Direğe veya Duvara İlan Asmak Yasak mı? İzinsiz Afiş Asmanın Cezası
Yeni açtığın kursun reklamını yapmak için mahalledeki elektrik direklerine ilan yapıştırdın; birkaç gün sonra zabıta ceza kesti. Ya da evinin bahçe duvarına, sana sormadan bir konser afişi asıldığını gördün. "Duvara ilan asmak yasak mı, cezası ne kadar?" diye soruyorsan, bu rehberde izinsiz afiş asma kabahatini, izin almanın yolunu ve itiraz hakkını anlatıyoruz.
Nereye afiş asmak yasak?
Kabahatler Kanunu, şu yerlere bez, kâğıt ve benzeri afiş ve ilan asmayı idari para cezasına bağlar:
- Meydanlar ve parklar,
- Cadde veya sokak kenarlarındaki kamuya ait duvar veya alanlar,
- Sahibinin rızası olmadan özel kişilere ait alanlar.
Örneğin:
- Elektrik direklerine, trafo kutularına, otobüs duraklarına ilan yapıştırmak,
- Köprü ayaklarına, alt geçit duvarlarına pankart asmak,
- Bir apartmanın duvarına ya da bir dükkânın kepengine sahibine sormadan afiş yapıştırmak,
- Ağaçlara "kiralık daire" ya da "kayıp kedi" ilanı çakmak.
Kendi mülkünde ya da sahibinin iznini aldığın bir yerde afiş asman bu kabahati oluşturmaz. Ancak bu durumda belediyenin reklam ve tabela kurallarına ayrıca uyman gerekebilir.
Cezası nasıl belirlenir?
Bu kabahatte idari para cezası kanunda alt ve üst sınır arasında gösterilmiştir. Ceza miktarı belirlenirken ihlalin büyüklüğü, kusurun ve ekonomik durumun dikkate alınır. Kanundaki tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.
Önemli bir kural: Aynı içerikteki afiş ve ilanlar tek fiil sayılır. Yani aynı ilanı mahallede elli direğe yapıştırdıysan, elli ayrı ceza değil tek bir ceza verilir. Ama asılan afiş sayısı, ceza miktarının üst sınıra yakın belirlenmesinde etkili olabilir.
Bunun yanında afişlerin kaldırılması için yapılan masraflar da ayrıca senden tahsil edilir.
Cezayı kim verir?
İzinsiz afiş asma nedeniyle idari para cezasına kolluk görevlileri, yani polis veya jandarma ile belediye zabıta görevlileri karar verir.
İzinli afişte de dikkat edilecek bir kural var
Yetkili makamlardan, çoğunlukla belediyeden açık ve yazılı izin alarak afiş asabilirsin. Bu izin yazısında afişlerin hangi süre boyunca asılı kalacağı belirtilir.
- İzin süresi dolunca afişleri hemen toplamak zorundasın.
- Süre bittiği halde afişleri toplamazsan, izinsiz asmışsın gibi idari para cezası verilir.
- Afişlerin belediye tarafından kaldırılması halinde masrafı da sen ödersin.
Evinin duvarına afiş asıldıysa
- Afişin fotoğrafını çek; üzerindeki işletme adı, telefon veya internet adresi kimin astığını gösterir.
- Belediyenin zabıta hattına veya Beyaz Masa'ya bildir.
- Afiş asılırken duvarına zarar verildiyse, örneğin boya kalktıysa veya duvar kirlendiyse, zararı asan kişiden ya da reklamı yapılan işletmeden isteyebilirsin.
- Duvara boya ile yazı yazılması gibi kalıcı zararlarda mala zarar verme suçu da gündeme gelebilir.
Cezaya nasıl itiraz edilir?
- Ceza kararının tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine dilekçeyle başvurabilirsin.
- Afişi senin asmadığını, mülk sahibinden izin aldığını ya da belediye izninin bulunduğunu gösteren belgeleri ekle.
- Ceza alt ve üst sınır arasında belirlendiği için, afiş sayısının az olduğunu veya hemen topladığını anlatarak indirim isteyebilirsin; mahkeme ceza miktarını değiştirebilir.
- Cezayı bir ay içinde ödersen dörtte bir indirim yapılır; ödemen itiraz hakkını etkilemez.
İtiraz sürecinin ayrıntıları için Hakkını Sor'daki idari para cezasına itiraz rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- İlan asmadan önce belediyeden yazılı izin al ya da mülk sahibinin rızasını al.
- Direklere, duraklara ve kamu duvarlarına izinsiz ilan yapıştırma.
- İzinli afişleri süre dolunca hemen topla.
- Ceza aldıysan tebliğ tarihini not et ve on beş gün içinde itiraz et.
- Duvarına izinsiz afiş asıldıysa fotoğrafla belediyeye bildir.
Dayanak mevzuat
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 42/1: Meydan ve parklara, cadde veya sokak kenarlarındaki kamuya ait duvar ve alanlara, rızası olmadan özel kişilere ait alanlara afiş ve ilan asan kişiye alt ve üst sınırı gösterilen idari para cezası verilir; aynı içerikteki afiş ve ilanlar tek fiil sayılır.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 42/2: Yetkili makamın açık ve yazılı iznine dayanan afişlere ceza uygulanmaz; ancak izinde gösterilen süre dolunca afişler derhal toplatılmazsa ceza verilir.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 42/3-4: Afiş ve ilanların kaldırılma masrafları ilgililerden ayrıca tahsil edilir; cezaya kolluk veya belediye zabıta görevlileri karar verir.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/2: Alt ve üst sınırı gösterilen idari para cezasının miktarı belirlenirken haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu göz önünde bulundurulur.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/1 ve m. 28/9: İdari para cezasına karşı on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir; mahkeme alt ve üst sınırlı cezalarda miktarı değiştirebilir.
En çok sorulan sorular
Elektrik direğine ilan asmak yasak mı?
Evet. Kamuya ait direk, duvar ve alanlara izinsiz afiş veya ilan asmak idari para cezası gerektirir.
Aynı ilanı birçok yere astım, her biri için ayrı ceza mı verilir?
Hayır. Aynı içerikteki afiş ve ilanlar tek fiil sayılır ve tek ceza verilir. Ancak afiş sayısı cezanın miktarını etkileyebilir.
Afişleri belediye kaldırdı, masrafı kim öder?
Afişlerin kaldırılması için yapılan masraflar, afişi asan veya toplatma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiden ayrıca tahsil edilir.
İzinle astığım afiş için neden ceza aldım?
İzin yazısında gösterilen süre dolduktan sonra afişleri hemen toplamazsan izinsiz asmış gibi ceza verilir.
Cezaya kaç gün içinde itiraz edebilirim?
Ceza kararının tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.