YouTube

Evlilik Dışı Çocuk Nasıl Tanınır? Tanımanın Sonuçları ve İptali

Evli olmadığın biriyle bir çocuğun oldu ve çocuğun nüfusa baba hanesi boş olarak kaydedildi. Ya da sen evlilik dışı doğan bir çocuğun annesisin ve babanın çocuğu resmen kabul etmesini istiyorsun. "Çocuğu tanımak için ne yapmalıyım, nüfus müdürlüğüne gitmek yeterli mi, tanıma sonradan iptal edilebilir mi?" diye merak ediyorsun. Bu rehberde tanıma yoluyla soybağı kurulmasını ve sonuçlarını anlatıyoruz.

Soybağı nasıl kurulur?

Kanuna göre çocuk ile ana arasındaki soybağı doğumla kurulur. Çocuk ile baba arasındaki soybağı ise:

yoluyla kurulur. Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulabilir.

Yani evlilik dışı doğan bir çocuk ile babası arasında hukuki bağ kendiliğinden kurulmaz. Bunun için babanın çocuğu tanıması ya da babalık davası açılması gerekir.

Tanıma nasıl yapılır?

Tanıma, babanın şu yollardan biriyle yapacağı beyanla olur:

En pratik yol, babanın kimliğiyle birlikte nüfus müdürlüğüne giderek tanıma beyanında bulunmasıdır. Annenin bu işlem sırasında bulunması zorunlu değildir.

Baba küçük ya da kısıtlıysa

Tanıma beyanında bulunan kişi on sekiz yaşından küçük ya da kısıtlıysa, velisinin ya da vasisinin de rızası gerekir.

Başka bir erkekle soybağı varsa

Başka bir erkekle soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz. Örneğin anne, çocuğun doğumu sırasında başka biriyle evliyse ya da boşanmasının üzerinden üç yüz gün geçmemişse, çocuk o kişinin çocuğu sayılır. Bu durumda önce soybağının reddi davası açılması gerekir.

Bildirim

Tanıma beyanını alan nüfus memuru, sulh hakimi, noter ya da vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı olduğu nüfus müdürlüklerine bildirir. Çocuğun kayıtlı olduğu nüfus müdürlüğü de tanımayı çocuğa ve annesine bildirir.

Tanımanın sonuçları

Mirasçılık

Evlilik dışında doğmuş ve soybağı tanıma ya da hakim hükmüyle kurulmuş olan çocuklar, baba tarafından evlilik içi çocuklar gibi mirasçı olur. Yani tanınan çocuk, babasının diğer çocuklarıyla eşit miras payı alır.

Nafaka

Soybağı kurulduğunda baba, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmakla yükümlü olur. Anne, çocuk için iştirak nafakası talep edebilir.

Velayet

Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir. Tanıma ile velayet kendiliğinden babaya geçmez. Ana küçük, kısıtlı ya da ölmüşse veya velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre vasi atar ya da velayeti babaya verir.

Baba tanımazsa: babalık davası

Baba çocuğu tanımak istemezse, ana ve çocuk babalık davası açarak soybağının mahkemece kurulmasını isteyebilir. Bu konunun ayrıntılarını Hakkını Sor'daki babalık davası rehberinde bulabilirsin.

Tanımanın iptali

Tanıyanın davası

Tanıyan kişi, yanılma, aldatma ya da korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir. Bu dava anaya ve çocuğa karşı açılır.

Dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği ya da korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

Diğer ilgililerin davası

Ana, çocuk, çocuk ölmüşse altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer de tanımanın iptalini dava edebilir. Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.

İspat yükü

İptal davasında davacı, tanıyanın baba olmadığını ispat etmekle yükümlüdür. Bu ispat genellikle DNA testiyle yapılır.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Evlilik dışı çocuk nasıl tanınır?

Babanın nüfus müdürlüğüne ya da mahkemeye yazılı başvurusu, noterde düzenlenen resmi senet ya da vasiyetnamedeki beyanıyla tanıma yapılır. En pratik yol nüfus müdürlüğüne başvurmaktır.

Tanıma için annenin izni gerekir mi?

Kanun, tanıma için annenin rızasını şart koşmaz. Ancak tanıma anneye bildirilir ve anne, tanıyanın baba olmadığını düşünüyorsa tanımanın iptali için dava açabilir.

Tanınan çocuk babasına mirasçı olur mu?

Evet. Soybağı tanıma ile kurulan evlilik dışı çocuklar, baba yönünden evlilik içi çocuklar gibi mirasçı olur.

Tanıma ile velayet babaya geçer mi?

Hayır. Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir. Velayetin babaya verilmesi ancak hakim kararıyla mümkündür.

Tanıma sonradan iptal edilebilir mi?

Evet. Tanıyan yanılma, aldatma ya da korkutma sebebiyle; ana, çocuk ve diğer ilgililer ise tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla iptal davası açabilir. Bu davalar kanundaki hak düşürücü süreler içinde açılmalıdır.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al