Duruşmaya Gitmezsem Ne Olur? Dosyanın İşlemden Kaldırılması ve Yenileme
Bir hukuk davan var ve duruşma günü işten izin alamadın, hastalandın ya da duruşmayı unuttun. Belki de karşı taraf duruşmaya hiç gelmiyor. "Duruşmaya gitmezsem ne olur, davam düşer mi, kaybeder miyim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde hukuk davalarında duruşmaya gelmemenin sonuçlarını ve dosyanın işlemden kaldırılmasını anlatıyoruz.
İki taraf da gelmezse
Usulüne uygun şekilde duruşmaya davet edilmiş olan taraflar duruşmaya gelmezlerse ya da gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirirlerse, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.
İşlemden kaldırma, davanın düştüğü anlamına gelmez. Dava bir süre bekletilir ve taraflardan biri yenilemezse sonradan açılmamış sayılır.
Bir taraf gelir, diğeri gelmezse
Usulüne uygun şekilde davet edilmiş taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine:
- Yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir,
- Ya da dosya işlemden kaldırılır.
Yokluğunda yapılan işlemler
Geçerli bir özrü olmadan duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. Örneğin yokluğunda tanık dinlenirse ya da bilirkişi incelemesine karar verilirse, sonradan bu işlemlere itiraz etme hakkını kaybedebilirsin.
İşlemden kaldırılan dava nasıl yenilenir?
Üç ay içinde yenileme
Dosyası işlemden kaldırılan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç ay içinde taraflardan birinin dilekçesiyle yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma günü, saati ve yeriyle birlikte taraflara tebliğ edilir.
Bir aydan sonra harç
Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır. Bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Harç ödenerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.
Üç ay içinde yenilenmezse
İşlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç ay içinde yenilenmeyen dava, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkeme bu konuda kendiliğinden karar verir.
İkinci kez takipsiz bırakma
İşlemden kaldırılıp sonradan yenilenen dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde dava açılmamış sayılır.
Açılmamış sayılmanın sonucu
Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep de hiç yapılmamış sayılır. Bu durum, özellikle zamanaşımı ve hak düşürücü süreler açısından önemli kayıplara yol açabilir.
Gün alınması gereken durumlar
Duruşma gününün belirlenmesi için tarafların başvurması gereken hallerde gün tespit ettirilmezse, son işlem tarihinden itibaren bir ay geçince dosya işlemden kaldırılır.
Avukatın varsa
Avukatla takip edilen davalarda duruşmalara genellikle avukatın katılır. Avukatın duruşmaya katılırsa, senin ayrıca gitmen kural olarak gerekmez. Ancak mahkeme seni bizzat dinlemek, isticvap etmek ya da yemin ettirmek için çağırdıysa duruşmaya gitmen gerekir.
Mazeretin varsa
Duruşmaya gidemeyeceksen, mazeretini belgeleriyle birlikte (örneğin sağlık raporu) duruşmadan önce mahkemeye bildirmelisin. Geçerli bir özür, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz hakkını korumana yardımcı olabilir.
Ceza davalarında durum farklıdır
Bu rehberdeki kurallar hukuk davaları içindir. Ceza davalarında sanık ya da tanık olarak çağrıldığında duruşmaya gitmemek, zorla getirme kararı verilmesi gibi farklı sonuçlar doğurabilir. Tanık olarak çağrıldıysan sitedeki tanık olarak çağrıldım rehberimize bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Duruşma tarihlerini UYAP ya da e-Devlet üzerinden takip et.
- Gidemeyeceksen mazeretini belgeleriyle önceden mahkemeye bildir.
- Dosyan işlemden kaldırıldıysa üç ay içinde yenileme dilekçesi ver.
- Yeniden harç ödememek için yenilemeyi ilk bir ay içinde yap.
- Yenilenen davayı ikinci kez takipsiz bırakma.
- Mahkeme seni bizzat çağırdıysa avukatın olsa bile duruşmaya git.
Dayanak mevzuat
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 150/1: Usulüne uygun davet edilen taraflar duruşmaya gelmezse veya davayı takip etmeyeceklerini bildirirse dosya işlemden kaldırılır.
- 6100 sayılı Kanun m. 150/2: Bir taraf gelir diğeri gelmezse, gelen tarafın talebiyle yargılamaya devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır; geçerli özrü olmadan gelmeyen taraf yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.
- 6100 sayılı Kanun m. 150/3: Gün tespiti gereken hallerde son işlemden itibaren bir ay içinde gün aldırılmazsa dosya işlemden kaldırılır.
- 6100 sayılı Kanun m. 150/4-5: İşlemden kaldırılan dava üç ay içinde dilekçeyle yenilenebilir; bir aydan sonra yenilemede yeniden harç alınır; üç ay içinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır.
- 6100 sayılı Kanun m. 150/6-7: Yenilenen dava bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz, aksi halde açılmamış sayılır; açılmamış sayılan davadaki talep de vaki olmamış sayılır.
- 6100 sayılı Kanun m. 323/1-g: Vekili olsa bile bizzat dinlenmek, isticvap edilmek veya yemin etmek üzere çağrılan taraf için gündelik ve yol giderleri takdir edilir.
En çok sorulan sorular
Duruşmaya gitmezsem davam düşer mi?
Hemen düşmez. İki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır. Dava üç ay içinde yenilenmezse açılmamış sayılır.
Karşı taraf duruşmaya gelmezse ne olur?
Sen duruşmaya gidersen, talebin üzerine yargılamaya karşı tarafın yokluğunda devam edilebilir. Geçerli bir özrü olmadan gelmeyen karşı taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.
İşlemden kaldırılan dava nasıl yenilenir?
İşlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç ay içinde mahkemeye yenileme dilekçesi vererek davayı yenileyebilirsin. Bir aydan sonra yenilersen yeniden harç ödemen gerekir.
Avukatım varsa duruşmaya gitmem gerekir mi?
Kural olarak avukatın duruşmaya katılırsa senin gitmen gerekmez. Ancak mahkeme seni bizzat dinlemek, isticvap etmek ya da yemin ettirmek için çağırdıysa duruşmaya gitmelisin.
Kaç kez işlemden kaldırılabilir?
İşlemden kaldırılıp yenilenen dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde dava açılmamış sayılır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.