Gürültü Ne Zaman Suç Olur? Gürültüye Neden Olma Suçu ve Kabahatten Farkı
Evinin yanındaki eğlence mekanı her gece sabaha kadar yüksek sesle müzik çalıyor, alt kattaki atölyenin makineleri duvarları titretiyor ya da komşunun sürekli gürültüsü yüzünden uyuyamıyor, doktora gitmeye başladın. Gürültü çoğu zaman yalnızca idari para cezasıyla sonuçlanan bir kabahattir. Ancak sağlığını tehdit edecek boyuta ulaştığında Türk Ceza Kanunu'nda hapis cezası öngörülen ayrı bir suç oluşur. Bu rehberde gürültü kabahati ile gürültü suçu arasındaki farkı, cezaları ve şikayet yolunu anlatıyoruz.
Gürültü kabahati nedir?
Başkalarının huzur ve sükununu bozacak şekilde gürültü yapmak kabahattir. Gece yarısı yüksek sesle müzik dinlemek veya bağırıp çağırmak bu kapsama girebilir.
- Gürültüyü yapan kişiye polis veya belediye zabıtası idari para cezası verir.
- Gürültü bir işyerinin, örneğin bir kafenin veya atölyenin faaliyeti sırasında yapılıyorsa, işletme sahibine çok daha yüksek bir idari para cezası verilir.
İdari para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığı için güncel tutarı polise veya zabıtaya sorabilirsin. Komşudan kaynaklanan gürültüde idari ve hukuki yollar için Hakkını Sor'daki komşu gürültüsü rehberine bakabilirsin.
Gürültü ne zaman suç olur?
Gürültünün suç sayılması için iki şart birlikte aranır:
- Gürültü, ilgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olmalı. Örneğin çevre mevzuatındaki gürültü sınırları, işyeri ruhsatındaki çalışma saatleri veya belediyenin koyduğu kurallar aşılmış olmalı.
- Gürültü, başka bir kişinin sağlığının zarar görmesine elverişli olmalı.
Sağlığın fiilen bozulmuş olması şart değildir; gürültünün sağlığa zarar verebilecek nitelikte olması yeterlidir. Ancak bunun ölçümlerle ve raporlarla ortaya konması gerekir. Bir kez yaşanan yüksek sesli bir parti genellikle kabahat sayılırken, uzun süre devam eden ve ölçülebilir şekilde sınırları aşan gürültü suç oluşturabilir.
Gürültü suçunun cezası ne?
Gürültüye neden olma suçunun cezası iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Mahkeme hapis yerine adli para cezasına karar verebilir.
Bu suç şikayete bağlı değildir. Savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır; şikayetini geri alsan da soruşturma devam eder.
Gürültü bir işyerinin faaliyetinden kaynaklanıyorsa ve işyeri şirket ise, şirkete ayrıca güvenlik tedbiri uygulanabilir. Bunun için Hakkını Sor'daki şirket adına işlenen suçlar rehberine bakabilirsin.
Delil nasıl toplanır?
Gürültü suçunda en güçlü delil ölçümdür:
- Belediyeye veya il çevre müdürlüğüne yazılı başvurarak gürültü ölçümü yapılmasını iste. Ölçümün gürültünün en yoğun olduğu saatlerde yapılmasını talep et.
- Her gürültü olayında 112'yi arayarak polisin gelmesini ve tutanak tutmasını iste.
- Tarih ve saatin göründüğü ses ve video kayıtları al.
- Uyku bozukluğu, baş ağrısı, tansiyon veya stres nedeniyle doktora gittiysen raporlarını sakla.
- Aynı gürültüden etkilenen komşularının adlarını not al; birlikte başvurmak etkiyi artırır.
Nereye başvurmalısın?
- Anlık gürültüde: 112 veya belediye zabıtası
- Ölçüm ve idari yaptırım için: Belediye ve il çevre müdürlüğü
- Suç duyurusu için: Cumhuriyet başsavcılığı
Suç duyurusu dilekçene ölçüm sonuçlarını, tutanakları, doktor raporlarını ve kayıtları ekle. Gürültünün ne zamandır sürdüğünü ve sağlığını nasıl etkilediğini açıkça yaz.
Ceza davasından ayrı olarak, gürültünün durdurulması ve uğradığın zararın tazmini için hukuk mahkemesinde dava da açabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Anlık gürültüde 112'yi ara ve tutanak tutulmasını iste.
- Belediyeden veya il çevre müdürlüğünden gürültü ölçümü iste.
- Ses ve video kaydı al, doktor raporlarını sakla.
- Gürültü uzun süreli ve sağlığını etkiliyorsa savcılığa suç duyurusunda bulun.
- Gürültünün durdurulması ve tazminat için ayrıca dava açabileceğini unutma.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 183: İlgili kanunlardaki yükümlülüklere aykırı olarak başkasının sağlığının zarar görmesine elverişli şekilde gürültüye neden olan kişi iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası alır.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 36: Başkalarının huzur ve sükununu bozacak şekilde gürültü yapan kişiye, işyeri faaliyetinde ise işletme sahibine idari para cezası verilir; cezaya kolluk veya belediye zabıtası karar verir.
En çok sorulan sorular
Komşunun gürültüsü suç mu?
Çoğu zaman yalnızca idari para cezası gerektiren bir kabahattir. Gürültü kurallara aykırıysa ve sağlığa zarar verecek düzeydeyse suç olabilir.
Gürültü suçunun cezası ne?
İki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.
Gürültü suçu için ölçüm şart mı?
Kanunda açıkça yazmaz ama gürültünün sınırları aştığını ve sağlığa zarar verebileceğini kanıtlamak için ölçüm en güçlü delildir. Belediyeden veya il çevre müdürlüğünden isteyebilirsin.
Şikayetimi geri alırsam dava düşer mi?
Hayır. Gürültü suçu şikayete bağlı değildir; soruşturma devam eder.
Gürültü yapan kafeye ne yapılabilir?
İşletme sahibine yüksek idari para cezası verilebilir. Gürültü sağlığa zarar verecek düzeydeyse suç duyurusunda bulunabilir, belediyeden ruhsat denetimi isteyebilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.