Cinsel Taciz Suçu: İş Yerinde ve Sosyal Medyada Haklar
İş yerinde yöneticinin cinsel imalı sözleri, sokakta biri tarafından rahatsız edilme, sosyal medyada istemediğin cinsel içerikli mesajlar ya da fotoğraflar almak; bunlar cinsel taciz olabilir ve hukuken suçtur. Bu rehberde cinsel tacizin ne olduğunu, cezasını ve kendini nasıl koruyacağını anlatıyoruz.
Cinsel taciz nedir?
Bir kişiyi cinsel amaçla taciz etmek, cinsel taciz suçunu oluşturur (TCK md. 105). Cinsel tacizde, cinsel saldırıdan farklı olarak, vücuda temas söz konusu değildir. Temas varsa, bu daha ağır bir suç olan cinsel saldırı olarak değerlendirilir.
Cinsel taciz şu şekillerde gerçekleşebilir:
- Cinsel imalı sözler, şakalar ya da yorumlar.
- Cinsel içerikli mesaj, fotoğraf ya da video göndermek.
- Israrla cinsel ilişki teklifinde bulunmak.
- Cinsel organı göstermek ya da teşhircilik.
- Cinsel amaçlı bakışlar ve jestler, bunlar belirgin ve tekrarlayıcıysa.
Cezası nedir?
Cinsel taciz suçu mağdurun şikâyeti üzerine cezalandırılır. Suçun mağduru bir çocuksa ceza daha ağırdır ve şikâyet aranmaz.
Suç şu durumlarda işlenirse ceza artırılır:
- Hiyerarşi, hizmet, eğitim veya aile ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak. Örneğin bir yöneticinin çalışanına ya da bir öğretmenin öğrencisine karşı.
- Aynı iş yerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanarak.
- Posta ya da elektronik haberleşme araçları kullanılarak.
- Teşhir yoluyla.
Bu davranışlar nedeniyle mağdur işi bırakmak, okulu ya da ailesini terk etmek zorunda kalırsa ceza daha da artırılır.
İş yerinde cinsel taciz
İşveren, çalışanları iş yerinde psikolojik ve cinsel tacize karşı korumakla yükümlüdür (TBK md. 417). İş yerinde cinsel tacize uğradıysan:
- Durumu işverene ya da insan kaynaklarına yazılı olarak bildir.
- İşveren gerekli önlemleri almazsa iş sözleşmeni haklı nedenle hemen feshedebilirsin (4857 s.K. md. 24/II-d). Bu durumda en az bir yıllık kıdemin varsa kıdem tazminatı alırsın.
- İşverenden ve tacizde bulunan kişiden manevi tazminat isteyebilirsin.
Tacizde bulunan kişi bir iş arkadaşınsa, işveren onun iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.
1. Delilleri sakla
- Mesajların, e-postaların ve sosyal medya yazışmalarının ekran görüntülerini al.
- Gönderilen fotoğraf ve videoları sakla, ancak başkalarıyla paylaşma.
- Her olayın tarihini, saatini, yerini ve orada bulunanları not et.
- Olaylara tanık olan kişilerin adlarını kaydet.
- Psikolojik destek aldıysan raporlarını sakla.
2. Şikâyet et
Cinsel taciz suçunda şikâyet süresi, olayı ve faili öğrendiğin tarihten itibaren altı aydır. Bu süreyi kaçırma.
Şikâyetini Cumhuriyet başsavcılığına, polis ya da jandarma karakoluna veya UYAP Vatandaş Portal üzerinden yapabilirsin. Kadın ve çocuklara karşı suçlarla ilgilenen özel büroların bulunduğu adliyelerde, şikâyetini bu bürolara da yapabilirsin.
Soruşturma sırasında ifaden, mümkün olduğunca bir kez ve uygun bir ortamda alınır. Bu süreçte barodan ücretsiz avukat desteği talep edebilirsin.
3. Koruma kararı
Taciz eden kişi seni takip ediyor, ısrarla rahatsız ediyor ya da tehdit ediyorsa, 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı isteyebilirsin. Mahkeme, bu kişinin sana yaklaşmamasına ve seninle iletişim kurmamasına karar verebilir.
Destek hatları
- Acil durumlarda 112'yi ara.
- ALO 183 Sosyal Destek Hattı'ndan bilgi ve destek alabilirsin.
- Telefonuna KADES uygulamasını yükleyerek tek tuşla polise ulaşabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Mesajları, fotoğrafları ve tanıkları kayıt altına al.
- İş yerinde yaşadıysan işverene yazılı olarak bildir.
- Altı ay içinde savcılığa ya da karakola şikâyetçi ol.
- Gerekirse koruma kararı iste.
- İş yerinde önlem alınmazsa haklı nedenle fesih ve tazminat hakkını kullan.
En çok sorulan sorular
Vücuda temas olmadan cinsel taciz olur mu?
Evet. Cinsel tacizde temas yoktur; cinsel imalı sözler, mesajlar ya da ısrarlı teklifler bu suçu oluşturabilir.
Sosyal medyadan gelen cinsel içerikli mesajlar suç mu?
Evet. Elektronik haberleşme araçlarıyla işlenen cinsel taciz daha ağır cezalandırılır.
Şikâyet süresi ne kadar?
Olayı ve faili öğrendiğin tarihten itibaren altı ay içinde şikâyet etmelisin; mağdur çocuksa şikâyet aranmaz.
İş yerinde tacize uğradım, işveren önlem almadı; işten ayrılırsam tazminat alır mıyım?
Evet. Sözleşmeni haklı nedenle hemen feshedebilir, en az bir yıllık kıdemin varsa kıdem tazminatı alabilirsin.
Hangi delilleri saklamalıyım?
Mesaj ve yazışmaların ekran görüntülerini, olayların tarih ve saatlerini ve tanıkların adlarını sakla; gelen görüntüleri başkalarıyla paylaşma.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.