YouTube

Elimden Zorla Alınan Şeyi Kendim Geri Alabilir miyim? Zilyetliğin Korunması

Bisikletini çalan kişiyi kaçarken yakaladın ve bisikletini elinden aldın. Ya da kiracısı olduğun dükkânın kapısına ev sahibi kilit taktı, "Kirayı ödemezsen içeri giremezsin" dedi. Belki de birisi bahçene girip duvar örmeye başladı. "Kendi malımı zorla geri alabilir miyim? Elimden alınan şey için ne yapabilirim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Medeni Kanundaki zilyetliğin korunmasını anlatıyoruz.

Zilyetlik nedir?

Zilyetlik, bir şeyi fiilen elinde bulundurmak, onu kullanmaktır. Malik olmak ise o şeyin hukuken sahibi olmaktır. Çoğu zaman ikisi aynı kişidedir, ama her zaman değil.

Örneğin:

Kanun, bir şeyi fiilen kullanan kişiyi, malik olmasa bile korur. Kimse "Bu şey aslında benim" diyerek başkasının elindekini zorla alamaz.

Kendi gücünle korunma hakkı

Zilyet, her türlü gasp veya saldırıyı kuvvet kullanarak defedebilir. Yani elindeki şey zorla alınmak istenirse karşı koyabilirsin.

Rızan dışında elinden alınan şeyi de geri alabilirsin:

Önemli sınır: Durumun haklı göstermediği ölçüde kuvvet kullanmaktan kaçınmalısın. Aşırı kuvvet kullanırsan, örneğin hırsızı ciddi şekilde yaralarsan, sen de sorumlu olabilirsin.

Bu hak yalnızca o anda geçerlidir. Bisikletin bir hafta önce çalındıysa ve bugün sokakta birinin elinde görürsen, zorla almak yerine polise başvurmalısın.

Gasp edilen şeyin geri verilmesi davası

Elinden zorla alınan bir şeyi geri almak için dava açabilirsin.

Örneğin ev sahibi kiracının dükkânına kilit takıp kiracıyı içeri sokmuyorsa, kiracı zilyetliğinin korunması için dava açabilir. Ev sahibi "Mal benim" dese bile kendi başına kiracıyı çıkaramaz; tahliye için kanuni yollara başvurmalıdır.

Saldırının önlenmesi davası

Şey elinden tamamen alınmamış ama kullanımın engelleniyorsa da dava açabilirsin.

Örneğin:

Taşınmazlarda ayrıca kaymakamlığa başvurarak daha hızlı sonuç alabilirsin. Bu yolu Hakkını Sor'daki kaymakamlığa işgal başvurusu rehberinde bulabilirsin.

Dava süresi kısa

Zilyetlik davalarında süreler çok kısadır:

dava açmalısın. Bu süreler geçerse zilyetlik davası hakkın düşer. Ama malik olduğunu iddia ediyorsan, mülkiyete dayanan davalar için başka yollar açık kalır.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Hırsızı yakaladım, eşyamı zorla alabilir miyim?

Eylem sırasında veya kaçarken yakaladıysan eşyanı elinden alabilirsin. Ancak durumun gerektirdiğinden fazla kuvvet kullanmamalısın.

Ev sahibi dükkâna kilit taktı, ne yapabilirim?

Zilyetliğin gasbedildiği için dava açıp dükkânın sana geri verilmesini ve zararının giderilmesini isteyebilirsin. Ev sahibi kendi başına kiracıyı çıkaramaz.

Malın sahibi benim, başkasının elinden zorla alabilir miyim?

Hayır. Malik olsan bile başkasının fiilen kullandığı şeyi zorla alamazsın. Kanuni yollara başvurmalısın.

Zilyetlik davası için ne kadar sürem var?

Fiili ve faili öğrendiğin tarihten itibaren iki ay, her halde fiilden itibaren bir yıl içinde dava açmalısın.

Bu süreyi kaçırırsam hakkımı tamamen kaybeder miyim?

Zilyetlik davası hakkın düşer, ama malik olduğunu iddia ediyorsan mülkiyete dayanan dava açma hakkın devam eder.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al