YouTube

GSS (Genel Sağlık Sigortası) Prim Borcum Var: Nasıl Silinir, Gelir Testi Nedir?

Bir gün e-Devlet'e girdin ve hiç haberin olmadan biriken bir Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcu gördün. Ya da hastaneye gittiğinde "prim borcunuz olduğu için sağlık hizmetinden yararlanamazsınız" dendi. İşsiz kalanlar, öğrenciliği biten gençler ve hiçbir yerden sigortası olmayan kişiler bu durumla sık karşılaşır. Bu rehberde GSS prim borcunun neden çıktığını, gelir testinin ne olduğunu ve borçtan nasıl kurtulabileceğini anlatıyoruz.

GSS nedir, neden prim borcu çıkar?

Türkiye'de ikamet eden ve başka bir yoldan sağlık sigortası olmayan herkes, kanun gereği genel sağlık sigortalısı sayılır. Yani çalışmıyorsan, emekli değilsen ve anne, baba ya da eşin üzerinden sağlık hizmeti alamıyorsan, sistem seni otomatik olarak GSS'li yapar ve her ay prim borcu tahakkuk etmeye başlar.

Borç genellikle şu durumlarda çıkar:

GSS borcunu nasıl öğrenirsin?

e-Devlet üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumu'nun "Genel Sağlık Sigortası Tescil Kaydı ve Borç Dökümü" hizmetine girerek, hangi dönemlerde GSS'li sayıldığını ve ne kadar borcun olduğunu görebilirsin. İstersen SGK il müdürlüğüne ya da sosyal güvenlik merkezine giderek de bilgi alabilirsin.

Gelir testi nedir?

Gelir testi, ailenin gelir durumunun incelenmesidir. Aile içinde kişi başına düşen aylık gelir asgari ücretin üçte birinden azsa, GSS primin devlet tarafından karşılanır. Yani prim ödemezsin.

Gelir testine nereden başvurulur?

Gelir testi için yerleşim yerindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na başvurursun. Vakıf görevlileri evine gelerek inceleme yapabilir. İnceleme sonucunda gelirin belirli bir seviyenin altındaysa, primin devlet tarafından ödenir.

Gelir testinde nelere bakılır?

Gelir testinde sadece maaşlar değil, harcamalar, taşınır ve taşınmaz mallar ve bunlardan elde edilen haklar da dikkate alınır. Ailende birlikte yaşayan kişilerin geliri de hesaba katılır.

Gelir testi yaptırmazsan ne olur?

Gelir testi yaptırmazsan, sistem seni en yüksek prim dilimine göre değerlendirebilir. Bu da çok daha yüksek bir borç demektir. Bu yüzden gelirin düşükse gelir testine mutlaka başvurmalısın.

GSS borcu varken hastaneye gidebilir misin?

Borç sağlık hizmetini engelleyebilir

Kanuna göre, kendi adına GSS'li olan ve prim borcu bulunan kişiler, belirli bir süreden fazla prim borcu olduğunda sağlık hizmetlerinden yararlanamayabilir. Tecil ve taksitlendirme yaptırıp taksitlerini düzenli ödeyenler ise bu kısıtlamadan etkilenmez.

Borç olsa bile sağlık hizmeti alınan durumlar

Bazı durumlarda prim borcun olsa bile sağlık hizmetinden yararlanırsın:

GSS borcundan nasıl kurtulursun?

Haksız kayıtları düzelttir

Eğer borç çıkan dönemde aslında çalışıyorsan, yurt dışında yaşıyorsan ya da başka biri üzerinden sağlık hizmeti alma hakkın varsa, bu kayıtlar hatalıdır. SGK'ya belgelerinle başvurarak hatalı tescilin iptalini ve borcun silinmesini isteyebilirsin.

Gelir testi yaptır

Gelirin asgari ücretin üçte birinden azsa, gelir testi yaptırarak bundan sonraki primlerin devlet tarafından ödenmesini sağlayabilirsin.

Yapılandırma ve af kanunlarını takip et

Zaman zaman çıkan yapılandırma ve af düzenlemeleriyle GSS borçlarının bir kısmı silinebilir ya da taksitlendirilebilir. Bu düzenlemeler belirli süreler için geçerli olduğundan, SGK'nın duyurularını takip etmen önemlidir.

Taksitlendirme yaptır

Borcu bir seferde ödeyemiyorsan, SGK'ya başvurarak borcunu taksitlendirebilirsin. Taksitleri düzenli ödediğin sürece sağlık hizmetinden yararlanmaya devam edersin.

GSS borcu zamanaşımına uğrar mı?

Kurumun prim alacakları, ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık zamanaşımına tabidir. Yani çok eski dönemlere ait borçlar zamanaşımına uğrayabilir. Ancak bu sürenin hesabı ve kesilmesi teknik bir konudur; bu nedenle bir uzmana danışman faydalı olur.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Öğrenciyim, GSS borcu çıkar mı?

Anne ya da baban üzerinden sağlık hizmeti alıyorsan, öğrenim süren boyunca belirli yaş sınırlarına kadar bakmakla yükümlü olunan kişi sayılırsın ve GSS borcu çıkmaz. Mezun olduktan sonra ise belirli bir süre gelir testi yapılmaksızın devlet tarafından karşılanan GSS kapsamında olursun. Bu süreler dolduktan sonra çalışmıyorsan borç çıkabilir.

Yurt dışında yaşıyorum, GSS borcu neden çıktı?

Türkiye'de ikamet etmiyorsan GSS'li sayılmaman gerekir. Ancak sistem, yurt dışında olduğunu bilmiyorsa seni GSS'li yapmış olabilir. Yurt dışında yaşadığını gösteren belgelerle SGK'ya başvurarak kaydının düzeltilmesini isteyebilirsin.

Ev hanımıyım, eşimin üzerinden sağlık hizmeti alabilir miyim?

Eşin sigortalıysa ve sen çalışmıyorsan, kural olarak eşinin bakmakla yükümlü olduğu kişi sayılırsın ve ayrıca GSS primi ödemezsin. Bu durumda eşinin üzerinden sağlık hizmeti alırsın.

GSS borcu yüzünden maaşıma haciz gelir mi?

SGK alacaklarını kamu alacağı olarak takip eder. Borcunu ödemezsen, kanuni prosedüre göre banka hesaplarına veya maaşına haciz uygulanabilir. Bu yüzden borcu görmezden gelme; hatalıysa düzelttir, değilse taksitlendir.

Gelir testi sonucu yüksek çıktı, itiraz edebilir miyim?

Evet. Gelir testi sonucuna itiraz edebilirsin. Gelirinin hatalı hesaplandığını düşünüyorsan, belgelerinle birlikte Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na ya da SGK'ya başvurarak yeniden değerlendirme isteyebilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al