Doğalgazı Kullanmıyorum: Isınma Payı Ödemek Zorunda mıyım?
Merkezi sistemle ısınan bir apartmanda oturuyorsun. Dairende petekleri kapattın, kışın evde değilsin ya da daire boş duruyor. Yine de yönetici sana her ay ısınma payı ve doğalgaz gideri çıkarıyor. "Doğalgazı hiç kullanmıyorum, yine de ödemek zorunda mıyım?" diye soruyorsun. Bu rehberde apartmanlarda ısınma giderinin nasıl paylaştırıldığını ve haklarını anlatıyoruz.
Önce ısınma sistemine bak
Isınma payı sorusunun cevabı, binanın hangi sistemle ısındığına göre değişir:
- Bireysel kombi: Her dairenin kendi kombisi ve kendi doğalgaz sayacı vardır. Bu durumda her daire sadece kendi tükettiği gazın faturasını öder. Yönetici sana ayrıca ısınma payı çıkaramaz.
- Merkezi sistem: Binanın tek bir kazanı ve tek bir doğalgaz sayacı vardır. Toplam gider, kat malikleri arasında paylaştırılır. Isınma payı sorunları genellikle bu tür binalarda yaşanır.
Bu rehber, merkezi sistemli binalardaki durumu anlatıyor.
Kullanmasam da ödemek zorunda mıyım?
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre kat malikleri, ortak yer ve tesisleri kullanma hakkından vazgeçtiklerini ya da kendi bağımsız bölümlerinin durumu nedeniyle bunlara ihtiyaçları olmadığını ileri sürerek gider ve avans payını ödemekten kaçınamaz.
Merkezi ısıtma sistemi de binanın ortak tesislerindendir. Bu yüzden "petekleri kapattım", "evde oturmuyorum" ya da "daire boş" demek, ısınma giderlerinden tamamen kurtulmak için tek başına yeterli değildir.
Bunun mantıklı bir sebebi de vardır. Isıtılmayan bir daire, komşu dairelerden ısı çeker. Ayrıca kazan, borular ve ortak alanların ısıtılması için yapılan harcama tüm bina için geçerlidir.
Isınma gideri nasıl paylaştırılır?
Pay ölçer olan binalar
Merkezi ısıtma sistemine sahip binalarda, ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına göre paylaşılmasını sağlayan sistemlerin kullanılması kanunla zorunlu tutulmuştur. Bu sistemler genellikle peteklere takılan ısı pay ölçerler ya da dairenin girişindeki ısı sayaçlarıdır.
Bu tür binalarda gider genellikle iki kısma ayrılır:
- Ortak kısım: Kazan dairesi, bina kayıpları ve ortak alanlar için harcanan enerji. Bu kısım petekleri kapalı olsa bile tüm dairelere paylaştırılır.
- Kullanım kısmı: Pay ölçer ya da sayaç okumalarına göre her dairenin gerçekten tükettiği kısım.
Yani petekleri kapalı bir daire, kullanım kısmını çok az öder ama ortak kısımdan payına düşeni ödemeye devam eder. Ortak kısmın oranı ilgili yönetmelikte ve binanın yönetim planında belirlenir.
Pay ölçer olmayan binalar
Pay ölçer takılmamış eski binalarda toplam gider, yönetim planında başka bir yöntem öngörülmemişse kat maliklerinin arsa payı oranında paylaştırılır. Bu durumda kullanmadığını ileri sürerek ödeme yapmaktan kaçınman mümkün değildir.
Bu binalarda kat malikleri kurulu, pay ölçer takılması için karar alabilir. Böylece her daire kullanımına daha yakın bir tutar öder.
Yöneticinin yaptığı paylaşım hatalıysa ne yapmalısın?
- Yöneticiden ısınma giderinin hesap dökümünü yazılı olarak iste.
- Doğalgaz faturalarını, pay ölçer okuma raporunu ve paylaştırma tablosunu incele.
- Yönetim planında ısınma giderinin nasıl paylaştırılacağına dair hüküm olup olmadığına bak.
- Hesapta hata görürsen bunu yazılı olarak yöneticiye bildir ve kat malikleri kurulunda gündeme getir.
- Kat malikleri kurulunun kararı kanuna veya yönetim planına aykırıysa kararın iptali için yargı yoluna gidebilirsin.
Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinde dava açılabilir.
Yöneticinin hesap vermemesi ve kat malikleri kurulu kararlarının iptali için Hakkını Sor'daki ilgili rehberlere bakabilirsin.
Isınma payını ödemezsen ne olur?
Gider ve avans payını ödemeyen kat maliki hakkında yönetici ya da diğer kat malikleri dava açabilir veya icra takibi başlatabilir. Ayrıca payını geç ödeyen kat maliki, geciktiği günler için aylık yüzde beş hesabıyla gecikme tazminatı öder.
Bu yüzden paylaşımın hatalı olduğunu düşünüyorsan bile ödemeyi tamamen durdurmak yerine itirazını yazılı olarak yapman ve yasal yolları kullanman daha güvenlidir.
Kiracı mı öder, ev sahibi mi?
Dairede kiracı oturuyorsa ısınma gideri ve aidat gibi kullanıma bağlı giderler genellikle kira sözleşmesine göre kiracıya aittir. Ancak kiracı ödemezse yönetici borç için kat malikine de başvurabilir. Ev sahibi ödediği tutarı kiracıdan isteyebilir.
Apartman aidatı ve ortak giderler konusunda daha fazla bilgiyi Hakkını Sor'daki apartman aidatı rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Önce binanın merkezi sistem mi, bireysel kombi mi olduğunu öğren.
- Bireysel kombide sadece kendi faturanı ödersin; ayrıca ısınma payı çıkarılamaz.
- Merkezi sistemde "kullanmıyorum" diyerek gidere katılmaktan tamamen kaçınamazsın.
- Pay ölçer varsa ortak kısım herkese, kullanım kısmı okumaya göre paylaştırılır.
- Yöneticiden hesap dökümü ve fatura iste, hatayı yazılı bildir.
- Uyuşmazlıkta önce arabulucuya, sonra sulh hukuk mahkemesine başvur.
- Ödemeyi durdurursan icra takibi ve aylık yüzde beş gecikme tazminatıyla karşılaşabilirsin.
Dayanak mevzuat
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 20: Kat malikleri, aralarında başka türlü anlaşma yoksa kapıcı ve kaloriferci gibi giderlere eşit olarak, ortak tesislerin işletme giderlerine arsa payı oranında katılır; ortak yer ve tesisleri kullanmadığını veya ihtiyacı olmadığını ileri sürerek ödemekten kaçınamaz; geciken payda aylık yüzde beş gecikme tazminatı ödenir.
- 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu m. 7: Merkezi ısıtma sistemine sahip binalarda ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına göre paylaşımını sağlayan sistemler kullanılır.
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 18/B: Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
En çok sorulan sorular
Petekleri kapattım, ısınma payı ödemek zorunda mıyım?
Merkezi sistemli binalarda tamamen kurtulamazsın. Pay ölçer varsa kullanım kısmı çok azalır ama ortak kısımdan payına düşeni ödemeye devam edersin.
Daire boşsa doğalgaz parası ödenir mi?
Merkezi sistemde evet. Kanun, kat malikinin bağımsız bölümünün durumu nedeniyle ortak tesisten yararlanmadığını ileri sürerek gider payından kaçınamayacağını açıkça belirtir.
Kombili dairede yönetici ısınma payı alabilir mi?
Hayır. Her dairenin kendi kombisi ve sayacı varsa her daire kendi faturasını öder. Yönetici bunun dışında ayrıca ısınma payı çıkaramaz; ancak ortak alanlar için yapılan giderler aidata yansıtılabilir.
Isınma payını ödemezsem ne olur?
Yönetici ya da diğer kat malikleri dava açabilir veya icra takibi başlatabilir. Geç ödenen tutar için aylık yüzde beş gecikme tazminatı istenebilir.
Pay ölçer okuması hatalıysa ne yapmalıyım?
Yöneticiden okuma raporunu ve hesap dökümünü yazılı olarak iste, hatayı yazılı bildir. Sonuç alamazsan arabulucuya başvurabilir, anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesine gidebilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.