YouTube

Grev Hakkı: Greve Katılan İşçi İşten Çıkarılabilir mi?

İşyerinde toplu iş sözleşmesi görüşmeleri tıkandı ve sendika grev kararı aldı. "Greve katılmak zorunda mıyım, grevde maaş alır mıyım, katılırsam işten çıkarılır mıyım?" diye düşünüyorsun. Ya da sendikasız bir şekilde arkadaşlarınla iş bırakmayı düşünüyorsun ve bunun sonuçlarını merak ediyorsun. Bu rehberde grev hakkını, kanuni ve kanun dışı grevi ve grevdeki işçinin haklarını anlatıyoruz.

Grev nedir?

Kanuna göre grev; işçilerin topluca çalışmayarak işyerindeki faaliyeti durdurmak ya da önemli ölçüde aksatmak amacıyla, aralarında anlaşarak ya da bir kuruluşun kararına uyarak işi bırakmasıdır.

Kanuni grev

Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde, işçilerin ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını korumak ya da geliştirmek amacıyla, kanuna uygun olarak yapılan greve kanuni grev denir.

Kanun dışı grev

Kanuni grev için aranan şartlar gerçekleşmeden yapılan grev kanun dışıdır. Örneğin sendika kararı ve toplu sözleşme uyuşmazlığı olmadan, işçilerin kendi aralarında anlaşarak işi bırakması kanun dışı grev sayılabilir.

Grev kararı nasıl alınır?

Grev kararı, toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde arabuluculuk aşamasından sonra düzenlenen uyuşmazlık tutanağının tebliğinden itibaren altmış gün içinde alınabilir. Karar, bu süre içinde altı iş günü önceden karşı tarafa bildirilecek bir tarihte uygulamaya konulabilir.

Grevin yasak olduğu işler

Kanuna göre şu işlerde grev yapılamaz:

Erteleme

Kanuni bir grev, genel sağlığı ya da milli güvenliği bozucu nitelikteyse Cumhurbaşkanı tarafından altmış gün süreyle ertelenebilir.

Grevdeki işçinin hakları

Katılma serbestisi

İşçiler greve katılıp katılmamakta serbesttir. Greve katılmayan ya da katılmaktan vazgeçen işçilerin işyerinde çalışması hiçbir şekilde engellenemez. Ancak işveren bu işçileri çalıştırıp çalıştırmamakta serbesttir.

İşyerinden ayrılma

Greve katılan işçiler işyerinden ayrılmak zorundadır. Greve katılan işçilerin işyerine giriş çıkışı engellemeleri yasaktır.

İş sözleşmesi askıda kalır

Kanuni greve katılan işçilerin iş sözleşmeleri grev süresince askıda kalır. Yani grev nedeniyle işten çıkarılamazsın.

Ücret

İşveren, grevin başlamasından önce işleyen ücretlerini ve eklerini olağan ödeme gününde ödemek zorundadır. Ancak grev süresince işveren tarafından ücret ve sosyal yardımlar ödenmez. Bu süre kıdem tazminatı hesabında da dikkate alınmaz.

Yerine işçi alınamaz

İşveren, kanuni bir grev süresince iş sözleşmeleri askıda kalan işçilerin yerine sürekli ya da geçici olarak başka işçi alamaz ya da başkalarını çalıştıramaz.

Zorunlu çalışacak işçiler

Üretim ya da satışa yönelik olmamak kaydıyla, işyeri güvenliğini, makine ve malzemelerin bozulmamasını ya da hayvan ve bitkilerin korunmasını sağlayacak sayıda işçi grev sırasında çalışmak, işveren de bunları çalıştırmak zorundadır. Bu işçilerin listesi işyerinde önceden ilan edilir.

Kanun dışı grevin sonuçları

Kanun dışı grev yapılması halinde işveren:

Bu yüzden sendika kararı ve kanuni şartlar olmadan iş bırakmak, kıdem tazminatı almadan işten çıkarılmana yol açabilir.

Tespit davası

Taraflardan her biri, bir grevin kanun dışı olup olmadığının tespitini her zaman mahkemeden isteyebilir. Mahkeme bir ay içinde karar verir.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Greve katılmak zorunda mıyım?

Hayır. Kanuna göre işçiler greve katılıp katılmamakta serbesttir. Greve katılmayan işçilerin çalışması engellenemez, ancak işveren bu işçileri çalıştırıp çalıştırmamakta serbesttir.

Grevde maaş alır mıyım?

Grev süresince işveren tarafından ücret ve sosyal yardım ödenmez. Ancak grevin başlamasından önce işleyen ücretlerin olağan ödeme gününde ödenmesi gerekir.

Kanuni greve katıldığım için işten çıkarılabilir miyim?

Hayır. Kanuni greve katılan işçilerin iş sözleşmeleri grev süresince askıda kalır. Ayrıca işveren grevdeki işçilerin yerine başka işçi alamaz.

Sendikasız iş bırakmak suç mu?

Kanuni şartlar gerçekleşmeden yapılan iş bırakma kanun dışı grev sayılır. Bu durumda işveren, greve katılan işçilerin iş sözleşmelerini haklı nedenle feshedebilir ve zararlarını tazmin ettirebilir.

Hastanede çalışanlar grev yapabilir mi?

Kanuna göre kamu kuruluşlarınca yürütülen hastanelerde grev yapılamaz. Grev yasağı olan diğer işler arasında şebeke suyu, elektrik, doğalgaz ve itfaiye hizmetleri de bulunur.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al