Evden Satış Yapanlar İçin Esnaf Muafiyeti: Vergi Ödemeden Satış Mümkün mü?
Evde yaptığın el örgüsü ürünleri, takıları, mantı ya da reçel gibi yiyecekleri internetten satmaya başladın. Siparişler artınca "vergi dairesine kayıt olmam gerekiyor mu, şirket kurmak zorunda mıyım?" diye düşünmeye başladın. Belki de birisi sana "esnaf muafiyeti belgesiyle vergi ödemeden satış yapabilirsin" dedi. Bu rehberde esnaf muaflığını, şartlarını ve evden internetten satış yapanların durumunu anlatıyoruz.
Esnaf muaflığı nedir?
Esnaf muaflığı, Gelir Vergisi Kanunu'nda sayılan bazı küçük ticari ve sanat faaliyetlerinde bulunan kişilerin gelir vergisinden muaf tutulmasıdır. Bu kişiler gelir vergisi mükellefi olmadan, yani şirket kurmadan ve vergi beyannamesi vermeden faaliyetlerini sürdürebilir.
Kimler esnaf muaflığından yararlanabilir?
Kanunda sayılanlardan bazıları şunlardır:
- Motorlu taşıt kullanmadan, gezici olarak ya da bir işyeri açmadan perakende ticaret yapanlar (bazı ürünler hariç),
- Bir işyeri açmadan gezici olarak doğrudan tüketiciye iş yapan çilingir, ayakkabı tamircisi, berber, musluk tamircisi gibi küçük sanat erbabı,
- Köylerde gezici olarak sanat işleri yapanlar,
- Kapı kapı dolaşarak hurda toplayıp satanlar,
- Kaybolmaya yüz tutan geleneksel meslek kollarında (el dokuma, bakır işlemeciliği, çini, yorgancılık gibi) kendi ürettiklerini satanlar,
- Evlerinin çatısındaki küçük güneş enerjisi santralinden ürettiği fazla elektriği satanlar.
Evde üretip satanlar
Ev ürünleri
Evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü gibi aletler dışında makine kullanmadan ve dışarıdan işçi almadan, oturdukları evlerde ürettikleri:
- Havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim gibi dokuma ürünleri,
- Örgü, dantel, nakış ve tığ işleri,
- Hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, boncuk işleri,
- Tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri
işyeri açmadan satanlar esnaf muaflığından yararlanır. Bu ürünler internetten de satılabilir. Ancak internet üzerinden yapılan yıllık satış tutarının, o yıl için geçerli asgari ücretin yıllık brüt tutarını geçmemesi gerekir.
Kermes ve panayırlar
Bu ürünlerin kermes, festival, panayır ve kamu kurumlarınca belirlenen yerlerde satılması muaflığa engel değildir. Ancak pazar takibi yoluyla satılması muaflık kapsamında değildir.
Evde üretip internetten satanlar için ayrı muafiyet
2020 yılında eklenen düzenlemeyle, ayrı bir işyeri açmadan ve sanayi tipi ya da seri üretim yapabilen makine kullanmadan, oturdukları evlerde ürettikleri malları internetten satanlar da esnaf muaflığından yararlanabilir.
Şartlar
Bu muafiyetten yararlanmak için:
- Vergi dairesinden Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi alınması,
- Türkiye'de kurulu bir bankada ticari hesap açılması,
- Tüm satış gelirlerinin yalnızca bu hesap aracılığıyla tahsil edilmesi
şarttır.
Bankanın kestiği vergi
Bankalar, bu ticari hesaba aktarılan tutarlar üzerinden gelir vergisi kesintisi (tevkifat) yapar. Kanunda bu oran yüzde dört, en az bir işçi çalıştırılması halinde yüzde iki olarak belirlenmiştir. Cumhurbaşkanı bu oranları değiştirebilir.
Hasılat sınırı
Bu kapsamda elde edilen satış tutarı, kanunda belirlenen ve her yıl güncellenen sınırı aşarsa, izleyen yılın başından itibaren gerçek usulde vergilendirilirsin ve bir daha bu muafiyetten yararlanamazsın. Güncel sınırı vergi dairesinden ya da Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan öğrenmelisin.
Şartlar ihlal edilirse
Hasılat sınırı dışındaki şartların ihlal edildiği tespit edilirse muafiyetten yararlanılamaz. Bu durumda zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir.
Kimler esnaf muaflığından yararlanamaz?
Ticari, zirai ya da mesleki kazancı nedeniyle gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olanlar ile bu işleri gelir ya da kurumlar vergisi mükelleflerine bağlı olarak yapanlar esnaf muaflığından yararlanamaz. Örneğin bir şirket için üretim yapıp ona teslim ediyorsan, bu muafiyetten yararlanamazsın.
Kısaca yapılacaklar
- Yaptığın işin kanundaki muaflık kapsamına girip girmediğini öğren.
- Evde üretip internetten satacaksan vergi dairesinden Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi al.
- Bir bankada ticari hesap aç ve tüm satış gelirlerini bu hesaptan tahsil et.
- Seri üretim yapan makine kullanma ve ayrı bir işyeri açma.
- Yıllık satış tutarını takip et ve sınırı aşmamaya dikkat et.
- Sınırı aşacaksan şahıs şirketi kurmayı değerlendir.
Dayanak mevzuat
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m. 9/1-1, 2, 3, 7, 8: Gezici perakendeciler, gezici küçük sanat erbabı, köylerde gezici sanat işi yapanlar, hurda toplayanlar ve geleneksel meslek kollarında kendi ürettiğini satanlar gelir vergisinden muaftır.
- 193 sayılı Kanun m. 9/1-6: Evde makine kullanmadan ve işçi almadan üretilen dokuma, örgü, nakış ve tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri işyeri açmadan veya yıllık satışı asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmamak üzere internetten satanlar muaftır; kermes ve panayırlarda satış muaflığa engel değildir.
- 193 sayılı Kanun m. 9/1-10: Evde seri üretim makinesi kullanmadan üretilen malları internetten satanlar Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi almak, ticari banka hesabı açmak ve tüm hasılatı bu hesaptan tahsil etmek şartıyla muaftır; bankalar yüzde dört (işçi çalıştırılırsa yüzde iki) tevkifat yapar; hasılat sınırı aşılırsa izleyen yıldan itibaren gerçek usulde vergilendirilir.
- 193 sayılı Kanun m. 9/3: Gerçek usulde gelir vergisine tabi olanlar ve işleri vergi mükelleflerine bağlı olarak yapanlar esnaf muaflığından yararlanamaz.
En çok sorulan sorular
Evden internetten satış yapmak için vergi levhası gerekir mi?
Evde seri üretim makinesi kullanmadan ürettiğin malları internetten satıyorsan, şartları taşıman halinde Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi alarak vergi mükellefi olmadan satış yapabilirsin. Bunun için bir bankada ticari hesap açman ve tüm gelirleri bu hesaptan tahsil etmen gerekir.
Esnaf muafiyeti belgesi nereden alınır?
Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi vergi dairesinden alınır. Başvuru ve gerekli belgeler hakkında bağlı olduğun vergi dairesinden bilgi alabilirsin.
Esnaf muaflığında ne kadar vergi kesilir?
Evde üretip internetten satanlar için bankalar, ticari hesaba aktarılan tutarlar üzerinden kanunda yüzde dört, bir işçi çalıştırılıyorsa yüzde iki olarak belirlenen gelir vergisi kesintisi yapar. Cumhurbaşkanı bu oranları değiştirebilir.
Satış sınırını aşarsam ne olur?
Hasılatın kanunda belirlenen sınırı aşarsa, izleyen yılın başından itibaren gerçek usulde vergilendirilirsin ve bir daha bu muafiyetten yararlanamazsın.
Pazarda ürün satmak esnaf muaflığına girer mi?
Ev ürünlerinin pazar takibi yoluyla satılması muaflık kapsamında değildir. Ancak kermes, festival, panayır ve kamu kurumlarınca belirlenen yerlerde satış yapılması muaflığa engel değildir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.