YouTube

Çırak Nasıl Çalıştırılır? Mesem’de Çıraklık, Ücret ve Sigorta

On beş yaşındaki oğlun ortaokulu bitirdi ve okumak yerine bir meslek öğrenmek istiyor. Mahalledeki oto tamircisi "Gelsin, yanımda çalışsın, haftalık harçlık veririm" dedi. Bir komşun ise "Sigortasız çalıştırırsa başına iş açılır, MESEM'e kaydını yaptırın" diyor. Ya da kendin bir dükkân işletiyorsun ve yanına çırak almak istiyorsun ama kurallarını bilmiyorsun. "Çırak nasıl çalıştırılır? Ne kadar ücret ödenir, sigortası kimden?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Mesleki Eğitim Kanunu'ndaki çıraklık kurallarını anlatıyoruz.

Çırak kimdir?

Çırak, çıraklık sözleşmesi esaslarına göre bir meslek alanında mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını iş içinde geliştiren kişidir. Çıraklık eğitimi mesleki eğitim merkezleri, yani halk arasında bilinen adıyla MESEM aracılığıyla yürütülür.

Aday çırak ise çıraklık yaşını doldurmamış ve çıraklıktan önce kendisine iş yeri ortamı tanıtılan kişidir.

Kimler çırak olabilir?

Mesleki eğitim merkezi programına çırak öğrenci olarak kayıt olabilmek için:

gerekir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışacak çırakların öğrenim ve yaş şartları ayrıca Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenir.

Çırak öğrencidir, işçi değildir

Aday çırak ve çırak öğrenci statüsündedir ve öğrencilik haklarından yararlanır. İş yerinde çalışan işçi sayısına dahil edilmez.

Sözleşmesiz çırak çalıştırılamaz

Kanunun uygulandığı il ve meslek dallarında faaliyet gösteren iş yerleri, on dokuz yaşından gün almamış kişileri çıraklık sözleşmesi yapmadan çalıştıramaz.

Eğitim ve çalışma

Ücret

Aday çırağa ve çırağa ödenecek ücret sözleşmeyle belirlenir, ama asgari ücretin yüzde otuzundan az olamaz. Kalfalık yeterliğini kazanmış mesleki eğitim merkezi on ikinci sınıf öğrencilerine ise asgari ücretin yüzde ellisinden az ücret ödenemez.

Çıraklara ödenen ücretler her türlü vergiden muaftır.

Sigorta

Çırağın iş kazasında yapılacaklar için Hakkını Sor'daki stajyer hakları rehberine bakabilirsin.

İzin

Aday çırağa ve çırağa iş yerince her yıl tatil aylarında bir ay ücretli izin verilir. Mazereti kabul edilenlere okul müdürlüğünün görüşü alınarak bir aya kadar ücretsiz izin de verilebilir.

Kalfalık ve ustalık

Çıraklık eğitimini tamamlayan çırak, kalfalık sınavına girer. Kalfalıktan sonra ustalık eğitimi ve sınavıyla ustalık belgesi alınabilir. Bunun için Hakkını Sor'daki ustalık belgesi nasıl alınır rehberine bakabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Çırağa ne kadar ücret ödenir?

Asgari ücretin yüzde otuzundan az olamaz. Kalfalık yeterliğini kazanmış on ikinci sınıf öğrencilerine yüzde ellisinden az ödenemez.

Çırağın sigortasını kim öder?

İş kazası, meslek hastalığı ve genel sağlık sigortası primleri Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinden karşılanır.

Çırak sözleşmesiz çalıştırılabilir mi?

Kanunun uygulandığı il ve mesleklerde on dokuz yaşından gün almamış kişiler çıraklık sözleşmesi yapılmadan çalıştırılamaz.

Çırak haftada kaç gün okula gider?

Haftada en az sekiz saat eğitim görür ve bu süre için ücretli izinlidir.

Çırağın yıllık izni var mı?

Evet. Her yıl tatil aylarında bir ay ücretli izin verilir.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al