Dövizle Askerlik: Yurt Dışında Yaşayanlar Nasıl Yararlanır, Şartları Neler?
Yıllardır yurt dışında yaşıyor ve çalışıyorsun. Askerlik yükümlülüğün devam ediyor ama Türkiye'ye gelip aylarca askerlik yapmak işini ve hayatını ciddi şekilde etkileyecek. Bu durumdaki vatandaşlar için kanunda "dövizle askerlik" imkânı var. Bu rehberde dövizle askerliğin şartlarını, ücretini ve başvuru sürecini anlatıyoruz.
Dövizle askerlik nedir?
Dövizle askerlik, yurt dışında bulunan ve kanundaki şartları taşıyan vatandaşların, belirlenen bedeli döviz olarak ödeyip uzaktan eğitimi tamamlayarak askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılmasıdır. Yani Türkiye'ye gelip birliğe katılman gerekmez.
Kimler dövizle askerlik yapabilir?
Yurt dışında çalışanlar
Türkiye'nin tanıdığı bir yabancı ülkede, iltica dışında bir yolla alınmış çalışma iznini de içeren oturma iznine ya da doğrudan çalışma iznine sahip olarak:
- İşçi, işveren ya da bir meslek veya sanat mensubu olarak çalışanlar,
- Bir iş sözleşmesiyle yabancı bayraklı gemilerde, gemi adamı sertifikasında yazan meslekte çalışanlar
dövizle askerlikten yararlanabilir.
Üç yıl çalışma şartı
Bu kişilerin, Türkiye'de geçirdikleri süreler hariç olmak üzere, yurt dışında en az üç yıl fiilen çalışmış olmaları gerekir.
Çalışma şartı aranmayanlar
Şu kişiler için çalışma şartı aranmaz; yabancı ülkelerde en az üç yıl fiilen bulunmaları yeterlidir:
- Yurt dışında yaşayan ve çok vatandaşlığı olanlar (çifte vatandaşlar),
- Yurt dışında doğup yurt dışında yaşayan ve süresiz oturma iznine sahip olanlar.
Dövizle askerlik ücreti ne kadar?
Ödenecek tutar, bedelli askerlikte olduğu gibi 300.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılmasıyla bulunan tutardır. Bu tutar, Merkez Bankası'nın ödeme günündeki döviz alış kuruna göre avroya çevrilir. Ödemeyi avro ya da karşılığı kadar başka bir konvertibl yabancı para ile, başvuru tarihinde peşin olarak yapman gerekir.
Memur aylık katsayısı ve döviz kuru değiştiği için tutar da değişir. Güncel tutarı bağlı olduğun Türk konsolosluğundan ya da Milli Savunma Bakanlığı'nın internet sitesinden öğrenebilirsin.
Ek masraflar
Döviz tahsilatı ve transferi sırasında oluşan transfer ücreti ve diğer masraflar da yurt dışı temsilcilikleri tarafından senden alınır.
Başvuru nasıl yapılır?
Adım adım
- Yurt dışında çalıştığını ya da bulunduğunu gösteren belgeleri hazırla (oturma ve çalışma izni, çalışma belgeleri, vergi ve sigorta kayıtları gibi).
- Bağlı olduğun Türk konsolosluğuna başvur. Başvurun konsolosluk aracılığıyla askerlik şubesine iletilir.
- Bedeli başvuru tarihinde peşin öde.
- Milli Savunma Bakanlığı'nın verdiği uzaktan eğitimi tamamla.
Kimler yararlanamaz?
Başvurusu kabul edilenlerden şu durumda olanlar dövizle askerlikten yararlanamaz ve başvuruları iptal edilir:
- Ödemesi gereken dövizi ödemeyenler,
- Ücret ya da maaşı Türkiye'den transfer edilenler,
- Yabancı ülkede resmi görevle bulunanlar,
- Dövizle askerlik dışında başka bir statüde fiilen askerliğe başlamış olanlar,
- Oturma ya da çalışma iznini iltica nedeniyle aldığı anlaşılanlar,
- Belgelerde sahtecilik yapan ya da yalan beyanda bulunanlar,
- Şartlardan birini taşımadığı sonradan anlaşılanlar.
Sahtecilik yapanlara ikinci şans yok
Belgelerde sahtecilik yaptığı ya da yalan beyanda bulunduğu için başvurusu iptal edilenler, sonradan şartları taşısalar bile bir daha dövizle askerlikten yararlanamaz.
Ödenen para geri alınır mı?
İade edilen durumlar
Şu durumlarda ödediğin tutar, talep etmen halinde sana, vekiline ya da mirasçılarına, iade tarihindeki kura göre Türk lirası olarak Türkiye'deki bir banka hesabına iade edilir:
- Başvurun iptal edildiyse,
- Ödeme yaptığın halde başvuru işlemlerin tamamlanmadıysa,
- Fazla ödeme yaptıysan.
İade edilmeyen durumlar
Ödeme ve başvuru işlemleri tamamlandıktan sonra:
- Dövizle askerlikten çıkmak isteyenlere,
- Askerliğe elverişsiz hale gelenlere,
- Vefat edenlere,
- Türk vatandaşlığından çıkmasına izin verilenlere ya da vatandaşlığını kaybedenlere
geri ödeme yapılmaz. Ayrıca işlemler tamamlandıktan sonra dövizle askerlikten çıkma talepleri kabul edilmez.
Kısaca yapılacaklar
- Yurt dışında en az üç yıl çalıştığını ya da bulunduğunu belgeleyebildiğinden emin ol.
- Çalışma ve oturma izinlerini, çalışma belgelerini hazırla.
- Bağlı olduğun Türk konsolosluğuna başvur.
- Güncel tutarı öğrenip başvuru tarihinde peşin öde.
- Uzaktan eğitimi tamamla.
- Belgelerinde yanlış bilgi olmamasına dikkat et.
Dayanak mevzuat
- 7179 sayılı Askeralma Kanunu m. 39: Yurt dışında çalışma iznini de içeren oturma izni veya çalışma izniyle en az üç yıl fiilen çalışanlar ile çok vatandaşlığı olan ya da yurt dışında doğup süresiz oturma iznine sahip olup en az üç yıl yurt dışında bulunanlar, 300.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı kadar tutarı avro veya konvertibl döviz olarak peşin ödeyip uzaktan eğitimi alırsa askerliğini yapmış sayılır; iltica, sahtecilik ve yurt içinden maaş transferi gibi hallerde yararlanılamaz.
- 7179 sayılı Askeralma Kanunu m. 9: Bedelli askerlik bedeli 300.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılarak bulunur.
En çok sorulan sorular
Dövizle askerlik için kaç yıl yurt dışında çalışmak gerekir?
Türkiye'de geçirilen süreler hariç, yurt dışında en az üç yıl fiilen çalışmış olman gerekir. Çifte vatandaşlar ve yurt dışında doğup süresiz oturma izni olanlar için ise çalışma şartı aranmaz, yurt dışında en az üç yıl fiilen bulunmak yeterlidir.
Dövizle askerlik ücreti ne kadar?
Tutar, 300.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılıp ödeme günündeki kura göre avroya çevrilmesiyle bulunur. Katsayı ve kur değiştiği için güncel tutarı konsolosluktan öğrenmelisin.
Dövizle askerlik için Türkiye'ye gelmem gerekir mi?
Kanun, dövizle askerlik yapanların Milli Savunma Bakanlığı'nın verdiği uzaktan eğitimi almasını öngörür. Başvuru da bağlı olduğun Türk konsolosluğu aracılığıyla yapılır.
Mülteci olarak oturma izni aldım, dövizle askerlik yapabilir miyim?
Hayır. Oturma veya çalışma iznini iltica nedeniyle aldığı anlaşılanlar dövizle askerlikten yararlanamaz.
Ödeme yaptıktan sonra vazgeçersem paramı geri alır mıyım?
Ödeme ve başvuru işlemlerin tamamlandıktan sonra dövizle askerlikten çıkma talebin kabul edilmez ve geri ödeme yapılmaz. Ancak başvurun iptal edildiyse ya da işlemlerin tamamlanmadıysa, talep etmen halinde ödediğin tutar iade edilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.