YouTube

Hisseli Malı Ortağım Tek Başına Kullanıyor veya Kiraya Veriyor: Paylı Mülkiyette Kim Neye Karar Verir?

Babandan kalan tarlayı üç kardeş hisseli olarak tapuya geçirdiniz. Ama kardeşlerinden biri tarlayı tek başına ekiyor, ürünü kendisi satıyor ve sana bir şey vermiyor. Ya da ortak evi diğer hissedar senin haberin olmadan kiraya verdi. Belki de çatı akıyor, onarım gerekiyor ama ortaklardan biri masrafa katılmak istemiyor. "Hisseli malda kim neye karar verir? Ortağım tek başına kullanabilir mi?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Medeni Kanundaki paylı mülkiyette kullanma ve yönetim kurallarını anlatıyoruz.

Paylı mülkiyet nedir?

Paylı mülkiyette birden fazla kişi, bölünmemiş bir şeyin tamamına belli paylarla maliktir. Tapuda "1/3 hisse" gibi yazan durum budur.

Ancak malın tamamı ortaktır. Tarlanın "şu köşesi senin" diye bir ayrım yoktur. Bu yüzden kullanma ve yönetim kuralları önemlidir.

Mirasçıların paylaştırma yapılmadan önceki ortaklığı ise elbirliği mülkiyetidir ve farklı kurallara tabidir. Bu konuyu Hakkını Sor'daki miras ortaklığına temsilci rehberinde bulabilirsin.

Paydaşlar aralarında anlaşabilir

Paydaşlar oybirliğiyle anlaşarak kullanma ve yönetim konusunda kanundan farklı bir düzen kurabilir. Örneğin "Tarlanın kuzeyini sen, güneyini ben ekerim" diye anlaşabilirsiniz.

Ancak hiçbir anlaşma şu hakları ortadan kaldıramaz:

Kim neye karar verebilir?

Kanun, yönetim işlerini üçe ayırır:

Pay ve paydaş çoğunluğu demek, hem payların yarısından fazlasına hem de paydaşların sayıca yarısından fazlasına sahip olmak demektir. Örneğin tarlanın 2/3 hissesine sahip tek kişi, 1/6'şar hissesi olan diğer iki paydaşa rağmen tarlayı tek başına kiraya veremez; çünkü pay çoğunluğu olsa da paydaş sayısında çoğunluğu yoktur.

Pay ve paydaş sayısı eşitse, paydaşlardan biri mahkemeye başvurabilir. Hakim, bütün paydaşların menfaatini gözeterek karar verir; gerekirse bir kayyım atar.

Ortağım malı tek başına kullanıyor

Her paydaş, diğerlerinin haklarıyla bağdaştığı ölçüde paylı maldan yararlanabilir. Yani bir paydaş malın tamamını kendine ayırıp diğerlerini dışlayamaz.

Uyuşmazlık varsa yararlanma ve kullanma şeklini hakim belirler. Hakim kullanımı:

Diğer paydaşlar seni maldan yararlanmaktan engelliyorsa, payın oranında kullanım bedeli, yani ecrimisil de isteyebilirsin. Bu konuyu Hakkını Sor'daki ecrimisil davası rehberinde bulabilirsin.

Masrafları kim öder?

Yönetim giderleri, vergiler ve diğer yükümlülükler, aksine bir anlaşma yoksa paydaşlar arasında payları oranında paylaşılır.

Payına düşenden fazlasını ödeyen paydaş, fazlasını diğer paydaşlardan payları oranında isteyebilir. Örneğin çatı onarımının tamamını sen ödediysen, diğer hissedarlardan paylarına düşeni talep edebilirsin.

Ortaklıktan çıkarma

Yükümlülüklerini ağır şekilde çiğneyen ve ortaklığın devamını diğerleri için çekilmez hale getiren paydaş, mahkeme kararıyla paydaşlıktan çıkarılabilir.

Ortaklıkla birlikte yaşamak artık mümkün değilse, malın tamamen paylaştırılması için ortaklığın giderilmesi davası da açılabilir. Bu davayı Hakkını Sor'daki ortaklığın giderilmesi rehberinde bulabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Hisseli tarlayı ortağım tek başına ekiyor, ne yapabilirim?

Mahkemeden kullanım şeklinin belirlenmesini isteyebilirsin. Seni kullanımdan engelliyorsa, payın oranında ecrimisil de talep edebilirsin.

Ortağım hisseli evi bana sormadan kiraya verebilir mi?

Kiraya verme önemli yönetim işidir; hem pay hem paydaş çoğunluğu gerekir. Bu çoğunluğu tek başına sağlamıyorsa kiraya veremez.

Ortak malın onarım masrafını kim öder?

Aksine bir anlaşma yoksa paydaşlar payları oranında öder. Fazlasını ödeyen paydaş diğerlerinden payına düşeni isteyebilir.

Hissemi diğer ortakların iznini almadan satabilir miyim?

Evet, payını devredebilirsin. Ancak diğer paydaşların önalım hakkı olabileceğini unutma.

Hisseli malın tamamını satmak için ne gerekir?

Malın tamamı üzerinde tasarruf için, aksi oybirliğiyle kararlaştırılmadıkça bütün paydaşların kabulü gerekir. Anlaşılamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılabilir.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al