YouTube

Hapis Cezası Paraya Çevrilir mi? Adli Para Cezası ve Seçenek Yaptırımlar

Mahkeme sana birkaç aylık hapis cezası verdi ve avukatın "Bu ceza paraya çevrilebilir" dedi. Ya da yargılanıyorsun ve "Hapis cezası alırsam bunu para cezasına çevirtebilir miyim?" diye düşünüyorsun. Kanun, kısa süreli hapis cezaları için cezaevine girmeden cezayı karşılamanın birkaç yolunu öngörür. Bu rehberde hapis cezasının adli para cezasına ve diğer seçenek yaptırımlara çevrilmesini anlatıyoruz.

Kısa süreli hapis cezası nedir?

Kanuna göre mahkemenin verdiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır. Paraya çevirme gibi seçenek yaptırımlar, kural olarak bu kısa süreli hapis cezaları için uygulanır.

Hapis cezası neye çevrilebilir?

Mahkeme, kişinin kişiliğini, sosyal ve ekonomik durumunu, yargılama sürecindeki pişmanlığını ve suçun özelliklerini değerlendirerek kısa süreli hapis cezasını şunlardan birine çevirebilir:

En sık uygulanan seçenek, hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesidir.

Hapis cezası ne zaman zorunlu olarak çevrilir?

Bazı durumlarda mahkeme, hapis cezasını seçenek yaptırımlardan birine çevirmek zorundadır:

Taksirli suçlarda

Taksirli suçlarda, örneğin bir trafik kazasında dikkatsizlik sonucu birinin yaralanmasında, verilen hapis cezası bir yıldan uzun olsa bile, diğer şartlar varsa adli para cezasına çevrilebilir. Ancak bu imkân bilinçli taksir halinde uygulanmaz. Bilinçli taksir, kişinin sonucu öngörmesine rağmen gerçekleşmeyeceğini düşünerek hareket etmesidir.

Hangi durumlarda çevrilemez?

Suçun tanımında hapis cezası ile adli para cezasının seçimlik olarak öngörüldüğü hallerde, mahkeme hapis cezasını tercih ettiyse bu ceza artık adli para cezasına çevrilemez. Çünkü mahkeme zaten iki seçenekten hapsi seçmiş olur.

Adli para cezası nasıl hesaplanır?

Adli para cezası, gün sayısı ile bir gün karşılığı belirlenen tutarın çarpılmasıyla hesaplanır. Kanuna göre bir gün karşılığı tutar, kişinin ekonomik ve şahsi durumuna göre en az yüz, en fazla beş yüz Türk lirası olarak belirlenir.

Örnek

Mahkeme beş aylık (150 günlük) hapis cezasını, bir günü 100 TL'den adli para cezasına çevirirse, ödemen gereken tutar 15.000 TL olur.

Taksitle ödeme

Mahkeme, ekonomik durumunu göz önünde bulundurarak adli para cezasını ödemen için bir yılı geçmeyen bir süre verebilir ya da cezanın taksitle ödenmesine karar verebilir. Taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit sayısı dörtten az olamaz. Taksitlerden biri zamanında ödenmezse kalan tutarın tamamı istenir.

Çevrilen cezayı ödemezsen

Seçenek yaptırımı yerine getirmezsen

Hüküm kesinleştikten sonra savcılığın tebligatına rağmen otuz gün içinde seçenek yaptırımın gereklerini yerine getirmeye başlamaz ya da başlayıp devam etmezsen, infaz hakimi kısa süreli hapis cezasının tamamen ya da kısmen infazına karar verir ve bu karar hemen uygulanır.

Yerine getirememe nedenin senin elinde değilse

Seçenek yaptırımı senin elinde olmayan nedenlerle yerine getiremezsen, infaz hakimi yaptırımı değiştirir.

Adli sicile işler mi?

Kanuna göre hapis cezası seçenek yaptırıma çevrildiğinde, asıl mahkumiyet çevrilen adli para cezası ya da tedbirdir. Ancak bu da bir mahkumiyet hükmüdür ve adli sicil kaydına işlenir.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

1 yıl hapis cezası paraya çevrilir mi?

Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır ve mahkeme tarafından adli para cezasına çevrilebilir. Ancak bu mahkemenin takdirindedir. Daha önce hapis cezası almamış ve suç tarihinde on sekiz yaşından küçük ya da altmış beş yaşından büyükse mahkeme bu cezayı çevirmek zorundadır.

Hapisten çevrilen para cezasını ödemezsem ne olur?

Adli para cezasını ödemezsen, ödenmeyen kısım hapse çevrilir. Ayrıca adli para cezasını ödemediği için cezası hapse çevrilenler denetimli serbestlikten yararlanamaz. Bu konuda sitemizdeki adli para cezası rehberine de bakabilirsin.

Bir günlük adli para cezası ne kadar?

Kanuna göre bir gün karşılığı adli para cezası, kişinin ekonomik ve şahsi durumuna göre en az 100, en fazla 500 TL olarak belirlenir.

Trafik kazasında aldığım 2 yıllık hapis cezası paraya çevrilir mi?

Taksirli suçlarda hapis cezası bir yıldan uzun olsa bile, diğer şartlar varsa adli para cezasına çevrilebilir. Ancak kaza bilinçli taksirle, yani sonucu öngörerek ama gerçekleşmeyeceğini düşünerek yapılan bir hareketle olduysa bu imkân uygulanmaz.

Hem erteleme hem paraya çevirme birlikte olur mu?

Hapis cezası adli para cezasına çevrilirse, çevrilen adli para cezası ertelenemez. Mahkeme, durumuna göre ya paraya çevirme ya da erteleme gibi seçeneklerden birini uygular.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al