YouTube

Gözaltına Alındığında Hakların Nelerdir

Gözaltına alınmak ya da bir yakınının gözaltına alındığını öğrenmek insanı paniğe sürükler. Oysa gözaltındaki kişinin kanunla güvence altına alınmış hakları vardır ve bu hakları bilmek, sürecin geri kalanını doğrudan etkiler. Bu rehberde yakalama ve gözaltında hangi haklara sahip olduğunu ve ne kadar süre tutulabileceğini anlatıyoruz.

Yakalama ve gözaltı arasındaki fark

Gözaltı bir ceza değildir. Savcılık, delil toplanması ve ifade alınması için gerekli gördüğü süre boyunca kişiyi gözaltında tutabilir; bu süre kanunla sınırlıdır.

Gözaltı ne kadar sürebilir?

Süre dolunca kişi ya serbest bırakılır ya da savcılığa ve gerekiyorsa tutuklama talebiyle hâkime götürülür.

Gözaltındaki kişinin hakları

Yakalanan kişiye haklarının hemen bildirilmesi gerekir. Bu haklar şunlardır:

İfade verirken dikkat et

Kanuna göre kolluk tarafından avukat olmadan alınan ifade, daha sonra hâkim ya da mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK md. 148). Ayrıca kötü muamele, tehdit, aldatma ya da yorma gibi yasak yöntemlerle alınan ifadeler, rızan olsa bile delil olarak kullanılamaz.

Gözaltına itiraz

Gözaltı kararına ya da gözaltı süresinin uzatılmasına karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK md. 91). İtiraz için süre yoktur; gözaltı devam ettiği sürece yapılabilir.

İtirazı şu kişiler yapabilir:

Hâkim itirazı en geç 24 saat içinde inceleyip karara bağlar. Gözaltının gerekli olmadığını düşünürse kişinin hemen serbest bırakılmasına karar verir.

Haksız gözaltı tazminatı

Kanuna aykırı şekilde gözaltına alındıysan, kanuni süreden fazla tutulduysan ya da gözaltından sonra hakkında takipsizlik veya beraat kararı verildiyse devletten tazminat isteyebilirsin (CMK md. 141). Bu davayı kararın kesinleştiğini öğrendiğin tarihten itibaren üç ay, her durumda kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde ağır ceza mahkemesinde açman gerekir.

Yakının gözaltına alındıysa

Kısaca yapılacaklar

En çok sorulan sorular

Gözaltı süresi ne kadar olabilir?

Yol süresi hariç yakalanmadan itibaren 24 saati geçemez; toplu suçlarda savcı bunu günlük uzatmalarla en fazla dört güne çıkarabilir.

Gözaltında ifade vermek zorunda mıyım?

Hayır. Susma hakkın vardır ve susman aleyhine delil olarak kullanılamaz.

Avukat tutacak param yoksa ne olur?

İstersen barodan ücretsiz avukat atanır.

Ailem gözaltına alındığımı öğrenir mi?

Evet. Gözaltına alındığın, seçeceğin bir yakınına gecikmeden bildirilir.

Avukatsız kollukta verdiğim ifade geçerli mi?

Avukat olmadan kollukta alınan ifade, hâkim ya da mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al