Doktor Hatası (Malpraktis) Tazminatı Nasıl Alınır?
Bir tedavi ya da ameliyat sonrasında beklenmedik bir zarar gördüysen ve bunun doktor hatasından kaynaklandığını düşünüyorsan tazminat isteme hakkın olabilir. Ancak her kötü sonuç doktor hatası değildir; ayrıca hastanenin devlet hastanesi ya da özel hastane olmasına göre izlemen gereken yol tamamen değişir. Bu rehberde neleri bilmen ve hangi sırayla ilerlemen gerektiğini anlatıyoruz.
Doktor hatası ile komplikasyon arasındaki fark
Tıpta bazı riskler, doktor her şeyi doğru yapsa bile gerçekleşebilir. Bunlara komplikasyon denir ve kural olarak doktorun sorumluluğunu doğurmaz. Doktor hatası (malpraktis) ise doktorun ya da sağlık personelinin tıp biliminin gerektirdiği özeni göstermemesidir. Örneğin:
- Yanlış teşhis ya da geç teşhis.
- Gerekli tetkiklerin yapılmaması.
- Yanlış organın ya da bölgenin ameliyat edilmesi.
- Vücutta yabancı cisim, örneğin gazlı bez unutulması.
- Yanlış ilaç ya da yanlış dozda ilaç verilmesi.
- Ameliyat sonrası takibin yapılmaması.
Ayrıca doktor seni tedavinin riskleri ve alternatifleri hakkında önceden yeterince bilgilendirmediyse, sonuç bir komplikasyon olsa bile sorumluluk doğabilir. Bu yüzden imzaladığın onam formu da önemli bir belgedir.
1. Tıbbi kayıtlarını hemen iste
Davanın temelini tıbbi belgeler oluşturur. Hastaneden dosyanın tamamının bir örneğini yazılı olarak iste; hasta olarak buna hakkın var. Şunların dosyada olduğundan emin ol:
- Epikriz, ameliyat notu ve anestezi kayıtları.
- Hemşire gözlem kayıtları ve doktor order'ları.
- Tahlil, röntgen, MR ve tomografi sonuçları; görüntülerin CD'si.
- İmzaladığın aydınlatılmış onam formları.
e-Nabız üzerinden de raporlarına ve tetkiklerine ulaşabilirsin. Belgeleri aldıktan sonra kopyalarını farklı yerlerde sakla.
2. Hastane devlet hastanesiyse
Devlet hastaneleri ve üniversite hastanelerindeki doktorlara doğrudan dava açamazsın. Tazminat davası idareye, yani Sağlık Bakanlığı'na ya da ilgili üniversiteye karşı açılır. Bunun için önce idareye başvurman gerekir:
- Zararı öğrendiğin tarihten itibaren bir yıl içinde, her durumda olaydan itibaren beş yıl içinde idareye yazılı başvur (İYUK md. 13).
- İdare 30 gün içinde cevap vermezse ya da başvurunu reddederse, bu tarihten itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açabilirsin.
İdare tazminatı öderse, kusurlu doktora daha sonra kendisi rücu eder.
3. Hastane özel hastaneyse
Özel hastanelerde tazminat davası hastaneye ve kusurlu doktora karşı açılabilir. Yargıtay uygulamasına göre bu davalar genellikle tüketici mahkemesinde görülür. Tüketici uyuşmazlıklarında birçok durumda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; başvurunu yapmadan önce bunu kontrol et.
Sözleşmeye dayanan bu tür tazminat taleplerinde zamanaşımı süresi genellikle beş yıldır. Yine de süreyi beklemeden harekete geç.
4. Ceza yolu da açık
Doktor hatası nedeniyle yaralandıysan ya da bir yakının hayatını kaybettiyse, taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçundan savcılığa şikâyette bulunabilirsin (TCK md. 85 ve 89). Savcılık genellikle dosyayı Adli Tıp Kurumu'na ya da bir bilirkişi kuruluna inceletir. Bu inceleme tazminat davasında da önemli bir delil olur.
5. Hangi tazminatları isteyebilirsin?
- Tedavi giderleri: SGK'nın karşılamadığı masraflar ve düzeltici ameliyat ücretleri.
- Kazanç kaybı: Tedavi süresince ve sonrasında çalışamadığın için kaybettiğin gelir.
- Sürekli iş göremezlik: Kalıcı bir sakatlık oluştuysa çalışma gücündeki kayıp.
- Destekten yoksun kalma: Hasta hayatını kaybettiyse ona bağımlı olan yakınların kaybı.
- Manevi tazminat: Hastanın ve ağır durumlarda yakınlarının yaşadığı acının karşılığı.
Kusurun olup olmadığına ve zararın miktarına mahkeme, uzman bilirkişilerin raporlarına göre karar verir. Bu yüzden bu davalar genellikle uzun sürer.
Kısaca yapılacaklar
- Tıbbi dosyanın tamamının bir örneğini yazılı olarak iste.
- Onam formlarını ve tüm tetkik sonuçlarını sakla.
- Devlet hastanesiyse önce idareye başvur, sonra idare mahkemesinde dava aç.
- Özel hastaneyse hastaneye ve doktora karşı tazminat iste; arabuluculuk şartını kontrol et.
- Gerekirse savcılığa taksirle yaralama veya öldürme şikâyetinde bulun.
En çok sorulan sorular
Her kötü sonuç doktor hatası mıdır?
Hayır. Doktor her şeyi doğru yapsa da gerçekleşebilen riskler komplikasyondur ve kural olarak sorumluluk doğurmaz.
Komplikasyon olsa bile doktor sorumlu olabilir mi?
Evet. Doktor seni tedavinin riskleri ve alternatifleri hakkında önceden yeterince bilgilendirmediyse sorumluluk doğabilir.
İlk olarak ne yapmalıyım?
Hastaneden tıbbi dosyanın tamamını yazılı olarak iste; epikriz, ameliyat notu, tetkikler ve onam formları dosyada olmalı.
Devlet hastanesindeki doktora dava açabilir miyim?
Hayır. Önce idareye başvurup sonra idare mahkemesinde tam yargı davası açarsın; idare ödedikten sonra doktora rücu eder.
Özel hastanede dava nerede açılır?
Hastaneye ve kusurlu doktora karşı açılır ve uygulamada genellikle tüketici mahkemesinde görülür.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.