Doğum Borçlanması Nasıl Yapılır?
Çocuğun doğduktan sonra işten ayrılıp bir süre çalışmadıysan, bu süreyi borçlanarak emekliliğine ekleyebilirsin. Doğum borçlanması, kadın çalışanların emeklilik için eksik prim günlerini tamamlamasında önemli bir yoldur. Bu rehberde doğum borçlanmasının şartlarını ve nasıl yapılacağını anlatıyoruz.
Doğum borçlanması nedir?
Doğum borçlanması, kadın sigortalının doğumdan sonra çalışmadığı süreleri, primini kendisi ödeyerek sigortalı hizmet olarak saydırmasıdır (5510 s.K. md. 41). Borçlandığın süreler, prim gün sayına eklenir ve emekliliğe hak kazanmanı kolaylaştırır.
Kimler doğum borçlanması yapabilir?
Doğum borçlanması yapabilmek için şu şartların sağlanması gerekir:
- Sigortalı bir kadın olmalısın.
- Doğum, sigortalılığın başladıktan sonra gerçekleşmiş olmalıdır. Sigortalı olmadan önce yaptığın doğumlar için borçlanma yapılamaz.
- Doğumdan sonra çalışmamış olman gerekir. Aynı süre içinde başka bir yerde sigortalı olarak çalıştıysan, o süreleri borçlanamazsın.
- Çocuğun yaşıyor olması gerekir.
Borçlanma şartları sigortalılık türüne göre farklılık gösterebilir. Hangi şartları sağladığını SGK'dan öğrenmen faydalı olur.
Ne kadar süre borçlanabilirsin?
- Her doğum için, doğum tarihinden sonraki iki yıllık süreyi geçmemek üzere borçlanma yapabilirsin.
- Toplam üç doğuma kadar borçlanma yapılabilir.
- Yani en fazla altı yıl, yani 2.160 gün borçlanabilirsin.
İki yıllık süreyi tamamen borçlanmak zorunda değilsin. İhtiyacın olan gün sayısı kadar borçlanabilirsin.
Borçlanma bedeli nasıl hesaplanır?
Borçlanma bedeli, başvuru tarihindeki asgari ücret ile prime esas kazanç üst sınırı arasında, senin seçeceğin bir günlük kazanç üzerinden hesaplanır. Bu kazancın belirli bir oranı, borçlanmak istediğin gün sayısıyla çarpılarak toplam borç bulunur.
- En düşük tutarı ödemek istersen, asgari ücret üzerinden borçlanabilirsin.
- Daha yüksek bir kazanç üzerinden borçlanırsan, emekli aylığın da daha yüksek hesaplanabilir.
Borçlanma bedeli başvuru tarihindeki asgari ücrete göre hesaplandığı için, asgari ücretin arttığı dönemlerden önce başvuru yapman daha avantajlı olabilir.
Nasıl başvurulur?
- e-Devlet üzerinden SGK'nın borçlanma hizmetini kullanarak başvurabilirsin.
- Ya da bağlı olduğun SGK il müdürlüğüne ya da sosyal güvenlik merkezine dilekçeyle başvurabilirsin.
- Başvururken çocuğunun nüfus kayıt örneği istenebilir.
SGK başvurunu inceler ve borçlanma tutarını hesaplayarak sana bildirir.
Ödeme süresi
Borçlanma tutarının sana tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde ödemen gerekir. Bu süre içinde ödeme yapmazsan, borçlanma talebin geçersiz olur. Daha sonra tekrar başvurabilirsin, ancak bu durumda borçlanma tutarı yeni başvuru tarihindeki asgari ücrete göre yeniden hesaplanır.
Borçlanma tutarının tamamını ödeyebilirsin ya da ödeyebildiğin kadarını ödeyerek bu tutara karşılık gelen gün sayısını borçlanabilirsin.
Emekliliğe etkisi
- Borçlandığın süreler, prim ödeme gün sayına eklenir.
- Emekli aylığın hesaplanırken bu süreler de dikkate alınır.
- Borçlanmayı emeklilik için gerekli gün sayısını tamamlamak üzere yapıyorsan, ne kadar gün eksik olduğunu önceden SGK'dan öğren. Gereğinden fazla borçlanmak, fazladan ödeme yapmana neden olabilir.
Emeklilik dilekçesi verirken de borçlanma yapabilirsin. Bu durumda borçlanma tutarını ödediğin tarih, emekliliğin açısından önem taşır.
Kısaca yapılacaklar
- Doğumun sigortalılık başladıktan sonra olup olmadığını kontrol et.
- Emeklilik için kaç gün eksiğin olduğunu SGK'dan öğren.
- e-Devlet ya da SGK üzerinden borçlanma başvurusu yap.
- Tebliğden itibaren bir ay içinde borçlanma tutarını öde.
- Asgari ücret artışlarından önce başvurmayı değerlendir.
En çok sorulan sorular
Sigortalı olmadan önceki doğumumu borçlanabilir miyim?
Hayır. Doğumun sigortalılığın başlamasından sonra gerçekleşmiş olması gerekir.
Her doğum için ne kadar borçlanabilirim?
Her doğum için iki yılı geçmemek üzere, toplam üç doğuma kadar, yani en fazla 2.160 gün borçlanabilirsin.
İki yılın tamamını borçlanmak zorunda mıyım?
Hayır. İhtiyacın olan gün sayısı kadar borçlanabilirsin.
Doğumdan sonra çalıştığım süreleri borçlanabilir miyim?
Hayır. Sigortalı olarak çalıştığın süreler borçlanılamaz.
Borçlanma tutarını ne kadar sürede ödemeliyim?
Tutarın sana tebliğinden itibaren bir ay içinde ödemen gerekir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.