TMK m. 168 uygulanır: Eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir.

2. Dilekçelerin karşılıklı verilmesi

Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilir. Davalı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda öngörülen süre ve usule uygun olarak cevap dilekçesi verir. Davacı cevaba cevap, davalı da ikinci cevap dilekçesi sunabilir.

Bu aşamada taraflar iddialarını, itirazlarını ve delillerini ortaya koyar. Dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra uyuşmazlık konuları belirginleşir.

3. Ön inceleme duruşması

Mahkeme, ön inceleme aşamasında tarafların üzerinde anlaştığı ve anlaşamadığı konuları tespit eder. Usule ilişkin ilk itirazlar değerlendirilir, uyuşmazlık noktaları belirlenir ve tahkikat için gerekli hazırlık yapılır.

Ön inceleme duruşması, davanın hangi konularda ilerleyeceğinin belirlenmesi bakımından önemlidir. Tarafların bu aşamada sulh veya arabuluculuk değil, uyuşmazlığın niteliğine uygun uzlaşma imkânlarını değerlendirmeleri mümkündür. Boşanma davaları bakımından zorunlu arabuluculuk bulunduğu varsayılmamalıdır.

4. Delillerin toplanması ve tanıkların dinlenmesi

Mahkeme, hukuka uygun şekilde bildirilen delilleri değerlendirir. Tanık anlatımları, yazılı belgeler, resmi kayıtlar, gerektiğinde uzman incelemeleri ve hukuka uygun elde edilmiş elektronik veriler dosyanın niteliğine göre önem taşıyabilir.

Her delil her iddiayı kanıtlamaz. Örneğin bir mesajın varlığı, tek başına mesajın bağlamını veya boşanma bakımından kusurun derecesini her durumda ortaya koymayabilir. Delilin hukuka uygun elde edilmesi ve uyuşmazlıkla ilgili olması gerekir.

5. Bilirkişi ve sosyal inceleme

Uyuşmazlığın niteliğine göre bilirkişi incelemesi veya çocuklarla ilgili sosyal inceleme yapılabilir. Özellikle velayet konusunda çocuğun ihtiyaçları, ebeveynlerin bakım imkânları ve çocuğun yaşam koşulları değerlendirilebilir.

Her boşanma dosyasında bilirkişi raporu alınması zorunlu değildir. Mahkeme, somut olayda gerekli gördüğü incelemelere karar verir.

6. Tahkikatın tamamlanması ve sözlü yargılama

Deliller toplandıktan ve tarafların açıklamaları alındıktan sonra mahkeme tahkikatı tamamlar. Taraflara son açıklamalarını yapma imkânı verilir ve dosya hüküm aşamasına gelir.

7. Karar ve gerekçeli karar

Mahkeme boşanma talebini kabul edebilir veya reddedebilir. Kabul hâlinde velayet, kişisel ilişki, nafaka ve tazminat gibi talepler de dosya kapsamında değerlendirilir. Kararın gerekçesi yazılır ve taraflara tebliğ edilir.

8. İstinaf ve kararın kesinleşmesi

İlk derece mahkemesi kararına karşı, kanuni koşullar ve süreler içinde istinaf başvurusu yapılabilir. Bölge adliye mahkemesi dosyayı inceleyerek karar verebilir. Temyiz yolu ise kararın niteliğine ve kanundaki parasal veya diğer kabul koşullarına bağlıdır.

Boşanma hükmünün kesinleşmesi, medeni hâlin değişmesi açısından önemlidir. İlk derece mahkemesinin karar vermiş olması ile kararın kesinleşmesi aynı şey değildir.

Davayı uzatan başlıca nedenler

Dava devam ederken geçici önlemler alınabilir mi?

Evet. TMK m. 169 uyarınca boşanma veya ayrılık davası açıldığında hâkim, dava süresince gerekli geçici önlemleri re’sen alabilir. Eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakım ve korunması bu kapsamda değerlendirilebilir.

Bu nedenle davanın uzun sürmesi, tarafların veya çocukların ihtiyaçlarının karar kesinleşinceye kadar karşılıksız kalacağı anlamına gelmez. Somut koşullara göre tedbir nafakası ve çocuklarla ilgili geçici düzenlemeler talep edilebilir.

Sıkça sorulan sorular

Çekişmeli boşanma davası bir yılda biter mi?

Bazı dosyalar daha kısa veya bu civarda sonuçlanabilir; ancak bunu garanti eden genel bir kural yoktur. Deliller, mahkeme iş yükü ve kanun yolu süreci süreyi etkiler.

Eşim boşanmak istemezse boşanabilir miyim?

Eşin boşanmayı istememesi tek başına davanın reddini gerektirmez. Davacı, dayandığı boşanma sebebini ve gerekli koşulları kanıtlayabilirse mahkeme boşanmaya karar verebilir.

Dava sürerken nafaka alabilir miyim?

Somut koşullara göre hâkim, TMK m. 169 kapsamında geçici önlemler alabilir. Talebin değerlendirilmesinde tarafların ihtiyaçları ve ekonomik durumları dikkate alınır.

Tanık göstermek zorunlu mudur?

Her davada tanık gösterilmesi zorunlu değildir. İddialar başka hukuka uygun delillerle de ispatlanabilir. Hangi delilin gerekli olduğu uyuşmazlığın içeriğine bağlıdır.

Boşanma kararı verilince hemen yeniden evlenilebilir mi?

Boşanma hükmünün kesinleşmesi gerekir. Ayrıca Türk Medenî Kanunu’nda kadın bakımından evlenme bekleme süresine ilişkin hükümler bulunur; kanundaki koşullarla bu sürenin kaldırılması mümkün olabilir.

Sonuç

Çekişmeli boşanma davasının süresi, dosyanın kapsamına ve yargılama sürecindeki işlemlere bağlıdır. Süreci hızlandırmanın en sağlıklı yolu, iddiaları baştan açık biçimde ortaya koymak, delilleri usulüne uygun sunmak ve mahkemenin ara kararlarını zamanında yerine getirmektir. Bununla birlikte hız uğruna haklardan vazgeçilmesi veya eksik delille hareket edilmesi ileride telafisi güç sonuçlar doğurabilir.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al