Çocukları Dilendirmek Suç mu? Dilencilik Suçu ve Cezası
Her gün aynı kavşakta, trafik ışıklarında küçük çocukların araçların camına vurup para istediğini görüyorsun; biraz ileride de onları bekleyen yetişkinler var. Belki de bir akraban, engelli bir yakınını sokağa oturtup ondan para topluyor. "Çocukları dilendirmek suç mu, kime bildirmeliyim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde dilencilik suçunu, kendi adına dilenmenin sonuçlarını ve ihbar yollarını anlatıyoruz.
Dilencilik suçu nedir?
Çocukları veya beden ya da ruh bakımından kendini idare edemeyecek durumdaki kişileri dilencilikte araç olarak kullanmak suçtur. Örneğin:
- Çocukları sokakta, trafik ışıklarında veya toplu taşımada para istemeye göndermek,
- Kucağında bebekle dilenerek bebeği acındırma aracı olarak kullanmak,
- Engelli veya akli dengesi yerinde olmayan bir kişiyi dilendirmek ve topladığı paraya el koymak.
Bu suçun cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Suç şikayete bağlı değildir; savcılık öğrendiğinde kendiliğinden soruşturur.
Ceza ne zaman artar?
- Suç, çocuğun veya kişinin üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısımları ya da eşi tarafından işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Yani anne, baba, dede, nine, kardeş, amca, dayı, hala, teyze gibi yakınlar çocuğu dilendirirse daha ağır ceza alır.
- Suç bir örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza bir kat artırılır.
Çocuğun dilendirilmesi aynı zamanda çocuğun ihmali anlamına da gelir. Anne ve babanın sorumlulukları için Hakkını Sor'daki çocuğu ihmal eden ebeveyn cezası rehberine bakabilirsin.
Kendi adına dilenmek suç mu?
Yetişkin bir kişinin kendisi için dilenmesi suç değil, kabahattir. Dilencilik yapan kişiye idari para cezası verilir ve dilencilikten elde ettiği gelire el konularak kamuya geçirilmesine karar verilir.
Bu cezayı kolluk veya belediye zabıtası verir; gelirin kamuya geçirilmesine ise mülki amir veya belediye encümeni karar verir.
Çocuğun korunması
Dilendirilen çocuk suçun mağdurudur. Bu çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirler uygulanabilir; çocuk gerekirse devlet korumasına alınır, aileye danışmanlık ve eğitim desteği sağlanır.
Görürsen ne yapmalısın?
- Çocuğa veya dilendirilen kişiye para verme; verdiğin para çoğu zaman onları kullanan kişilere gider.
- Yerini, saatini ve varsa çocuğu bekleyen yetişkinlerin eşkalini not et.
- Kendini tehlikeye atmadan 112 Acil Çağrı Merkezini ara veya en yakın polis ya da jandarma birimine bildir.
- Belediye zabıtasına da bildirebilirsin.
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ALO 183 hattını arayarak çocuğun durumunu bildirebilirsin.
- Olay sürekli tekrarlanıyorsa savcılığa yazılı ihbarda bulunabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Dilendirilen çocuğa veya kişiye para verme.
- Yer, saat ve çocuğu kullanan kişilerin eşkalini not et.
- 112'yi ara veya polise, jandarmaya, zabıtaya bildir.
- Çocuğun korunması için ALO 183 hattına başvur.
- Durum devam ediyorsa savcılığa yazılı ihbarda bulun.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 229: Çocukları veya beden ya da ruh bakımından kendini idare edemeyecek kişileri dilencilikte araç olarak kullanan kişiye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir; suç üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısımları ya da eş tarafından işlenirse ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse bir kat artırılır.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 33: Dilencilik yapan kişiye idari para cezası verilir ve dilencilikten elde edilen gelire el konularak kamuya geçirilir; ceza ve el koyma kararını kolluk veya zabıta verir.
En çok sorulan sorular
Çocukları dilendirmenin cezası ne?
Çocukları dilencilikte araç olarak kullanan kişiye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
Anne veya baba çocuğunu dilendirirse ceza artar mı?
Evet. Suç üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısımları ya da eş tarafından işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
Kendi adına dilenmek suç mu?
Hayır, kabahattir. İdari para cezası verilir ve dilencilikten elde edilen gelire el konulur.
Dilendirilen bir çocuk görürsem kime haber vermeliyim?
112'yi arayabilir, polise, jandarmaya veya zabıtaya bildirebilir, çocuğun korunması için ALO 183 hattına başvurabilirsin.
Bu suç şikayete bağlı mı?
Hayır. Savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturur.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.