YouTube

Fazla Mesai ve Ücret Nasıl Alınır?

Haftada 45 saatten fazla çalışıyor ama karşılığını alamıyorsan fazla mesai ücretini isteme hakkın var. Bu hak iş sözleşmende "fazla mesai ücrete dahildir" yazsa bile çoğu zaman ortadan kalkmaz. Bu rehberde fazla mesainin nasıl hesaplandığını, nasıl ispat edileceğini ve ücretini almak için ne yapman gerektiğini anlatıyoruz.

Fazla mesai nedir?

İş Kanunu'na göre çalışma süresi haftada en fazla 45 saattir. Haftalık 45 saati aşan her çalışma fazla çalışmadır (4857 s.K. md. 41).

Sözleşmende haftalık çalışma süren 45 saatten az belirlendiyse, örneğin haftada 40 saat, 40 ile 45 saat arasındaki çalışmaya "fazla sürelerle çalışma" denir. Bunun ücreti fazla mesaiden biraz düşüktür.

Ücreti nasıl hesaplanır?

İstersen ücret yerine serbest zaman da kullanabilirsin. Bu durumda fazla çalıştığın her saat için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalıştığın her saat için 1 saat 15 dakika izin hakkın olur. Bu izni altı ay içinde, çalışma süreleri içinde ve ücretinde kesinti olmadan kullanman gerekir.

Fazla mesai yılda 270 saati aşamaz. Ayrıca işverenin seni fazla çalıştırmak için onayını alması gerekir. Ancak onay vermemiş olsan da fiilen çalıştıysan ücretini isteyebilirsin.

"Fazla mesai ücrete dahil" maddesi geçerli mi?

Birçok sözleşmede fazla çalışmanın aylık ücrete dahil olduğu yazar. Yargıtay uygulamasına göre bu madde yalnızca yılda 270 saate kadar olan fazla mesai için geçerli kabul edilebilir. 270 saati aşan kısmın ücretini her durumda isteyebilirsin. Ayrıca ücretin asgari ücrete yakınsa bu maddenin geçerliliği tartışmalı hâle gelir.

Fazla mesaiyi nasıl ispat edersin?

Fazla çalıştığını ispat etmek senin üzerindedir. Şu deliller işine yarar:

Bordrolara dikkat et. Maaş bordronda fazla mesai ödenmiş gibi görünüyorsa ve bordroyu itiraz etmeden imzaladıysan, bordrodakinden daha fazla çalıştığını tanıkla ispat etmek zorlaşır. Bordroda gerçeği yansıtmayan bir şey görürsen imzalarken "ihtirazi kayıtla" not düşebilir ya da itirazını yazılı olarak bildirebilirsin.

Fazla çalışma yalnızca tanıkla ispat edildiğinde mahkemeler hesaplanan tutardan çoğu zaman hakkaniyet indirimi yapar.

1. Önce işverene yazılı olarak bildir

Hâlâ çalışıyorsan ödenmeyen fazla mesai ücretini işverenden yazılı olarak iste. Bunu e-posta, noter ihtarnamesi ya da KEP üzerinden yapabilirsin. Bu yazı ileride senin için delil olur.

2. Ödenmezse haklı nedenle fesih hakkın var

Fazla mesai ücretin ödenmiyorsa iş sözleşmeni haklı nedenle hemen feshedebilirsin (4857 s.K. md. 24/II-e). Bu durumda en az bir yıllık kıdemin varsa kıdem tazminatına da hak kazanırsın. Fesih bildiriminde ödenmeyen ücretleri ve fesih nedenini açıkça yaz. Haklı nedeni öğrendiğin tarihten itibaren altı iş günü içinde fesih yapman önemlidir; bu süreyi aşarsan fesih hakkın tartışmalı hâle gelebilir.

3. Arabulucuya başvur

İşçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7036 s.K. md. 3). İşverenin bulunduğu yerdeki ya da işi yaptığın yerdeki adliyenin arabuluculuk bürosuna başvurabilirsin. Bu başvuru için ücret ödemezsin.

Arabuluculukta anlaşırsan imzalanan tutanak mahkeme kararı gibi geçerlidir. Anlaşamazsan son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açabilirsin.

4. Süreyi kaçırma

Fazla mesai ücreti alacağında zamanaşımı beş yıldır. Bu süre, ücretin ödenmesi gereken tarihten itibaren her ay için ayrı ayrı işler. Yani beş yıldan eski aylara ait fazla mesaiyi isteyemeyebilirsin. Ne kadar erken harekete geçersen o kadar çok alacağını korursun.

Kısaca yapılacaklar

En çok sorulan sorular

Haftada kaç saatten sonrası fazla mesai sayılır?

Haftalık 45 saati aşan her çalışma fazla çalışmadır.

Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?

Fazla çalışmada her saat için normal saat ücretinin yüzde 50 fazlası ödenir.

"Fazla mesai ücrete dahildir" maddesi geçerli mi?

Yargıtay'a göre bu madde yalnızca yılda 270 saate kadar olan fazla mesai için geçerlidir.

Fazla mesaiyi nasıl ispat ederim?

Giriş-çıkış kayıtları, e-posta ve mesaj saatleri, vardiya çizelgeleri ve iş arkadaşlarının tanıklığıyla.

Bordroyu itirazsız imzaladım, sorun olur mu?

Bordroda fazla mesai ödenmiş görünüyorsa, daha fazla çalıştığını tanıkla ispat etmen zorlaşır; ancak yazılı delille ispat edebilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al