Garanti Bitti, Servis “Parça Yok” Diyor: Satış Sonrası Hizmet ve Kullanım Ömrü
Çamaşır makinen birkaç yıl önce garantiden çıktı ve şimdi bozuldu. Yetkili servisi aradın, "Bu modelin yedek parçası artık üretilmiyor, yapamayız" dediler. Ya da ürünün yurt dışından getirildi ve ithalatçı firma kapanınca servis bulamaz oldun. Belki de "yetkili servis" sandığın bir yere götürdün, sonradan oranın markayla hiçbir ilgisi olmayan bir özel servis olduğunu öğrendin. "Garanti bitti diye üretici sorumluluktan kurtulur mu?" diye düşünüyorsun. Kurtulmaz. Bu rehberde Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'daki satış sonrası hizmet kurallarını anlatıyoruz.
Garanti bitse de servis yükümlülüğü sürer
Üretici veya ithalatçılar, ürettikleri veya ithal ettikleri mallar için Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresince satış sonrası bakım ve onarım hizmetini sağlamak zorundadır.
Burada iki ayrı süreyi karıştırmamak gerekir:
- Garanti süresi: Bu sürede ücretsiz onarım ve diğer garanti hakların vardır.
- Kullanım ömrü: Garanti bittikten sonra da devam eden, üreticinin veya ithalatçının bakım, onarım ve yedek parça hizmetini sağlamak zorunda olduğu süredir. Bu sürede hizmet ücretli olabilir, ama sağlanması zorunludur.
Hangi malın kullanım ömrünün ne kadar olduğu yönetmelikle belirlenir. Ürününün kullanım ömrünü üreticiden, ithalatçıdan veya Ticaret Bakanlığından öğrenebilirsin.
Yani "Bu modelin parçası artık yok" cevabı, ürün kullanım ömrü içindeyse geçerli bir mazeret değildir.
Tamir süresinin bir üst sınırı var
Bir malın yetkili servisteki tamir süresi, yönetmelikle belirlenen azami süreyi geçemez. Servis ürünü aylarca bekletemez.
Garanti süresi içindeki tamir süresi, değişim ve iade hakların için Hakkını Sor'daki garanti süresinde arızalanan ürün rehberine bakabilirsin.
Yetkili servis ile özel servis farkı
- Üretici veya ithalatçılar yetkili servis istasyonlarını kendileri kurabilir ya da başka servislerle anlaşabilir. Anlaştıkları servislerin verdiği hizmetten de sorumludurlar.
- Yönetmelikle belirlenen mallar için üretici veya ithalatçıların tüm yetkili servislerinin bilgilerini Bakanlığın sistemine kaydetmesi zorunludur. Bir servisin gerçekten yetkili olup olmadığını üreticinin resmi kanallarından teyit et.
- Herhangi bir üreticiye bağlı olmadan çalışan servisler de verdikleri hizmetten sana karşı sorumludur.
- Bu bağımsız servisler, her türlü mecrada ve faaliyetlerinde kolayca görülebilir ve okunabilir şekilde "özel servis" ibaresini kullanmak zorundadır.
Yetkili gibi görünüp "özel servis" ibaresini kullanmayan bir yerle karşılaştıysan bunu Ticaret Bakanlığına bildirebilirsin.
İthalatçı kapandıysa
İthalatçının ticari faaliyeti herhangi bir şekilde sona ererse:
- Garanti süresi boyunca bakım ve onarım hizmetinden satıcı, üretici ve yeni ithalatçı birlikte, yani müteselsilen sorumludur. Bunlardan herhangi birine başvurabilirsin.
- Garanti süresi geçtikten sonra ise kullanım ömrü süresince bakım ve onarım hizmetini üretici veya yeni ithalatçı sunmak zorundadır.
Hizmet verilmezse tazminat
Garanti süresi bittikten sonra, kullanım ömrü içinde üretici veya ithalatçı satış sonrası hizmeti sağlamazsa, uğradığın zararın tazminini isteyebilirsin. Örneğin parça bulunamadığı için ürünün tamamen kullanılamaz hale geldiyse, bu zararı talep edebilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Ürününün garanti süresini ve kullanım ömrünü öğren.
- Servisin yetkili mi yoksa özel servis mi olduğunu üreticinin resmi kanallarından kontrol et.
- Servise teslim ettiğin tarihi gösteren servis fişini mutlaka al.
- Parça yok veya tamir edilemiyor cevabını yazılı olarak iste.
- Üreticiye veya ithalatçıya yazılı başvuru yap; kullanım ömrü içinde servis sağlamak zorunda olduklarını hatırlat.
- Sonuç alamazsan tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvur.
Dayanak mevzuat
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 58: Üretici veya ithalatçılar Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresince satış sonrası bakım ve onarım hizmeti sağlamak zorundadır; tamir süresi yönetmelikteki azami süreyi geçemez; anlaşmalı servislerin hizmetinden üretici veya ithalatçı sorumludur; bağımsız servisler de tüketiciye karşı sorumludur ve "özel servis" ibaresini kullanmak zorundadır; ithalatçının faaliyeti sona ererse garanti süresince satıcı, üretici ve yeni ithalatçı müteselsilen, sonrasında kullanım ömrü boyunca üretici veya yeni ithalatçı sorumludur; hizmet sağlanmazsa tüketici zararının tazminini isteyebilir.
En çok sorulan sorular
Garanti bitti, üretici servis vermek zorunda mı?
Evet. Üretici veya ithalatçı, Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresince bakım ve onarım hizmeti sağlamak zorundadır; bu hizmet ücretli olabilir.
Servis "parça yok" diyor, ne yapabilirim?
Ürün kullanım ömrü içindeyse bu geçerli bir mazeret değildir. Hizmet sağlanmazsa zararının tazminini isteyebilirsin.
İthalatçı firma kapandı, kime başvururum?
Garanti süresi içindeysen satıcı, üretici ve yeni ithalatçıdan herhangi birine; garanti bittiyse üreticiye veya yeni ithalatçıya.
Özel servis kötü tamir ederse sorumlu olur mu?
Evet. Üreticiye bağlı olmayan servisler de verdikleri hizmetten sana karşı sorumludur.
Servisin yetkili olup olmadığını nasıl anlarım?
Üreticinin resmi kanallarından kontrol edebilirsin. Bağımsız servislerin "özel servis" ibaresini açıkça kullanması zorunludur.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.